شماره پرونده: ه- ع/ 0101349 شماره دادنامه: 140109970906000710 تاریخ: 30/09/1401
شاکی: آقای شهرام مبصر
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بخشنامه شماره 99196/60 مورخ 18/4/1401 معاون معادن و فرآوری مواد وزارت صنعت، معدن و تجارت
طرف شکایت: وزارت صنعت، معدن و تجارت
گردش کار:
آقای شهرام مبصر به موجب دادخواستی ابطال بخشنامه شماره 99196/60 مورخ 18/4/1401 معاون معادن و فرآوری مواد وزارت صنعت، معدن و تجارت را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته توضیح داده است که:
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
براساس بند (ب) ماده 1 قانون ارتقای سلامت نظام اداری و مقابله با فساد و آرای هیات عمومی دیوان عدالت اداری اعلام شده است که سازمانهای نظام مهندسی از مصادیق اشخاص خصوصی بوده و در نتیجه مشمول قانون ممنوعیت جمع مشاغل نیستند. بنابراین بخشنامه مورد شکایت که متضمن ممنوعیت عضویت افراد در شورای نظام مهندسی معدن به دلیل اشتغال آنها در وزارت صنعت، معدن و تجارت است، خلاف قانون بوده و ابطال آن مورد تقاضاست.
متن مقرره مورد اعتراض به قرار زیر است:
جناب آقای دکتر نیلی
رئیس محترم سازمان نظام مهندسی معدن ایران
در اجرای بند (الف) ماده 20 قانون نظام مهندسی معدن، موضوع انتخاب اعضای شورای مرکزی آن سازمان و با توجه به لزوم رعایت تعارض منافع در آن سازمان محترم و ایجاد امکان تفکیک وظایف نظارتی صنفی و حاکمیتی و با توجه به حجم روابط مالی و ماموریتی میان آن سازمان و دستگاه دولتی و مطالبه درست نهادهای نظارتی به آگاهی میرساند:
"عضویت کارکنان وزارت صنعت، معدن و تجارت در شورای مرکزی سازمان و هیات مدیره استانها ممنوع میباشد."
بدیهی است ابلاغ این بخشنامه به معنی لزوم اضافه نمودن شرط "عدم ارتباط استخدامی با وزارت صنعت، معدن و تجارت" به ماده 11 دستورالعمل انتخابات هیات مدیره سازمان نظام مهندسی استان به شماره 185506/60 خواهد بود. این بخشنامه عطف به ماسبق نگشته و شامل منتخبین انتخابات گذشته نمیباشد، اما لازم است گزارش جامعی از کارکنان وزارت صمت منتخب در هیات مدیره استانی توسط آن سازمان محترم تنظیم و ارائه گردد.
ضمناً با توجه به جایگاه حرفهای نظارتی آن سازمان در نظام مهندسی معدن کشور لازم است که با کمک نخبگان و سایر تشکلهای این حوزه ترتیبی اتّخاذ گردد که تفکیک لازم میان نهاد ناظر و نهاد بهرهبردار نیز ایجاد شده و مساله تعارض منافع از این حیث نیز مورد توجه قرار گیرد.
در پاسخ به شکایت مذکور، مدیرکل دفتر حقوقی وزارت صنعت، معدن و تجارت به موجب لایحه شماره 144891/60 مورخ 12/6/1401 به طور خلاصه توضیح داده است:
که منظور از غیرانتفاعی بودن سازمانهای نظام مهندسی صرفاً غیرتجاری بودن آنهاست و با توجه به مواد 20، 21، 34 و 35 قانون نظام مهندسی معدن و مواد 25، 99، 100، 106 و 112 آییننامه اجرایی قانون مزبور، وزارت صنعت، معدن و تجارت نقش گستردهای را در امور شورای مرکزی نظام مهندسی معدن ایفا میکند و براساس اصل 141 قانون اساسی و قانون ممنوعیت تصدی بیش از یک شغل، برعهده داشتن همزمان دو شغل در دستگاههای دولتی و هر دستگاهی که تمام یا قسمتی از سرمایه آن متعلّق یه دولت و یا نهادهای عمومی است، مشمول ممنوعیت قرار دارد و با توجه به اینکه قسمتی از سرمایه نظام مهندسی معدن هم متعلّق به دولت بوده و و این نهاد عهدهدار انجام وظایف عمومی است، لذا اشتغال همزمان یک نفر هم در وزارت صمت و هم در شورای مزبور با قانون مغایرت دارد. ضمن اینکه با توجه به حکم ماده 3 قانون مدیریت خدمات کشوری و ماده 13 قانون محاسبات عمومی، نظامهای مهندسی عملاً منطبق با تعریف نهادهای عمومی غیردولتی هستند و با توجه به احکام مقرر در مواد 87 و 90 قانون مدیریت خدمات کشوری، اشتغال در آنها به صورت تمام وقت موجب اخلال در ایفای وظایف اداری میشود.
پرونده کلاسه 0101349 به خواسته ابطال بخشنامه شماره 99196/60 مورخ 18/4/1401 معاون معادن و فرآوری مواد وزارت صنعت، معدن و تجارت در جلسه مورخ 27/9/1401 هیات تخصصی صنایع و بازرگانی دیوان عدالت اداری مطرح شد و پس از بحث و بررسی، بیش از سه چهارم اعضای هیات قائل به رد شکایت بوده و مستند به حکم مقرر در بند (ب) ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 به شرح زیر به صدور رای اقدام کردند:
رای هیات تخصصی صنایع و بازرگانی دیوان عدالت اداری
براساس بند (الف) ماده 2 قانون ارتقاء سلامت نظام اداری و مقابله با فساد (اصلاحی مصوب 6/11/1399)، افراد شاغل در کلّیه وزارتخانهها مشمول قانون ارتقاء سلامت نظام اداری و مقابله با فساد هستند و برمبنای جزء 6 بند (الف) ماده 5 همین قانون مقرر شده است که عضویت در ارکان مدیریتی و نظارتی تشکلهای حرفهای، صنفی و شوراها یکی از محرومیتهای اشخاص مشمول قانون ارتقاء سلامت نظام اداری و مقابله با فساد است که یکی از آنها نیز کارکنان وزارتخانهها و از جمله وزارت صنعت، معدن و تجارت هستند. بنا به مراتب فوق، حکم مقرر در بخشنامه شماره 99196/60 مورخ 18/4/1401 معاون معادن و فرآوری مواد وزارت صنعت، معدن و تجارت که متضمن ممنوعیت عضویت کارکنان وزارت صنعت، معدن و تجارت در شورای مرکزی سازمان نظام مهندسی معدن و هیات مدیره آن در استانها است، در چهارچوب موازین قانونی مذکور صادر شده و خلاف قانون و خارج از حدود اختیار نیست و لذا به استناد بند (ب) ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392، رای به رد شکایت صادر و اعلام میکند. این رای ظرف مدت بیست روز از تاریخ صدور توسط رئیس دیوان عدالت اداری و یا ده نفر از قضات دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است.
علیرضا خلیلزاده
رئیس هیات تخصصی صنایع و بازرگانی
دیوان عدالت اداری