شماره پرونده: ه- ع/ 9902733 و 9903227 و 0003894
شماره دادنامه: 140109970906000491-490-489 تاریخ: 30/07/1401
شاکی: علیرضا مومنی رکن آبادی، مریم مسعودی فر و سجاد میرزایی با وکالت خانم فریده علوی و آقای یعقوب محمدی
طرف شکایت: وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بخشنامه شماره 911/400 مورخ 14/04/1399 و 3606/400 مورخ 16/09/1399 وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در خصوص عدم تمدید پروانه فیزیست درمان یا مسئول فیزیک بهداشت
شاکی دادخواستی به طرفیت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به خواسته ابطال بخشنامه شماره 911/400 مورخ 14/04/1399 و 3606/400 مورخ 16/09/1399 وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در خصوص عدم تمدید پروانه فیزیست درمان یا مسئول فیزیک بهداشت به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
بخشنامه شماره 3606/400 مورخ 16/09/1399:
جناب آقای دکتر نادر توکلی
معاون محترم درمان دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی ایران
موضوع: در خصوص فعالیت کارشناسان مهندسی فیزیک در بخش های پزشکی هسته ای
بازگشت به نامه شماره 6597/120/ص/99 مورخ 3/9/99 در خصوص امکان فعالیت فارغ التحصیلان رشته مهندسی فیزیک هسته ای در موسسات/بخش های پزشکی هسته ای، به استحضار می رساند بر اساس مفاد بخشنامه شماره 911/400 مورخ 14/4/99، ملاک بکارگیری افراد در موسسات پرتو تشخیصی و درمانی، احراز شرایط بر اساس مدرک تحصیلی طبق آخرین ضوابط اجرایی مشاغل رسته های بهداشتی و درمانی طرح طبقه بندی مشاغل وزارت متبوع میباشد. لذا بکارگیری هرگونه افراد خارج از ضوابط مذکور، تخلف میباشد و مصداق صریح ماده 7 قانون تعزیرات حکومتی در امور بهداشتی و درمانی خواهد بود.
دکتر حبیب ملک پور
رئیس مرکز نظارت و اعتبار بخشی اموردرمانی
بخشنامه شماره 911/400 مورخ 14/04/1399:
موضوع: ممنوعیت بکارگیری افراد فاقد صلاحیت حرفه ای در موسسات پزشکی (پرتو تشخیصی و درمانی)
نظر به استفاده از فارغ التحصیلان رشته مهندسی پرتوپزشکی دانشگاه آزاد اسلامی در موسسات پرتو تشخیصی و درمانی (تصویربرداری، پزشکی هسته ای و پرتو درمانی) غیردولتی و بخش های دولتی برونسپاری شده، ضمن ارسال نامه های شماره 863/523/د مورخ 8/2/95 دبیر محترم شورای عالی برنامه ریزی علوم پزشکی و شماره 512/1842/د مورخ 25/5/95 دبیر محترم شورای آموزش علوم پایه، بهداشتی و تخصصی به استحضار می رساند، رشته مذکور جزء رشته های مصوب و مورد تایید آن شورا نمیباشد و از طرفی بر اساس تعریف شغل، شرح وظیفه و شرایط احراز مدارک تحصیلی کارشناسان پرتوکار در آخرین ضوابط اجرایی مشاغل رسته های بهداشتی درمانی طرح طبقه بندی مشاغل وزارت متبوع به کارگیری فارغ التحصیلان مذکور و سایر افراد خارج از طرح مذکور در موسسات و بخش های پرتو تشخیصی و درمانی تحت عنوان پرتوکار مجاز نمیباشد.
دکتر حبیب ملک پور- رئیس مرکز نظارت و اعتبار بخشی اموردرمانی
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
بخشنامه های شماره 911/400 مورخ 14/04/1399 و 3606/400 مورخ 16/09/1399 منجر به اخراج شاکیان که در مراکز پرتو تشخیصی و درمانی به عنوان فیزیسیت درمان یا مسئول فیزیک بهداشت در مراکز درمانی با مدرک کارشناسی ارشد پرتو پزشکی در بیمارستان ها و مراکز درمانی مشغول به کار بوده اند، این درحالی است که طبق بندهای 5-3-4، 5-3-5 و 5-3-6 دستورالعمل ضوابط دریافت مجوز کار با اشعه در مراکز پرتودرمانی بین سازمان انرژی اتمی و وزارت بهداشت، ماده 4 قانون حفاظت در برابر اشعه مصوب 1368 و مواد 4 و 5 آییننامه اجرایی حفاظت در برابر اشعه مصوب 1369 و فصل اول قانون مربوط به مقررات امور پزشکی، دارویی و مواد خوردنی و آشامیدنی به دارندگان مدرک کارشناسی ارشد در این رشته ها اقدام به اخذ مجوز شده است.
در پاسخ به شکایت مذکور، سرپرست اداره کل حقوقی و تنظیم مقررات وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به موجب لایحه شماره 2075/107 مورخ 28/9/1400 به طور خلاصه توضیح داده است که:
با توجه به اختیارات قانونی تشخیص راه اندازی رشته ها و مقاطع مورد نیاز کشور با توجه به ضرورت پس از اقدامات کارشناسی لازم در حیطه اختیارات شورای عالی برنامه ریزی علوم پزشکی میباشد. همچنین به موجب نامه شماره 110/523/د مورخ 19/12/1400 دبیر محترم شورای عالی برنامه ریزی علوم پزشکی رشته مهندسی پرتوپزشکی جزء رشته های مصوب شورای عالی برنامه ریزی علوم پزشکی نمیباشد لیکن دانشگاه آزاد اسلامی در سال 83 اقدام به پذیرش دانشجو رشته مزبور در مقطع کارشناسی نمود که این مقطع در سال 1395 توسط وزارت علوم، تحقیقات و فناری حذف شده است ولی مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری تخصصی مهندسی پرتو پزشکی که از گرایش های تکمیلی تحصیلی مهندسی هسته ای میباشد از سال 1376 بر اساس تعریف و اهداف برنامه های آموزشی وزارت علوم پذیرش دانشجو داشته است و آن وزارتخانه در تدوین برنامه آموزشی و اهداف آموزشی آن مجوز یا موافقتی از وزارت متبوع دریافت نکرده است.
پرونده شماره ه- ع / 9902733 و 9903227 مبنی بر درخواست ابطال 1. بخشنامه شماره 911/400 مورخ 14/04/1399 معاونت درمان وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در خصوص ممنوعیت بهکارگیری افراد فاقد صلاحیت حرفهای در موسسات پزشکی (پرتو تشخیصی و درمانی) و 2. نامه شماره 3606/400 مورخ 16/09/1399 رئیس مرکز نظارت و اعتباربخشی امور درمانی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، در جلسه مورخ 22/04/1401 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی مورد رسیدگی قرار گرفت و اعضاء به اتفاق آراء به شرح ذیل مبادرت به صدور رای نمودند:
رای هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی
اولاً: به موجب ماده (4) قانون مدنی مصوب سال 1307: «اثر قانون نسبت به آتیه است و قانون نسبت به ماقبل خود اثر ندارد مگر اینکه در خود قانون، مقررات خاصی نسبت به این موضوع اتخاذ شده باشد». مستنبط از ماده یادشده، اصل عطف بماسبق نشدن قوانین و اَعمال اداری و لزوم رعایت حقوق مکتسبه قانونی اشخاص مورد پذیرش نظام حقوقی ایران بوده و تعیین تاثیر قهقراییِ قانون، خلاف اصل کلی و در حیطه صلاحیتهای اختصاصی مقنن است و مقام اداری به هیچ وجه حق عطف بماسبق نمودن قوانین جز در مواردی که ماذون از جانب قانونگذار باشد را نخواهد داشت. در مانحنفیه نیز مُفاد مصوبات مورد شکایت ناظر به آینده بوده و خللی در وضعیت افرادی که سابقاً بهکارگیری شدهاند، وارد نمیکند و از این حیث ایرادی بر مقررات معترض عنه مترتب نمیباشد. ثانیاً: مطابق بندهای (11)، (12) و (14) ماده (1) قانون تشکیلات و وظایف وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مصوب سال 1367، تعیین و اعلام استانداردهای مربوط به خدمات دارویی خوراکی و آشامیدنی، صدور، تمدید و لغو پروانه موسسات سازنده این فرآوردهها و همچنین صدور پروانه اشتغال صاحبان حرف پزشکی و وابسته پزشکی از جمله وظایف و ماموریتهای وزارتخانه یادشده میباشد. ثالثاً: برابر ماده (3) قانون مربوط به مقررات امور پزشکی و دارویی و مواد خوردنی و آشامیدنی مصوب اصلاحی سال 1374، اشتغال به امور مربوط به حوزه بهداشت و درمان توسط افراد فاقد صلاحیت حرفهای و بدون اخذ پروانه از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، ممنوع میباشد.
بنا به مراتب فوق، بخشنامه شماره 911/400 مورخ 14/04/1399 معاونت درمان وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در خصوص ممنوعیت بهکارگیری افراد فاقد صلاحیت حرفهای در موسسات پزشکی (پرتو تشخیصی و درمانی) و نامه شماره 3606/400 مورخ 16/09/1399 رئیس مرکز نظارت و اعتباربخشی امور درمانی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی که در مقام تعیین ضوابط در خصوص بهکارگیری اشخاص در بخشهای پزشکی هستهای از تاریخ ابلاغ آن بوده و نسبت به ماقبل خود سرایتی نداشته و منجر به تضییع حقوق مکتسبهی افرادی که سابقاً و براساس مقررات قانونی حاکم بر زمان صدور، مشغول به فعالیت بودهاند، نگردد، در حدود اختیارات مرجع تصویب کننده بوده و مغایرتی با قوانین و مقررات مذکور نداشته و قابل ابطال نمیباشد. این رای به استناد بند «ب» ماده (84) قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رئیس محترم دیوان عدالت اداری یا 10 نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است.
محمد کریمی
رئیس هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی
دیوان عدالت اداری