هیات تخصصی پژوهشی و فرهنگی
شماره پرونده: ه- ع /95/197، 95/544 و 95/1358 دادنامه: 64 تاریخ: 19/4/96
شاکیان: 1-آقای علی اولادی فرزند محمد تقی جانباز سی درصد، 2-آقای یوسف حسین پور فرزند ناصرالدین جانباز 30 درصد، 3-خانم شیوا اولادی فرزند علی جانباز 30درصد، 4-خانم مائده حسین پور فرزند یوسف 5- سید نوراله موسوی
طرف شکایت: 1- هیات دولت 2- بنیاد شهید و امور ایثارگران
موضوع شکایت و خواسته: ابطال ماده 6 آییننامه اجرایی بند الف تبصره 15 قانون بودجه سال 1394 مصوب هیات محترم دولت (موضوع مصوبه شماره 14596/ت/51817 ه- مورخ 9/2/94 هیات وزیران)
متن مقرره مورد شکایت: متن ماده 6 آییننامه اجرایی بند الف تبصره 15 قانون بودجه سال 1394: «شهریه پرداختی ایثارگران شاغل به تحصیل در واحدهای بین الملل داخل یا خارج دانشگاه های دولتی و یا غیر دولتی، معادل شهریه همان رشته ها و مقاطع مشابه در واحدهای دانشگاه آزاد اسلامی داخل کشور محاسبه و پرداخت میگردد. مابقی شهریه تا تعرفه های مصوب دانشگاه های ذی ربط توسط دانشجو اعم از ایثارگر یا خانواده وی تامین و پرداخت میگردد.»
شاکیان به شرح متن دادخواست تقدیمی خواستار ابطال ماده 6 آییننامه اجرایی بند الف تبصره 15 قانون بودجه سال 1394 کل کشورمصوب هیات محترم وزیران شده اند و در بیان علت خواسته خود مختصراً چنین مرقوم داشته اند: مطابق نص صریح ماده 66 قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران مصوب 2/10/91 بنیاد موظف است نسبت به تامین و پرداخت صددرصد هزینه شهریه کلیه دانشجویان شاهد، جانباز 25 درصد و بالاتر و همسر و فرزندان آنان در موسسات آموزش عالی غیر انتفاعی، غیردولتی، پیام نور، شبانه دولتی، دانشگاه آزاد و هر موسسه دانشگاه آموزش عالی شهریه بگیر مورد تائید وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مشغول به تحصیل میباشند، اقدام نماید، متاسفانه علیرغم صراحت دستور قانون گذار مبنی بر تامین صددرصد هزینه های دانشجویان از هر موسسه و دانشگاه آموزش عالی شهریه بگیر در مغایرت با نص صریح قانون (در حقیقت اجتهاد در مقابل نص) ماده 6 آییننامه اجرایی بند الف تبصره 15 قانون بودجه سال 94 تامین هزینه های تحصیلی دانشجویان را از صددرصد به معادل شهریه واحدهای دانشگاه آزاد داخل کشور محدود نموده ومابقی هزینه های ثبت نام در دانشگاه را به عهده دانشجو یا خانواده ایشان گذاشته است. آیا منطقاً و قانوناً هیات محترم دولت میتواند بر خلاف قانون، آییننامه تصویب نماید. یقیناً آییننامه مغایر با قانون تاب مقاومت در برابر قانون را ندارد، هر آییننامه ای که خلاف نص صریح قانون، پرداخت و تامین هزینه محوله به عهده بنیاد را محدود نماید قطعاً معتبر نبوده و مطابق اصل 170 قانون اساسی قابل متابعت برای مراجع قضایی و به طریق اولی بنیاد شهید و امور ایثارگران که صرفاً بایستی در چارچوب قانون عمل نماید نخواهد بود ومطمئناً محروم نمودن خانواده شهدا و جانبازان ازامکاناتی که با مجوز قانونی بر ایشان در نظر گرفته شده برخلاف اراده قانونگذار میباشد، لذا به دلیل تعارض آشکار ماده 6 آییننامه با نص صریح ماده 66 قانون جامع خدمات رسانی حسب تجویز حاصله از بند یک ماده 12 قانون دیوان عدالت اداری و اصل 173 قانون اساسی تقاضای ابطال آن را استدعا داریم.
خلاصه مدافعات طرف شکایت: سرپرست معاونت امور حقوقی دولت به موجب لایحه ای که تحت شماره 631- 28/4/95 در دفتر هیات عمومی دیوان عدالت اداری به ثبت رسیده در مقام پاسخ و دفاع چنین مرقوم داشته است: 1- نظر به اینکه آییننامه مذکور در اجرای بند «الف» تبصره 15 قانون بودجه سال 1394 که به عنوان قانون مستقل و در عرض قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران میباشد به تصویب رسیده و در قسمت اخیر بند «الف» مقرر شده:کمک هزینه تحصیلی اعم از شهریه ثابت و متغیر پرداختی توسط بنیاد شهید و امور ایثارگران به ایثارگران و افراد مشمول خانواده آنها که در واحدهای بین الملل داخل یا خارج دانشگاه های دولتی و یا غیر دولتی پذیرفته میشوند معادل حداکثر شهریه پرداختی به پذیرفته شدگان رشته ها و مقاطع مشابه در واحدهای دانشگاه آزاد اسلامی و واحدهای دانشگاهی داخلی تعیین و پرداخت میشود و باقیمانده شهریه توسط دانشجو اعم از ایثارگر یا خانواده وی تامین و پرداخت میشود و ملاک مغایرت یا عدم مغایرت آییننامه، انطباق یا عدم انطباق آن با بند « الف» تبصره 15 قانون بودجه سال 1394 میباشد، فلذا ماده مورد نظرشاکی (ماده 6 آییننامه) در چارچوب بند الف تبصره 15 قانون بودجه سال 1394 تنظیم ومورد تصویب قرار گرفته و حکمی فراتر از حکم بند الف تبصره مزبور ندارد تا قابل ابطال باشد.
2- لازم بذکر است که عدم مغایرت آییننامه تبصره 15 قانون بودجه سال 1394 طی ردیف 19 فهرست جدول ضمیمه نامه شماره 15722 ه- / ب مورخ 6/3/1394 ریاست مجلس شورای اسلامی اعلام شده است.... رد دادخواست مطروحه مورد درخواست میباشد.
نظریه تهیه کننده گزارش: با توجه به اینکه در بند « الف » تبصره 15 قانون بودجه سال 1394 که در مجلس شورای اسلامی به تصویب رسیده تصریح نموده...کمک هزینه تحصیلی اعم از شهریه ثابت و متغیر پرداختی توسط بنیاد شهید و امور ایثارگران به ایثارگران و افراد مشمول خانواده آنها که در واحدهای بین الملل داخل یا خارج دانشگاه های دولتی و یا غیردولتی پذیرفته میشوند معادل حداکثر شهریه پرداختی به پذیرفته شدگان رشته ها و مقاطع مشابه در واحدهای دانشگاه آزاد اسلامی و واحدهای دانشگاهی داخلی تعیین و پرداخت میشود و باقی مانده شهریه توسط دانشجو اعم از ایثارگر یا خانواده وی تامین و پرداخت میگردد » عملاً در این قسمت ماده 66 قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران که در سال 1391 به تصویب نهایی رسیده است نسخ شده و تخصیص خورده است و از آنجا که ماده (6) آییننامه اجرایی بند الف تبصره 15 قانون بودجه سال 1394 برگرفته از بند مذکور میباشد قابل ابطال نیست.
لازم بذکر است که در پرونده کلاسه ه- ع/ 95/544 شاکیان: 1- آقای یوسف حسین پور فرزند نصرالدین جانباز 30 درصد و رزمنده دفاع مقدس ،2- خانم مائده حسین پور فرزند یوسف، دانشجو عین همین خواسته را مطرح نموده و متقاضی ابطال بند 6 آییننامه اجرایی بند الف تبصره 15 قانون بودجه سال 1394 شده اند که به لحاظ وحدت موضوع شکایت و خواسته با استدلال به شرح فوق، نیازی به تهیه گزارش جداگانه ضروری به نظر نمی رسد و در خصوص سایر موارد مطروحه به لحاظ موردی بودن، در شعبه باید رسیدگی شود. تهیه کننده گزارش: محمد کریمی
رای هیات تخصصی
در خصوص شکایت مطروحه مبنی بر درخواست ابطال ماده 6 آییننامه اجرایی بند الف تبصره 15 قانون بودجه سال 1394 از این حیث که شهریه ایثارگران شاغل به تحصیل در دانشگاه های بین الملل خارج یا داخل دانشگاه های دولتی یا غیردولتی را معادل همان رشته و همان مقطع مشابه در واحدهای دانشگاه آزاد اسلامی داخل کشور قابل پرداخت دانسته و مغایر با ماده 66 قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران است با توجه به اوراق و محتویات پرونده نظر به اینکه ماده مورد اعتراض از آییننامه منطبق با بند الف تبصره قانون بودجه سال 1394 به عنوان قانون موخر بر قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران است، بنابراین مورد شکایت مغایرتی با قانون یا خارج از حدود اختیار نمیباشد، لذا با استناد به بند ب ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392 رای به رد شکایت مطروحه صادر و اعلام میگردد. این رای ظرف مهلت (20) روز پس از صدور از سوی رئیس کل دیوان عدالت اداری و یا ده نفر از قضات دیوان قابل اعتراض میباشد.
ذبیح اله واحدیرئیس هیات تخصصی پژوهشی و فرهنگی دیوان عدالت اداری