شماره پرونده: ه- ع/0003969 شماره دادنامه: 140109970906000592 تاریخ: 18/08/1401
شاکی: آقای شایان یدالهی
طرف شکایت: وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
موضوع شکایت و خواسته: ابطال ماده 30 آییننامه تاسیس و مدیریت آزمایشگاه تشخیص پزشکی به شماره 788/100 مورخ 26/6/1398
شاکی دادخواستی به طرفیت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به خواسته ابطال ماده 30 آییننامه تاسیس و مدیریت آزمایشگاه تشخیص پزشکی به شماره 788/100 مورخ 26/6/1398 به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
ماده 30: مسئول فنی یک آزمایشگاه میتواند با رعایت همه ضوابط مربوط به مسئولیت فنی دائم یا موقت و یا همکار مسئول فنی یک آزمایشگاه دیگر باشد، بدیهی است ساعات کار موظف در آزمایشگاه ها نمیتواند مشترک باشد.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
1.مغایرت با اصل حاکمیت قانون و اصل سلسله مراتب میان قوانین و مقررات
2.مصوبه مورد شکایت مغایر ماده 7 قانون امور پزشکی و دارویی مربوط به آزمایش تشخیص پزشکی است که بر اساس آن یک نفر مسئول فنی نمی تواند مسئولیت بیش از یک آزمایشگاه را عهده دار باشد.
خلاصه مدافعات طرف شکایت:
1.مطابق با بند 1 ماده 1 قانون تشکیلات و وظایف وزارت بهداشت یکی از وظایف این وزارتخانه، تدوین و ارائه سیاست ها، تعیین خط مشی ها و برنامه ریزی برای فعالیت های مربوط به تربیت نیروی انسانی است.
2.برابر بندهای 11، 12 و 14 ماده مذکور، تعیین و اعلام استانداردهای مربوط به خدمات بهداشتی، درمانی، دارویی، مواد خوراکی و آشامیدنی، صدور پروانه اشتغال از وظایف این وزارتخانه است.
مطابق با ماده 8 قانون مذکور، کلیه موسسات و واحدهای بهداشتی بخش خصوصی و غیردولتی باید تحت نظارت و کنترل و برنامه ریزی این وزارتخانه قرار گیرند.
برابر بند 1-7 سیاست های کلی سلامت مصوب 18/1/1393، تولیت نظام سلامت شامل سیاست گذاری های اجرایی، برنامه ریزی های راهبردی، ارزشیابی و نظارت بر عهده وزارت بهداشت قرار دارد.
آنچه از ماده 30 آییننامه معترض عنه استنباط میشود این امر است که ساعات کار موظف در آزمایشگاه ها نمی تواند مشترک باشد.
ماده 7 قانون مربوط به مقررات امور پزشکی و دارویی مربوط به موسسین موسسات پزشکی از جمله آزمایشگاه است و در متن قانون مذکور هرجا منظور مسئول فنی میباشد از کلمه «تصدی فنی» و یا «متصدی فنی» استفاده شده است لذا تناقض آییننامه با قانون در مورد مسئول فنی فاقد وجاهت قانونی است.
پرونده شماره ه- ع / 0003969 مبنی بر درخواست ابطال ماده (30) آییننامه تاسیس و مدیریت آزمایشگاههای پزشکی (موضوع ابلاغیه شماره 788/100 مورخ 26/06/1398 وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی)، در جلسه مورخ 09/05/1401 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی مورد رسیدگی قرار گرفت و اکثریت اعضاء به شرح ذیل مبادرت به صدور رای نمودند:
رای هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی
اولاً: بر مبنای ماده (1) قانون مربوط به مقررات امور پزشکی و دارویی و مواد خوردنی و آشامیدنی مصوب سال 1334 با اصلاحات و الحاقات بعدی: «ایجاد هر نوع موسسه پزشکی نظیر بیمارستان، زایشگاه، تیمارستان، آسایشگاه، آزمایشگاه، پلیکلینیک، موسسات فیزیوتراپی و الکتروفیزیوتراپی، هیدروتراپی، لابراتوار، کارخانههای داروسازی، داروخانه، درمانگاه، بخش تزریقات و پانسمان به هر نام و عنوان باید با اجازه وزارت بهداری و اخذ پروانه مخصوص باشد. متصدیان موسسات مزبور ملزم به رعایت مقررات فنی مذکور در آییننامههای مربوط میباشند». ثانیاً: مطابق ماده (8) قانون تشکیل وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مصوب سال 1364، کلیه موسسات و واحدهای بهداشتی و درمانی و پزشکی کشور که از طریق بخش خصوصی و غیردولتی در امر بهداشت و درمان فعالیت دارند از تاریخ تصویب این قانون تحت نظارت و کنترل و برنامهریزی وزارتخانه یادشده قرار میگیرند. ثالثاً: به موجب بندهای (11)، (12) و (16) ماده (1) قانون تشکیلات و وظایف وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مصوب سال 1367، تعیین و اعلام استانداردهای مربوط به خدمات بهداشتی، درمانی، بهزیستی و دارویی و همچنین تجهیزات و ملزومات و مواد مصرفی پزشکی و بهداشت کلیه موسسات خدماتی و تولیدی مربوط به خدمات اخیرالذکر و تعیین ضوابط مربوط به ارزیابی، نظارت و کنترل بر برنامهها و خدمات واحدها و موسسات آموزشی و پژوهشی، بهداشتی، درمانی و بهزیستی و انجام امور براساس استانداردهای مربوطه از جمله وظایف و ماموریتهای وزارتخانه مذکور میباشد. رابعاً: برابر ماده (7) قانون صدرالذکر: «دارندگان آزمایشگاه نمیتوانند غیر از رشتهای که پروانه برای آن صادر گردیده به انجام آزمایشهای دیگری مبادرت ورزند مگر اینکه برای رشتههای دیگر نیز تحصیل پروانه نموده باشند. به هر حال یک نفر نمیتواند مسئولیت بیش از یک آزمایشگاه را عهدهدار باشد.» و مستنبط از ماده مزبور این است که حکم مندرج در این ماده ناظر به مالکان و موسسین آزمایشگاه بوده بوده و اساساً منصرف از مسئولین فنی آزمایشگاه میباشد چه آنکه در قانون مربوط به مقررات امور پزشکی و دارویی و مواد خوردنی و آشامیدنی در مقام اشاره به مسئول فنی، عبارات «تصدی فنی» و «متصدی فنی» به کار رفته است.
بنا به مراتب فوق، ماده (30) آییننامه تاسیس و مدیریت آزمایشگاههای پزشکی مبنی بر جواز اشتغال مسئولین فنی آزمایشگاهها با رعایت همه ضوابط مربوط در بیش از یک آزمایشگاهها در حدود اختیارات مرجع تصویب کننده بوده و مغایرتی با قوانین و مقررات مذکور نداشته و قابل ابطال نمیباشد. این رای به استناد بند «ب» ماده (84) قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رئیس محترم دیوان عدالت اداری یا 10 نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است.
محمد کریمی
رئیس هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی
دیوان عدالت اداری