درخواست طلاق زوجه به سبب اعتیاد زوج

تاریخ دادنامه قطعی: 1394/12/24
شماره دادنامه قطعی: ---

پیام: در دعوی طلاق از سوی زوجه به دلیل عسر و حرج ناشی از اعتیاد زوج، لازم است علاوه بر اصل اعتیاد، استمرار آن نیز بررسی و ثابت شود.

پرونده:خانم ز. ع. به طرفیت آقای ع. ع. دادخواستی به خواسته طلاق در تاریخ 1394/01/10 درمحاکم خانواده تهران مطرح نموده که به شعبه --- خانواده ارجاع شده است خواهان تصویر سند نکاحیه....مورخ 1384/03/18 را که موید رابطه زوجیت بین او و خوانده است پیوست دادخواست نموده و گفته است حاصل زندگی مشترک یک فرزند دختر می‌باشد که به لحاظ عسرو حرج حادث بر زندگی مشترک و تحقق شرط ضمن عقد صدور حکم طلاق و رای شایسته را خواستارم دادگاه وقت جهت رسیدگی تعیین نموده است درجلسه دادرسی مورخ 1394/02/02 طرفین در دادگاه حاضر شده اند دادگاه بدوا زوجین را به سازش دعوت نموده که موثر واقع نشده سپس خطاب به زوجه خواسته خود را مستدلا بیان نمایند پاسخ داده است خواسته به شرح دادخواست تقدیمی است با این توضیح که مهریه 225 عدد سکه تمام بهار آزادی است که بعقد ازدواج خوانده درآمده ام فرزند دختر شش ساله دارم شوهرم قبل از ازدواج با من اعتیاد داشته و اعتیاد او تریاک است چهارماه است که جدا از هم زندگی مینمائیم جهیزیه ام را میخواهم با توجه به اینکه در عسرو حرج شدید قرارگرفته ام تمام مهریه ام را در قبال طلاق بشوهرم بذل مینمایم حضانت فرزند مشترک را هم خودم به عهده میگیرم ولی نفقه او را باید پدرش بدهد دادگاه خطاب به خوانده چه دفاعی دارید ؟ ج - اظهار داشت که قبول دارم که یک سال بعد از شروع زندگی مشترک شروع به کشیدن تریاک کردم و تا عید سال 1393 می کشیدم البته این نبود که همیشه بکشم یک سال ویک ماه است ترک کرده ام حاضر به طلاق همسرم نیستم با توجه به اینکه گچ کار هستم و دیسک کمر داشتم مجبور بودم که تریاک بکشم و از موقعی که ازدواج کردیم کمردرد دارم خواهان گفته است شوهرم خودش به من گفته بود که قبل از ازدواج من اعتیاد به تریاک داشتم یکسا ل است نفقه من را نداده خودم کارکردم در خیاطی خوانده اظهار داشت که اعتیاد من باعث نشده من به امورات زندگی نرسم همسرم هر زمانی هم کمرم درد میکرد زندگی را ترک می کرد من تا زمانی همسرم در منزل بوده است نفقه وی را داده ام الان سرکار رفته ام. دادگاه بعد از ختم جلسه قرار ارجاع امر به داوری صادر نموده است زوج به پزشکی قانونی معرفی شده است داور زوجه در برگ 20 پرونده نتیجه سعی و تلاش خود را برای سازش فیمابین ناموفق اعلام و صدور حکم شایسته را به نظر دادگاه محول نموده است چون زوج داور خود را معرفی نکرده است دادگاه از داوران مجتمع خانواده یکنفر را با پرداخت حق الزحمه او توسط خواهان به عنوان داور زوج به قید قرعه تعیین نموده است در برگ های 30 و 26 پرونده به اتفاق داور زوجه نظر بر عدم توفیق در اصلاح ذات البین و اصرار زوجه به طلاق و مخالفت زوج با طلاق اعلام نموده‌اند دادگاه برای تعیین نفقه فرزند مشترک قرار ارجاع امر به کارشناس صادر نموده است. زوج نیز داوری از جانب خودش معرفی کرده است که نظریه او را نیز دادگاه اخذ نموده که در برگ 37 پرونده پیوست است که توفیق در اصلاح ذات البین نداشته است در برگ 43 پرونده نظریه کارشناس در رابطه با نفقه ماهیانه فرزند مشترک با تعیین رقم ماهیانه دویست وسی هزار تومان اعلام شده است که بطرفین ابلاغ شده است سپس دادگاه با بررسی اوراق پرونده در تاریخ 1394/09/11 و ختم دادرسی بدین شرح انشاء رای نموده است « در خصوص دادخواست خانم ز. ع. فرزند ا. به طرفیت آقای ع.ع. فرزند ن. به خواسته طلاق خواهان تمام مهریه اش را در قبال طلاق به شوهرش با توجه به اعتیاد او به تریاک از قبل از ازدواج و عسرو حرج شدید در زندگی مشترک و تحقق شرط ضمن عقد بذل نموده و جهیزیه اش را میخواهد حضانت فرزند مشترک را برعهده میگیرد ولی نفقه اش را باید شوهرش بدهد دادگاه ضمن احراز علقه زوجیت دائم بین طرفین به موجب تصویر سند نکاحیه به شماره.... صادره از دفتر رسمی ازدواج شماره... حوزه ثبتی شهرری با عنایت به دادخواست تقدیمی خواهان و سایر اظهارات وی در جلسه دادرسی و با توجه به اقرار صریح خوانده مبنی بر اینکه قبول دارد یک سال بعد از شروع زندگی مشترک شروع به کشیدن نموده است و تا عید سال 1393 تریاک می کشیده و نظر به اینکه دفاعیات خوانده موثر درمقام نبوده است زوجه تمامی مهریه مافی القباله خویش را در قبال طلاق به شوهرش بذل نموده که این موضوع قرینه و اماره ای قوه بر نهایت عسرو حرج وی میباشد و از طرفی تلاش دادگاه و داوران در خصوص سازش و اصلاح ذات البین موثر درمقام نبوده و زوجه هم چنان اصرار بر طلاق دارد لذا با احراز عسرو حرج زوجه خواسته وی را وارد تشخیص دانسته به استناد ماده 1130 قانون مدنی و قاعده فقهی لاضرر و لاضرار فی الاسلام و اینکه شارع حکیم تکلیف بما لایطاق نمی فرماید خوانده را به مطلقه نمودن خواهان ملزم و محکوم مینماید. طرفین میتوانند با حضور در یکی از دفاتر طلاق پس از اجرای صیغه طلاق واقعه مزبور را به ثبت برسانند نوع طلاق با توجه به اینکه زوجه تمامی مهریه خود را در قبال طلاق بذل نموده است خلع می‌باشد رعایت شرایط صحت طلاق حسب مورد به عهده مجری صیغه خواهد بود به استناد ماده 33 قانون حمایت خانواده مدت اعتبارحکم شش ماه پس از تاریخ ابلاغ رای فرجامی یا انقضای مهلت فرجام خواهی می‌باشد. ارائه گواهی پزشک ذی صلاح در مورد وجود جنین یا عدم آن به دفتر ثبت طلاق الزامی است به استناد تبصره ذیل همان ماده در صورت امتناع زوج از حضور در دفتر رسمی ثبت طلاق به سردفتر مربوطه نمایندگی در اجرای صیغه طلاق تفویض میگردد حضانت فرزند مشترک دختر با توجه به سن وی بمادر و با توجه به عدم صلاحیت خوانده به خواهان سپرده می‌شود و حق ملاقات با نامبرده را برای خوانده در روز جمعه هر هفته (از ساعت 10 صبح تا هفده غروب محفوظ می‌باشد نفقه طفل موصوف به عهده خوانده با توجه به نظر کارشناس ماهیانه دویست و سی هزار تومان تعیین میشود زوج مکلف به استرداد جهیزیه زوجه طبق لیست می‌باشد رای صادره قابلیت تجدید نظرخواهی و فرجام خواهی دارد از این رای زوج در فرجه قانونی تجدید نظرخواهی ننموده و در فرجه فرجامی اقدام به تقدیم دادخواست فرجامی کرده است که هنگام شور لایحه وی با گزارش پرونده قرائت میشود هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای عبدالعلی ناصح عضو ممیزو اوراق پرونده و نظریه کتبی آقای محمد دیو سالار دادیار دیوانعالی کشور اجمالا مبنی بر نقض دادنامه شماره --- فرجام خواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد:

با وصف اینکه خواسته خواهان طلاق به لحاظ اعتیاد زوج و عسرو حرج ناشی از آن و نیز شرط ضمن عقد در دادخوست ذکر شده است دادگاه محترم در مورد بررسی صحت و سقم اظهارات زوج که گفته است از اول سال 93 ترک اعتیاد نموده است او را به پزشکی قانونی معرفی نموده است و نامه مربوطه را نیز به خود او تسلیم نموده ولی پیگیر نتیجه استعلام نشده است. از طرفی صرفا موضوع عسرو حرج ادعائی زوجه را مورد توجه قرار داده است درحالی که برای اثبات عسرو حرج ناشی از اعتیاد زوج لازم بوده است استمرار اعتیاد او را روشن سازد تا صحت و سقم ادعای زوجه باثبات برسد از جانب دیگر در پرونده از تمام صفحات عقد نامه تصویر برابر با اصل موجود نیست تا معلوم شود شرط ضمن العقد که مورد ادعای زوجه در دادخواست بوده است تحقق یافته یا خیر؟ تا در صورت اثبات استحقاق زوجه در استفاده از شرط ضمن عقد حق زوجه در اعمال وکالت موضوع بند ب شرط ضمن عقد قابل اعمال باشد. در مورد تعیین تکلیف حق ملاقات پدر با فرزند شایسته است ازوالدین دعوت به عمل آید که ساعات و طول مدت ملاقات ونحوه و محل ملاقات و چگونگی ملاقات پدر با فرزند که به صورت دراختیار داشتن او در مدت تعیین شده باشد برای جلوگیری از هرگونه اختلاف بعدی توسط دادگاه محترم روشن شود و در رای ذکر گردد بنا بمراتب به لحاظ وجود نقص در رسیدگی های معموله در پرونده مستندا به بند 5 ماده 371 و بند دو ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی رای فرجام خواسته نقض و پرونده جهت رسیدگی مجدد به دادگاه محترم صادر کننده رای منقوض ارجاع میگردد تا پس از انجام نقائص مورد نظر به شرح فوق الذکر که اجمالا به شرح ذیل نیز متذکر میگردد. 1 - اخذ تصویر کامل از سند نکاحیه زوجین از زوجه در صورت عدم دسترسی رونوشت کامل سند نکاحیه که در آن شروط ضمن العقد که به امضا زوجین رسیده مشخص باشد و پیوست آن به پرونده شود. 2 - اظهار نظر در خصوص تحقق شرط یا عدم تحقق آن دررای 3 - اخذ نظریه پزشکی قانونی در مورد اعتیاد زوج در وضع حاضر 4 - تحقیق در مورد میزان درآمد ماهیانه زوج که آیا (با فرض اینکه شرط ضمن العقد فیمابین بامضا نرسیده باشد) زوج توان و بضاعت کافی برای اداره زندگی مشترک در صورت استمرار اعتیاد به تریاک دارد یا خیر به نحو مقتضی. سپس با توجه به نتایج حاصله از این تحقیقات و با اخذ توضیح از زوجین در خصوص نحوه ملاقات پدر با فرزند در صورتی که نزد مادر تا سن بلوغ باشد چگونه خواهد بود رای مقتضی و با توجه به محتویات پرونده صادر فرمایند.

شعبه --- دیوان عالی کشور- رئیس و مستشار

عبدالعلی ناصح - عباسعلی علیزاده