هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی
شماره پرونده: ه- ع /96/894 دادنامه: 9709970906010293 تاریخ: 17/9/97
شاکی: آقای علیرضا نظامی
طرف شکایت: وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند 3 از بخش 1-2 دفترچه ثبت نام سی و یکمین دوره آزمون دانشنامه فوق تخصصی، شهریور 1396
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت: 1. براساس اصل سیام قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، دولت موظف است وسایل آموزش و پرورش رایگان را برای همه ملّت تا پایان دوره متوسطه فراهم سازد و وسایل تحصیلات عالی را تا سرحد خودکفایی کشور به طور رایگان گسترش دهد. این در حالی است که مقرره مورد شکایت به لحاظ اعمال محدودیت در زمینه کمک هزینه تحصیلی، مانع از گسترش تحصیلات عالی میشود و نتیجتاً با اصل سیام قانون اساسی مغایر است. 2. طبق اصل چهلم قانون اساسی، هیچکس نمیتواند اعمال حق خویش را وسیله اضرار به غیر یا تجاوز به منافع عمومی قرار دهد. در حالی که مقرره مورد شکایت با اعمال محدودیتهای خاص باعث ورود ضرر و زیان به داوطلبین شده و با اصل چهلم قانون اساسی مغایرت دارد. 3. به موجب بند 4 اصل چهل و سوم قانون اساسی، رعایت آزادی انتخاب شغل و عدم اجبار افراد به کاری معین و جلوگیری از بهرهکشی از کار دیگری یکی از ضوابط اقتصاد جمهوری اسلامی ایران میباشد. این در حالی است که مقرره مورد شکایت به لحاظ اجبار داوطلب به تمدید دوره عملاً زمینه بهرهکشی از وی را فراهم میسازد و مغایر با بند 4 اصل چهل و سوم قانون اساسی است.
متن مقرره مورد شکایت:
2-1 شرایط و ضوابط لازم جهت ثبت نام
.....
3. براساس مصوبات شورای آموزش پزشکی و تخصصی، مردودین سه بار آزمون کتبی نهایی فوق تخصصی پس از یک سال تمدید دوره بدون دریافت کمک هزینه تحصیلی مجاز به شرکت مجدد در آزمون کتبی میباشند.
خلاصه مدافعات طرف شکایت: سرپرست دفتر حقوقی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به موجب لایحه شماره 2264/107 مورخ 5/12/1396 مواردی را به شرح زیر در پاسخ به دادخواست شاکی مطرح کرده است: 1. براساس قانون تشکیلات و وظایف وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مصوب 1367، تدوین و ارائه سیاستها، تعیین خطمشیها و نیز برنامهریزی برای فعالیتهای مربوط به تربیت نیروی انسانی گروه پزشکی، تعیین رشتهها و مقاطع تحصیلی مورد نیاز و اجرای برنامههای تربیت نیروی انسانی گروه پزشکی از وظایف این وزارتخانه است. به علاوه، وفق قانون تشکیل شورای آموزش پزشکی و تخصصی مصوب 1352 این شورا وظایف زیر را برعهده دارد: - بررسی و تعیین احتیاجات آموزشی رشتههای پزشکی و تخصصی، ارزشیابی و تعیین محتوای برنامهها و روشهای کلّی آموزش و ایجاد هماهنگی لازم و تعیین ضوابط جهت تربیت متخصص در دانشکدههای پزشکی و بیمارستانهای وابسته به دانشگاهها از جهات زیر: الف. برنامه و روشهای آموزشی ب. بررسی و اظهارنظر درباره ضوابط مربوط به صلاحیت آموزشی موسسات پزشکی و تصویب صلاحیت آموزشی مذکور و نحوه وابستگی آنها به دانشگاهها براساس ضوابط مقرر ج. تنظیم آییننامهها و مقررات اجرایی امتحانات تخصصی
بر این اساس، تنها مرجع صلاحیتدار جهت تعیین ضوابط و مقررات، برنامههای آموزشی، طول دورههای تخصصی و... شورای آموزشی پزشکی و تخصصی میباشد. 2. بند 3 قسمت 1-2 دفترچه ثبت نام سی و یکمین دوره آزمون دانشنامه فوق تخصصی مبتنی بر ماده 1/26 مصوبه پنجاهمین نشست شورای آموزش پزشکی و تخصصی میباشد و حتی در صورت ابطال بند مزبور، مصوبه شورای آموزش پزشکی و تخصصی کماکان به اعتبار خود باقی خواهد ماند. 3. استناد شاکی به اصول سیام و چهلم قانون اساسی، ارتباطی به دادخواست وی ندارد. زیرا اصل سیام قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در رابطه با تامین وسایل تحصیلات عالی تا سرحد خودکفایی کشور میباشد و ارتباطی با تعیین شرایط برای نحوه شرکت در آزمون دانشنامه فوق تخصصی ندارد. در عین حال وفق قانون، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی موظف به تنظیم آییننامهها و مقررات اجرایی امتحانات تخصصی و همچنین بررسی نحوه اجرای ضوابط و برنامهها در این خصوص بوده و شاکی اعلام نکرده است که چه نفع مشخصی برای وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در جلوگیری از شرکت وی در آزمون فوق تخصصی وجود داشته است. 4. در بند 10 صفحه 4 همان راهنما صراحتاً اعلام شده است که کلّیه متقاضیانی که سه بار یا بیشتر در امتحانات دانشنامه فوق تخصصی مردود اعلام شدهاند نیز میتوانند با رعایت مندرجات این دستورالعمل ثبت نام نمایند و منظور از رعایت مندرجات این دستورالعمل طی دوره تمدید یک ساله میباشد.
نظریه تهیه کننده گزارش: با عنایت به این که آنچه شاکی صراحتاً مورد شکایت خود قرار داده ابطال بند 3 از بخش 1-2 دفترچه ثبت نام سی و یکمین دوره آزمون دانشنامه فوق تخصصی شهریور 96 میباشد و اینکه بند مذکور در واقع ابلاغ ماده 1/26 نشست پنجاهم شورای آموزش پزشکی و تخصصی است. بنابراین با توجه به رویه هیات عمومی دیوان عدالت اداری با وجود مصوبه بالادستی خود واجد قاعده آمره و عام الشمول مستقل نبوده و قابل طرح تشخیص نمی گردد. تهیه کننده گزارش: ذبیح اله واحدی
رای هیات تخصصی
در خصوص شکایت مطروحه مبنی بر درخواست ابطال بند 3 از بخش 1-2 دفترچه ثبت نام سی و یکمین دوره آزمون دانشنامه فوق تخصصی شهریور 1396 که طی آن مقرر شده که مردودین سه بار آزمون کتبی نهایی فوق تخصصی پس از یک سال تمدید دوره بدون دریافت کمک هزینه تحصیلی مجاز به شرکت در آزمون کتبی میباشند از این حیث که مغایر با اصول سی ام و چهلم قانون اساسی میباشد با توجه به اوراق و محتویات پرونده نظر به اینکه بر اساس جزء (ج) بند 4 ماده یک، بند 2 ماده یک قانون تاسیس شورای آموزش پزشکی و تخصصی موضوع مصوبه جزء اختیارات قانون آن شورا بوده و مغایرتی هم با اصول قانون اساسی مورد استناد شاکی ندارد لذا شکایت مطروحه وارد تشخیص نمی گردد و رای به رد آن صادر و اعلام میگردد. این رای ظرف مهلت بیست روز پس از صدور از سوی رئیس محترم دیوان عدالت اداری یا ده تن از قضات قابل اعتراض میباشد.
ذبیح اله واحدیرئیس هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری