هیات تخصصی استخدامی
شماره پرونده: ه- ع/97/984
شماره دادنامه: 9709970906010383
تاریخ: 29/11/97
شاکی: سازمان بازرسی کل کشور
طرف شکایت: هیات وزیران و وزارت امور خارجه
موضوع شکایت و خواسته: 1- ابطال اطلاق بند دوم مصوبه شماره 23781؍ت 31427 ه مورخ21؍4؍1384هیات وزیران (موضوع تبصره 3 اصلاحی ماده 2 آییننامه فوق العاده اشتغال خارج از کشور مستخدمان دولت جمهوری اسلامی ایران) 2-ابطال بخشنامه شماره 3009؍810- 14؍8؍1385 اداره کل امور مالی وزارت امور خارجه 3-ابطال بخشنامه شماره 2061679؍810 -2؍11؍1391 اداره کل امور مالی وزارت امور خارجه
متن مقرره های مورد شکایت: مقرره اول:
هیات وزیران در جلسه مورخ 1384/04/12 بنا به پیشنهاد شماره 15420 /1 مورخ 1383/06/17 وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و به استناد ماده (7) قانون نظام هماهنگ پرداخت کارکنان دولت - مصوب 1370 - تصویب نمود: آییننامه فوق العاده اشتغال خارج از کشور مستخدمان دولت جمهوری اسلامی ایران (ماموران ثابت)، موضوع تصویب نامه شماره 29920 ت461 ه- مورخ 1371/10/09 به شرح زیر اصلاح میشود: 2 - تبصره (3) ماده (2) به شرح زیر اصلاح میشود: «تبصره3- میزان فوق العاده مندرج در جدولهای شماره (2) و (3) پیوست در مورد کارکنان نمایندگیهای جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور که یکی از پستهای ریاست یا معاونت نمایندگی را اشغال نمایند و مدیران و معاونان واحدهای آموزشی حداکثر تا (10 %) قابل افزایش است.»
مقرره دوم: بخشنامه شماره 3009؍810- 14؍8؍1385 اداره کل امور مالی وزارت امور خارجه: مقتضی است از تاریخ 1؍4؍1385 فوق العاده و مزایای مامورین شاغل در خارج از کشور، موضوع مصوبات شماره 29920؍ت 461 ه مورخ 9؍10؍1371 و اصلاحیه شماره و 23781؍ت 34127 ه مورخ21؍4؍1384 هیات محترم وزیران را به شرح زیر محاسبه و حواله نمایند: 1- کلیه نمایندگی هایی که ارز حواله آنها به دلار آمریکا بوده است از ابتدای سه ماهه دوم سال جاری به ارز یورو تغییر یابد. 2- از تاریخ 1؍1؍1385 فوق العاده کلیه مامورین شاغل در نمایندگیهای جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور را براساس درصدهای سختی معیشت، حق مدیریت و پذیرایی مندرج در جدول پیوست و بر مبنای نرخ روز تولد یورو و محاسبه و ما به التفاوت سه ماهه اول سال جاری نیز به همراه بودجه سه ماهه آتی حواله شود. 3- کلیه مامورینی که قبل از تاریخ 11؍5؍1384(تاریخ اجرای تصویبنامه موضوع اصلاح مصوبه 29920؍ت؍ 461 مورخ 9؍10؍1371 هیات محترم وزیران) در نمایندگی های جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور اشتغال داشته اند و با اجرای تعدیلات فوق دریافتی آنان نسبت به قبل کاهش می یابد، مشمول کاهش دریافتی نخواهند شد و ما به التفاوت تا سقف مجاز معیشت، حق مدیریت موضوع مفاد مصوبات یاد شده و پذیرایی مندرج در اساسنامه وزارت متبوع قابل پرداخت خواهد بود. فوق العاده، سختی معیشت، حق مدیریت و پذیرایی مامورینی که از تاریخ 11؍5؍1384به جانشینی مامورین فوق اعزام شده و یا خواهند شد بر اساس ارقام مندرج در جدول پیوست تعدیل شود و پرداختی های مازاد بر مفاد این ابلاغ تا تاریخ 10؍4؍1385 قطعی تلقی و وجهی به عنوان اضافه پرداختی از ایشان کسر نشود.
مقرره سوم: بخشنامه شماره 2061679؍810 -2؍11؍1391 اداره کل امور مالی وزارت امور خارجه:
با استناد به بخشنامه شماره 100 / 40000 مورخ 15؍5؍1391معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوری و مشکلات تخصیص اعتبار، تامین ارزی و انتقال وجوه در سال جاری با توجه به لزوم رعایت سقف هزینه ها در قالب تخصیص های دریافتی توسط دستگاه های اجرایی:
به موجب تبصره یک ماده 30 نظامنامه و تبصره 2 و 3 ماده 2 مصوبه هیات محترم وزیران، اجازه داده میشود از تاریخ 1؍10؍1391 فوق العاده پذیرایی و فوق العاده سختی معیشت و حق مدیریت (موضوع جداول ضمیمه ابلاغ شماره 810 / 3009 مورخ 14؍5؍85) کلیه نمایندگیهای جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور صرفا بر اساس (1٪) تنظیم و حواله نمایند. بدیهی است چنانچه از سوی معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوری امکان تامین بودجه به صورت کامل فراهم گردد، مجدداً درصدهای فوق العاده مزبور به میزان قبل از تاریخ (1؍10؍91) اصلاح خواهد گردید. ضمنا چنانچه در بودجه سال (1392) مشکل تامین اعتبار برطرف نگردد، کماکان درصد مزبور جهت سال 1392 نیز به قوت خود باقی خواهد ماند.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره موردشکایت: حسب بررسی ها مشخص شده؛معاونت اداری و مالی وزارت امور خارجه طی نامه شماره 810 / 3009 مورخ 14؍5؍1385 به اداره کل امور مالی آن وزارتخانه ابلاغ نموده است ؛ از تاریخ 11؍5؍ 1384 بر اساس جدول ضمیمه آن، حق مدیریت به تعدادی از روسای نمایندگی ها (از یک تا 10 درصد) و به نفر دوم نمایندگی ها (از 2 تا 8 درصد) پرداخت شود. پس از آن نیز با توجه به صدور بخشنامه شماره 100 / 40000 مورخ 15؍9؍1391 معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور مبنی بر رعایت سقف هزینه ها، با ابلاغیه شماره 810 / 2061679 مورخ 2؍11؍1391 معاونت وقت اداری و مالی وزارت امور خارجه، درصدهای مذکور از تاریخ 1؍10؍1391 به میزان یک درصد از جدول شماره دو محاسبه و پرداخت گردیده است. مستند این پرداخت ها؛ تبصره 3 ماده 2 تصویب نامه شماره 29920؍ت 461 ه مورخ 9؍10؍1371 هیات وزیران در مورد «حق مدیریت» مدیران و معاونان واحدهای آموزشی در خارج از کشور، موضوع پیشنهاد وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مستند به ماده 7 قانون نظام هماهنگ پرداخت کارکنان دولت بوده که به کارکنان نمایندگیهای جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور که یکی از پستهای ریاست یا معاونت نمایندگی را اشغال نمایند،نیز تسری یافته است. تسری تصویب نامه شماره 23781؍ت 31427 ه مورخ 21؍4؍1384 به دلایل زیر خلاف قانون است: اولاًدر ماده 30 مقررات تشکیلاتی، استخدامی، انضباطی و مالی وزارت امور خارجه و تبصره های آن، فوق العاده ای تحت عنوان «حق مدیریت» پیش بینی نشده و صرفاً فوق العاده اشتغال خارج از کشور، فوق العاده سختی معیشت ماموران نمایندگی های واقع در مناطق بد آب و هوا و نیز هزینه پذیرایی (برای معاونین نمایندگی و سایر ماموران ثابت) تجویز شده است. ثانیاً- قطع نظر از این که ماده (7) قانون نظام هماهنگ، هیات وزیران را مرجع تعیین فوق العاده های موضوع مواد 39 و 40 قانون استخدام کشور نموده و رسته های سیاسی وزارت امور خارجه از شمول قانون استخدام کشوری خارج بوده و تابع قانون خاص آن وزارتخانه میباشند، تبصره 3 ماده 2 تصویبنامه شماره 29920؍ت 461 ه مورخ 9؍10؍1371 هیات وزیران که به موجب آن پرداخت حداکثر تا 10 درصد ارقام جدول شماره سه پیوست برای مدیران و معاونان واحدهای آموزشی خارج از کشور منظور شده، برای آن دسته از معلمان مدارس خارج از کشور میباشد که مستقلاً و یا همزمان با شغل آموزشی و تدریس، مدیریت و یا معاونت واحد آموزشی را نیز بر عهده داشته اند. ثالثاً- جدول شماره دو، میزان فوق العاده اشتغال خارج از کشور ماموران ثابت وزارت امور خارجه را بر حسب مقام و مسئولیت آنان در مدیریت نمایندگی ها از سفیر، نفر دوم و سایر ماموران ثابت برای هر گروه از کشورها تعیین نموده است و لذا حق مدیریت جداگانه برای رییس و معاون نمایندگی فاقد محمل قانونی است. بنا به مراتب؛ ابطال اطلاق تصویب نامه شماره 23781؍ت 31427 ه مورخ 21؍4؍1384 هیات وزیران (ناظر به آن قسمت از تصویب نامه که در برگیرنده کارکنان نمایندگی های وزارت امور خارجه در خارج از کشور میباشد) و بخشنامه های شماره 810 / 3009 مورخ 14؍5؍85 و 810 / 2061679 مورخ 2؍11؍91 معاونت اداری و مالی وزارت امور خارجه که در آن اجازه محاسبه و پرداخت فوق العاده مدیریت به کلیه مامورین شاغل در نمایندگی های جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور را داده است،درخواست میشود.
خلاصه مدافعات طرف شکایت: شکایت سازمان بازرسی به دفتر حقوقی دولت ابلاغ شده اما دفتر مذکور شکایت را به سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی ارسال کرده و تصویری از پاسخ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی را به دیوان ارائه کرده که پاسخ مذکور ارتباطی با شکایت سازمان بازرسی ندارد و خلاصه آن چنین است: با توجه به اینکه کارکنان این سازمان نیز جزو مستخدمان دولت بوده و به عنوان ماموران ثابت در نمایندگی های خارج از کشور مشغول به خدمت رسانی میباشند،لذا در راستای یکسان سازی در پرداخت با کارکنان واحدهای آموزشی و کارکنان سیاسی وزارت امور خارجه این تبصره نیز به نفرات اول و دوم نمایندگی های فرهنگی تعلق گرفته است. لازم به ذکر است بخشنامه های مورد اشاره وزارت امور خارجه به تاریخ های 12؍8؍1385 و 12؍11؍1391 در مورد سایر کارکنان نمایندگی های فرهنگی جمهوری اسلامی ایران اجرا نمی شود.
پرونده در جلسه مورخ 7؍11؍1397 هیات تخصصی استخدامی مطرح گردید و پس از استماع گزارش عضو محترم قضایی هیات جناب آقای فریدونی فرد موضوع مورد بحث و بررسی قرار گرفت و اعضاء به اتفاق آراء، مفاد مقرره مورد شکایت را قابل ابطال ندانستند. بنابراین به استناد بند «ب» ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری به شرح زیر مبادرت به صدور رای میشود.
رای هیات تخصصی
با توجه به این که ماده (12) قانون نظام هماهنگ پرداخت کارکنان دولت مصوب سال 1370 مقرر داشته: « کلیه دستگاهها و موسسات و شرکتهای دولتی و نهادهای انقلاب اسلامی که دارای مقررات خاص استخدامی میباشند و شرکتها و موسساتی که شمول قانون بر آنها مستلزم ذکر نام است تابع ضوابط و مقررات این قانون خواهند بود.» و برابر ماده (6) قانون مذکور: « به دولت اجازه داده میشود در اجرای نظام هماهنگ پرداخت به منظور تطبیق وضع کارکنان دستگاه های مشمول مقررات خاص و جذب و نگهداری نیروهای مناسب برای مشاغل تخصصی و مدیریت در مواردی که در این قانون پیش بینی نشده است فوق العاده های خاصی وضع نماید» و به موجب ماده 7 این قانون نیز: « دولت مکلف شده است با در نظر گرفتن تغییرات ناشی از اجرای این قانون نسبت به تغییر و اصلاح درصد و یا میزان پرداخت فوق العاده های موضوع مواد 39 و 40 قانون استخدام کشوری در حدود اعتبارات مصوب اقدام نماید» لذا هیات وزیران بر اساس اختیار حاصل از مقررات قانونی مذکور طی تصویب نامه شماره 29920 ت 461 ه- مورخ 22؍9؍1371 به پیشنهاد سازمان امور اداری و استخدامی به استناد ماده 7 قانون نظام هماهنگ کارکنان دولت «آییننامه فوقالعاده اشتغال خارج از کشور مستخدمان دولت جمهوری اسلامی ایران (ماموران ثابت)» را تصویب نموده است. بنابراین از آنجایی که اولاً اختیار هیات وزیران به موجب ماده 7 قانون نظام هماهنگ کارکنان دولت مقید و مشروط به پیشنهاد دستگاه خاصی نشده است و مرجع پیشنهاد دهنده تاثیری در اعمال اختیار هیات وزیران ندارد و ثانیاً آییننامه مورد شکایت، اصلاحیه آییننامه مصوب سال 1371 هیات وزیران میباشد که مستند هر دو مصوبه ماده 7 قانون نظام هماهنگ کارکنان دولت میباشد و ثالثاً با توجه به ماده 12 قانون نظام هماهنگ کارکنان دولت، وزارت خارجه نیز که دارای نظام استخدامی خاص بوده پس از لازم الاجرا شدن قانون مذکور مشمول این قانون از جمله ماده 7 آن شده است و رابعاً موضوع ماده 30 قانون مقررات استخدامی وزارت امور خارجه مصوب 1352 متفاوت از اختیار هیات وزیران جهت تعیین ضوابط فوق العاده اشتغال خارج از کشور میباشد، با این توضیح که ماده 30 مذکور صرفاً در خصوص تعیین درجه بندی کشورها و مناطق بد آب و هوای محل ماموران ثابت وزارت خارجه است که این امر با پیشنهاد وزارت امور خارجه و تصویب هیات وزیران صورت می پذیرد و در مورد سایر ضوابط و شاخص های تعیین کننده فوق العاده اشتغال خارج از کشور چنین قاعده ای وجود ندارد.، بنابراین آییننامه مورد شکایت در حدود اختیارات قانونی از سوی هیات وزیران وضع شده است و مغایرتی با قانون ندارد و قابل ابطال تشخیص داده نمی شود و رای به رد شکایت صادر میشود. این رای مستند به بند «ب» ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری صادر و ظرف بیست روز پس از صدور، از سوی ده تن از قضات یا رئیس محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض میباشد.
رضا فضل زرندیرئیس هیات تخصصی استخدامی دیوان عدالت اداری