تاریخ دادنامه قطعی: 1395/04/06
شماره دادنامه قطعی: ---
پیام: در صورتی که وراث کشته شدگان سانحه هوایی (سقوط هواپیما) بر اساس کنوانسیون ورشو، غرامت فوت مورث خود را مطالبه کنند، حق مطالبه دیه را نخواهند داشت. زیرا غرامت تعیین شده، در عرف حقوقی دنیا، معادل دیه در نظام حقوقی ما بوده و الحاق به کنوانسیون های بین المللی، ناقض یا مجزای از مقررات داخلی نیست.
شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- شعبه: شعبه چهل و سوم دیوان عالی کشور تاریخ: 1395/04/06 - 13 : 54 قاضی: مالک اژدر شریفی قاضی: محمدرضا بروجردی
خلاصه جریان پرونده
درپی سانحه سقوط هواپیما در مسیرتهران، ایروان مربوط به شرکت هواپیمایی کاسپین خانم م. مشهدی حسن نوکر باب با وکالت آقایان محمد مهدی حاجیان ومحمد شاه محمدی دادخواستی به طرفیت شرکت مرقوم به خواسته صدور حکم بر محکومیت خوانده به پرداخت 255 هزار فرانک موضوع ماده ( 1 ) 22 پروتکل 28 سپتامبر 1955 لاهه اصلاحی ماده 22 کنوانسیون 1929 ورشو مصوب 1354 معادل 16702/5 گرم طلای نهصد هزارم بابت غرامت ناشی از فوت مورث مرحوم عباس نیک نام وتلف اسباب واثاثیه همراه متوفی بااحتساب کلیه خسارات قانونی وهزینه های دادرسی و خسارت تاخیر تادیه وحق الوکاله وکلای دادگستری تقدیم نموده و با عنایت به اینکه طبق ماده 9 قانون مدنی مقررات پروتکل مذکور در حکم قانون ملی میباشد وپرونده در تاریخ 89/4/28 به شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی تهران جهت رسیدگی ارجاع گردیده است وکلای خواهان لایحه ای در دفاع از حق موکل خود تقدیم داشته اند ص 11 تا 16 ومتعاقبا مدیر عامل شرکت هواپیمایی کاسپین (مشتکی عنه) نیز لایحه دفاعیه ای تقدیم نموده است ص 25 تا 28 پرونده در وقت مقرر باحضور وکلای خواهانها و نماینده حقوقی شرکت خوانده در جلسه دادگاه مطرح رسیدگی قرار گرفته (ظاهرا آقای دادستان ویا نماینده ایشان حضور نداشته) درپایان دادگاه به شرح دادنامه شماره --- - 89/6/15 دعوی مطروحه را مقرون به صحت تشخیص وبااستناد به مواد 198 و 515 و 519 ق آ د م حکم بر محکومیت خوانده به پرداخت سهم خواهان از 255000 / فرانک معادل 16702/5 گرم طلای نهصد هزارم به نرخ زمان پرداخت بابت غرامت ناشی از فوت وتلف اثاثیه مورث خواهان به انضمام احتساب خسارات دادرسی صادر نموده ووو.... ص 37 نماینده حقوقی شرکت مشتکی عنه از دادگاه صدور قرار اناطه تا مشخص شدن نتیجه پرونده کیفری درخواست نموده است ص 35 و 34 و 40 و آقای دکتر محمد مهدی حاجیان نیز به وکالت از تجدیدنظر خوانده لایحه ای تقدیم وپیوست نموده است ص 44 تا 42 ورئیس هیات مدیره ومدیر عامل شرکت خواهان نیز لایحه ای تقدیم داشته اند ص 85 تا 990 بانک مرکزی درپاسخ استعلام دادگاه از ارزش فرانک وغیره پاسخ لازم راداده است ص 95 تا 98 آقای ابراهیم خلیلی به وکالت از ورثه قانونی مرحوم عباس نیک نام (تجدیدنظر خوانده) لایحه ای ضمیمه نموده است ص 103 تا 105 سرانجام دادگاه تجدیدنظر (شعبه --- تهران) به شرح دادنامه صدرالاشاره، ضمن رد اعتراض واصلاح محکوم به رای دادگاه بدوی از حیث احتساب محکوم به پرداخت سهم الارث مشارالیها از معادل ریالی 20 هزار دلار آمریکا در رابطه با غرامت فوت وسهم الارث خواهان نامبرده از معادل ریالی 20 دلار به ازای هرکیلو گرم اثاثیه که در هنگام اجرا محاسبه خواهد شد وپرداخت هزینه دادرسی وحق الوکاله وکیل طبق تعرفه وبااین توضیح که حق محکوم لها برای دریافت دیه فوت به نرخ روز به جای غرامت موضوع کنوانسیون محفوظ خواهدبود دادنامه تجدیدنظر خواسته دراین بخش بااصلاحیه مذکور وبه اعتبار نتیجه تایید وقطعی است ص 79 رای صادره اخیر را یکی از قضات مامور به خدمت درحوزه معاونت نظارت وپیگیری دادگستری تهران صحیح وبدون خدشه توصیف وخلاف بین شرع ندانسته و لذا موجبی برای اعمال ماده 18 اصلاحی فراهم نبوده است ولیکن برخی دیگر اعلام نمودهاند طبق مواد 22 و 11 کنوانسیون های مذکور معیار محاسبه غرامت را معین نموده که هرفرانک طلا معادل 65/5 میلی گرم طلا به عیار نهصد هزارم میباشد تغییردادن غرامت به 20 هزار دلار خارج از تعهدات شرکت برمبنای مقررات الحاقی است واین نوع ارزیایی ومحاسبه ضمن اینکه اضرار برای خواهان (دادخواه) است برخلاف تصریح مفادکنوانسیون واجتهاد در مقابل نص میباشد وتوجیه قانونی ندارد ونتیجتا خلاف بین قانون است ونهایتا رای قطعی شماره 859 - 91/7/9 صادره از شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران را رئیس کل دادگستری استان تهران خلاف بین شرع تشخیص و پرونده رابه حوزه ریاست محترم قوه قضائیه ارسال ودر کمیسیون شماره 3 معاونت قضایی آن حوزه بررسی وپس از تهیه گزارش واظهار نظر پرونده را نزد ریاست معظم قوه قضائیه ارسال ومعظم له براساس گزارش آنان رای موضوع دادخواهی را خلاف بین شرع تشخیص و به استناد مواد 477 و 478 ق آ د ک ضمن موافقت باتجویز اعاده دادرسی ودستور توقف اجرای حکم مقرر فرموده پرونده برای رسیدگی به شعب خاص در دیوان عالی کشور فرستاده شودکه به این شعبه (چهل و سه) ارسال و ارجاع گردیده واکنون تحت نظر قراردارد. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای بروجردی عضو ممیز وملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای میدهد:
رای شعبه
با توجه به محتویات پرونده ونظریه قضات محترم درمعاونت قضایی قوه قضائیه دادنامه شماره --- - 91/7/9 صادره از شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران در قسمت تجویز دریافت دیه فوت به نرخ روز علاوه بر اخذ غرامت مخدوش میباشد به لحاظ اینکه غرامت تعیین شده درمقابل فوت هرشخص درعرف حقوقی دنیا که با مفهوم دیه معینه در اسلام آشنائی ندارند همان دیه بوده و جمهوری اسلامی ایران نیز با این عرف به کنوانسیون ورشو ملحق گردیده است که در برگیرنده مقررات داخلی خود بوده نه اینکه ناقض ویاجدای از آنها باشد نتیجتا دادنامه مزبور مستندا به ماده 477 ق آ د ک مصوب سال 1392 نقض وشرکت هواپیمایی کاسپین به پرداخت معادل ریالی بیست هزار دلار بابت فوت و معادل ریالی بیست دلار به ازای هرکیلو گرم اثاثیه که درهنگام اجراء محاسبه خواهد شد به اولیاء دم وپرداخت هزینه دادرسی وحق الوکاله به خواهان محکوم میگردد این رای قطعی است.
خ الف مالک اژدر شریفی(رئیس) محمد رضا بروجردی (مستشار)