شماره پرونده: ه- ع؍ 0101593 شماره دادنامه: 140109970906010841 تاریخ: 26/10/1401
شاکی: آقای عباس ریاحی
طرف شکایت: وزارت راه و شهرسازی
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بخشنامه شماره 430؍36983 مورخ 20؍3؍1400وزارت راه و شهرسازی
شاکی دادخواستی به طرفیت وزارت راه و شهرسازی به خواسته ابطال بخشنامه شماره 430؍36983 مورخ 20؍3؍1400وزارت راه و شهرسازی به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
بخشنامه شماره 430؍36983 مورخ 20؍3؍1400وزارت راه و شهرسازی
مدیر کل محترم راه و شهرسازی استان (کلیه استانها)
با عنایت به استعلامات صورت گرفته در خصوص امکان درج عنوان مدارک تحصیلی در مقاطع کارشناسی ارشد و دکترا در پروانه اشتغال به کار مهندسی ساختمان، به آگاهی می رساند مطابق مفاد قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان صدور پروانه اشتغال به کار مهندسی، منوط به داشتن مدرک تحصیلات کارشناسی ناپیوسته (مطابق مصوبات کمیسیون هم ارزی رشته ها) با کارشناسی پیوسته با مدارک تحصیلی پیوسته بالاتر در یکی از رشته های اصلی هفتگانه مهندسی ساختمان یا مرتبط با آن میباشد و لذا صرفاً در صورتی که مدارک تحصیلی در مقاطع بالاتر موجب تغییر شماره (کد) با اخذ صلاحیت جدید گردد درج عنوان مدرک مذکور در پروانه اشتغال به کار مهندسی امکان پذیر خواهد بود.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
شاکی مقرره مورد شکایت را مغایرت مواد 7 و 6 قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان و ماده 4 آییننامه اجرایی قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان بیان نموده و توضیح داده که در این مقررات پیوسته یا ناپیوسته بودن مقطع مطرح نشده و چون پروانه اشتغال به کار مهندسی شناسنامه کاری فرد میباشد و حاوی اطلاعاتی از جمله صلاحیت ها و مقطع تحصیلی فرد میباشد عدم درج صحیح مقطع تحصیل سبب صدمه دیدن وجه و اعتبار مقاطع تحصیلات بالاتر برای تعداد کثیری از مهندسین را فراهم آورده است.
ضمن آن که به موجب ماده 5 و بند الف ماده 7 آییننامه اجرایی قانون اهمیت درج مرجع مقطع تحصیلی اشتغال مشخص شده است.
نکته دوم اینکه بخشنامه خارج از حدود اختیار صادر کننده میباشد زیرا بر اساس ماده 123 قاونون نظام مهندسی و کنترل ساختمان پاسخگویی در موارد سکوت یا ابهام در نحوه اجرای اعمال مواد آییننامه بر عهده وزیر راه و شهرسازی است.
خلاصه مدافعات طرف شکایت:
مدیرکل دفتر توسعه مهندسی ساختمان وزارت راه و شهرسازی به موجب لایحه جوابیه توضیح داده است که:
براساس مفاد بندهای الف و ب ماده 5 آییننامه اجرایی قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان مصوب 1375 میزان سنوات کارآموزی یا سابقه کاری برای دارندگان مدارک تحصیلی کارشناسی و کارشناسی ارشد به ترتیب یک سال و دو سال بعد از اخذ مدرک تحصیلی میباشد. به استناد بخشنامه شماره 430؍36983 مورخ 20؍3؍1400 صدور پروانه اشتغال به کار مهندسی منوط به داشتن مدرک تحصیلی کارشناسی ناپیوسته یا کارشناسی پیوسته یا مدارک تحصیلی پیوسته بالاتر در یکی از رشته های اصلی هفتگانه مهندسی ساختمان یا مرتبط با آن است و لذا صرفا در صورتی که مدارک تحصیلی در مقاطع بالاتر موجب تغییر شماره یا اخذ صلاحیت جدید گردد درج عنوان مدرک مذکور در پروانه اشتغال به کار مهندسی امکان پذیر خواهد بود.براین اساس هیچ الزام قانونی در خصوص درج آخرین مدرک تحصیلی فرد در متن پروانه اشتغال به کار مهندسی وجود ندارد.
پرونده شماره ه- ع؍010593 مبنی بر درخواست ابطال بخشنامه شماره 430؍36983 (مورخ 20؍3؍1400 مدیر کل دفتر توسعه مهندسی ساختمان وزارت راه و شهرسازی- با موضوع درج عنوان مدارک تحصیلی در پروانه اشتغال به کار مهندسی ساختمان)، در جلسه مورخ 11؍10؍1401 هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست مورد رسیدگی قرار گرفت و اعضا به شرح ذیل اقدام به صدور رای نمودند:
رای هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست
نظر به اینکه اولاً مطابق ماده 42 قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان (مصوب 22؍12؍1374) که بیان میدارد «وزارت راه و شهرسازی مکلف است حداکثر ظرف شش ماه نسبت به تهیه آیین نامههای اجرایی این قانون اقدام نماید» و ماده 123 آیین نامه اجرایی قانون مذکور (مصوب 17؍11؍1375 هیات وزیران) که اعلام داشته «دستورالعملهای موضوع مواد این آیین نامه ظرف شش ماه به وسیله وزارت مسکن و شهرسازی تهیه و ابلاغ میشود و در موارد سکوت یا ابهام در نحوه اجرا یا اعمال مواد آیین نامه یا دستورالعملهای مربوط طبق نظر وزیر مسکن و شهرسازی عمل خواهد شد»، بنابراین تصویب مقرره مورد شکایت، خارج از صلاحیت واضع آن نمی باشد.
ثانیاً با توجه به اینکه هیچ کدام از قوانین و مقررات از جمله مواد 6 و 7 قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان و ماده 4 آیین نامه اجرایی آن که بیان مینماید «دارندگان مدرک تحصیلی کارشناس و بالاتر در هر یک از رشته های اصلی یا رشته های مرتبط می توانند از طریق تقاضای صدور پروانه اشتغال به کار مهندسی با توجه به مدارک تحصیلی و سوابق کار و تجربه در یک یا چند زمینه خدمات مهندسی از طریق طراحی، محاسبه، نظارت، اجرا، بهره برداری، نگهداری، کنترل و بازرسی امور آزمایشگاهی، مدیریت ساخت و تولید، نصب، آموزش و تحقیق درخواست تشخیص صلاحیت نمایند»، درج عنوان مدارک تحصیلی در پروانه اشتغال به کار مهندسی ساختمان را الزام ننموده اند، علیهذا مقرره مورد شکایت، مغایر قوانین نمی باشد.
بنا به مراتب فوق، بخشنامه شماره 430؍36983 (مورخ 20؍3؍1400 مدیر کل دفتر توسعه مهندسی ساختمان وزارت راه و شهرسازی)، به اتفاق آرای اعضای هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست، مغایر قانون و خارج از صلاحیت مرجع تصویب کننده نبوده و قابل ابطال تشخیص نمی گردد. این رای به استناد بند «ب» ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392 ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رئیس محترم دیوان عدالت اداری یا 10 نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است.
سعید کریمی
رئیس هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست
دیوان عدالت اداری