بسمه تعالی
شماره: ه- ع/90/618
تاریخ: 28/8/92 شماره دادنامه: 19 کلاسه پرونده: ه- ع/90/618
مرجع رسیدگی: هیات تخصصی عمران، شهرسازی و اسناد دیوان عدالت اداری
شاکی: آقای احد باقری
طرف شکایت: سازمان ثبت اسناد و املاک کشور
موضوع شکایت و خواسته: ابطال تصویب نامه شماره 27737/1 - 1/12/1356 هیات وزیران به لحاظ مغایر شرع بودن آن
گردش کار: شاکی به شرح دادخواست تقدیمی اعلام داشته است « تصویب نامه شماره 27737/1 - 1/12/56 بنا به پیشنهاد شماره 8152/1 - 6/4/56 وزارت دادگستری مصوب جلسه مورخ 19/11/56 هیات وزیران بر اثر روابط ناسالم آن زمان و فشار و نفوذ عناصر طاغوتی من غیر حق و برخلاف شرع انور اسلام تصویب شده است. بنا به دستور آیه 281 سوره بقره، پرودگار متعال کاتب را امر به کتاب فرموده و آیه از طرف خداوند متعال به صورت جمله امری نازل شده است... فاکتبره و لیکتب فیکم کاتب بالعدل و لایاب کاتب ان یکتب... به لحاظ امر کتابت بلندترین آیه قرآن آیه 281 سوره بقره است و تصویب نامه مبحوث عنه در مقابل نص صریح قرآن کریم بوده و خلاف شرع است و با قاعده فقهی لاضرر و نیز نفی عسر و حرج در تعارض آشکار است اصولا مراجعه افراد به کاتب (سر دفتران اسناد رسمی کنونی) مبتنی بر شناخت قبلی و اعتماد متقابل است و نمی توان این اعتماد را به صورت تحمیلی به مردم قبولاند و اشخاص را مکلف نمود که حتماً میبایست به دفتر خانه ای که اعضاء هیات تایید تعیین مینماید مراجعه نموده و سند خود را به ثبت رسانند و سردفتر هم که تقاضای ثبت سند از وی گردیده نمی تواند در جهت عمل به وظیفه شرعی از ثبت آن امتناع نماید. از آنجاکه در حکومت اسلامی تمامی مصوبات باید مطابق شرع انور اسلام بوده و طبق اصل چهارم قانون اساسی این امر مهم بر عهده فقهای محترم نگهبان گزارده شده است به همین جهت ریاست فقیه سازمان ثبت اسناد و املاک کشور مرحوم سیدرضا زواره ای تن به اجرای آن نداد علیهذا تصویب نامه مذکور مخالف صریح قرآن مجید و با اصول و قواعد فقهی ناسازگار است و ابطال آن از هیات عمومی دیوان عدالت اداری در جهت عمل به وظیفه شرعی و قانونی مورد تقاضاست.»
قائم مقام دبیر شورای محترم نگهبان در خصوص ادعای خلاف شرع بودن مصوبه هیات وزیران طی نامه شماره 46971/30/91 - 22/3/91 اعلام داشته اند « موضوع مصوبه شماره 272737/1 مورخ 1/12/1356 هیات وزیران در جلسه مورخ 23/3/91 فقهای معظم شورای نگهبان مورد بحث و بررسی قرار گرفت که خلاف موازین شرع شناخته نشد. » هیات تخصصی عمران، شهرسازی و اسناد دیوان عدالت اداری با حضور تمامی اعضاء تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاوره و با اکثریت بیش از سه چهارم آراء به شرح ذیل اقدام به صدور رای مینماید.
رای هیات تخصصی
به موجب نظریه شماره 46971/30/91 مورخ 22/3/91 فقهای محترم شورای نگهبان مصوبه شماره 27737/1 - 1/12/1356 هیات وزیران خلاف موازین شرع شناخته نشده است و شاکی مصوبه مورد شکایت را تنها مغایر با شرع اعلام کرده است بنابراین به استناد قسمت دوم اصل 170 قانون اساسی و ماده یک، بند 1 ماده 12، ماده 84، بند ب و تبصره 2 آن از قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری رای به رد شکایت صادر میشود این رای ظرف 20 روز از تاریخ صدور، از سوی رئیس دیوان یا ده نفر از قضات دیوان قابل اعتراض است.
جباریرئیس هیات تخصصی عمران، شهرسازی و اسناددیوان عدالت اداری