شماره پرونده: ه- ع/0003978 شماره دادنامه: 140109970906010889 تاریخ: 30/11/1401
شاکی: سارا طاهرپور
طرف شکایت: وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
موضوع شکایت و خواسته: ابطال تبصره 3 ماده 6 آییننامه اجرایی کمیسیون موارد خاص دانشگاه های علوم پزشکی مصوب مورخ 25/4/1384 شورای عالی برنامه ریزی علوم پزشکی
شاکی دادخواستی به طرفیت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به خواسته ابطال تبصره 3 ماده 6 آییننامه اجرایی کمیسیون موارد خاص دانشگاه های علوم پزشکی مصوب مورخ 25/4/1384 شورای عالی برنامه ریزی علوم پزشکی به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
آییننامه اجرایی کمیسیون موارد خاص دانشگاه های علوم پزشکی مصوب مورخ 25/4/1384
ماده 6- موافقت با حداکثر مرخصی بدون احتساب در سنوات تحصیلی دانشجویانی که با ارائه مدارک مستدل و تشخیص شورای پزشکی دانشگاه به بیماری حاد یا مزمن مبتلا گشته اند و یک نیمسال (حداکثر 6 ماه) بدون احتساب در سنوات تحصیلی علاوه بر 6 ماه مرخصی زایمان به بیماری مبتلا شوند.
تبصره 1: در مواردی که دانشجو به بیماری مزمن روانی مبتلا باشد با تشخیص شورای پزشکی دانشگاه میتواند حداکثر از دو سال مرخصی بدون احتساب در سنوات تحصیلی استفاده نماید.
تبصره 2:دانشجویی که مبتلا به بیماری مزمن است چنانچه با رعایت مفاد این ماده و سایر مواد این آییننامه نتواند در مدت پیش بینی شده مطابق مقررات مندرج در آییننامه آموزشی مقطع مربوطه فارغ التحصیل گردد و یا بیماری روانی مزمن وی علاج نگردد و یا بیماری جسمی مزمن، وی را از ادامه حضور موثر در محیط آموزشی باز دارد، بر اساس تشخیص شورای پزشکی دانشگاه و مراجع ذیربط و در صورت لزوم با رای کمیسیون موارد خاص دانشگاه حکم اخراج یا تغییر رشته وی برابر مصوبات آموزشی دوره مربوطه صادر خواهد شد.
تبصره 3: در هر حال مجموع مدت عدم مراجعه (موضوع ماده 5) و یا مدت مرخصی ناشی از بیماری (موضوع ماده 6 نباید از دو سال بیشتر شود.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
1- با توجه به اینکه بیماری عذر موجه محسوب میشود لذا تبصره استنادی در خصوص مجاز بودن استفاده از مرخصی تحصیلی به مدت 2 سال که منجر به سلب امکان ادامه تحصیلی شده است قابلیت استناد ندارد.
2- تبصره استنادی مغایر بند 9 اصل سوم قانون اساسی است.
در پاسخ به شکایت مذکور، مدیر کل حقوقی و تنظیم مقررات وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به موجب لایحه شماره 103/107 مورخ 24/1/1401 به طور خلاصه توضیح داده است که:
1- شورای عالی برنامه ریزی علوم پزشکی، در چارچوب اختیارات قانونی خود، به جهت مساعدت به دانشجویان نسبت به تصویب آییننامه کمیسیون موارد خاص دانشگاه ها و دانشکده های علوم پزشکی اقدام نموده است.
2- حداکثر مدت مجاز برای بازگشت به تحصیل دانشجویانی که با دلایل موجه تاخیر برای ثبت نام و انتخاب واحد داشته اند و حداکثر مدت مجاز مرخصی تحصیلی برای دانشجویان مبتلا به بیماری مزمن و حاد بدون احتساب در سنوات تحصیلی در مواد 5 و 6 آییننامه مشخص شده است. لکن با توجه به اینکه به موجب ماده 6 آییننامه مذکور اجازه موافقت با یک و نیم سال مرخصی (غیر از مرخصی زایمان) به دانشجویانی که در دوره زایمان یا بارداری به بیماری مبتلا میشوند داده شده و در تبصره 2 ماده 6 آییننامه مذکور نیز دانشجویان مبتلا به بیماری مزمن روانی با تشخیص شورای پزشکی دانشگاه میتوانند از حداکثر دو سال مرخصی تحصیلی بدون احتساب سنوات تحصیلی استفاده نمایند. همچنین در تبصره 3 ماده 5 آییننامه یاد شده نیز تصمیم گیری در خصوص دانشجویان دوره دکتری عمومی پزشکی ورودی قبل از مهر ماه 1383 که کلیه واحدهای آموزشی دوره دکتری عمومی پزشکی را گذرانیده اند ولیکن در سقف سنوات مجاز تحصیل از پایان نامه خود دفاع ننمودهاند را بر عهده کمیسیون موارد خاص دانشگاه قرار داده است، در تبصره 3 ماده 6 صرفاً تاکید گردیده که مجموع مساعدت ها برای بازگشت به تحصیل و یا مدت مرخصی ناشی از بیماری (مجموع بیماری روانی، بیماری حاد و مزمن یا بیماری ناشی از زایمان) نباید بیش از دو سال باشد.
3- بر این اساس تبصره 3 ماده 6 آییننامه کمیسیون موارد خاص که شاکی محترم متقاضی ابطال آن میباشند حاوی حکم یا تصمیم جدیدی نبوده و صرفاً تاکیدی بر احکام اعلامی در موارد و بندهای قبلی این آییننامه میباشد.
4- ضمناً با توجه به اینکه، شرح وظایف و جایگاه شغلی دانشجویان و دانش آموختگان رشته های علوم پزشکی در ارتباط مستقیم با سلامت آحاد مردم میباشد، (لزوم فعالیت این دانشجویان پزشکی و پیراپزشکی در مراکز درمانی در طول دوره دانشجویی) وقفه طولانی در طول دوره تحصیل دانشجو، بیش از موارد مندرج در مقررات آموزشی مجاز نمیباشد.
پرونده شماره ه- ع / 0003978 مبنی بر درخواست ابطال تبصره (3) ماده (6) آییننامه اجرایی کمیسیون موارد خاص دانشگاهها/دانشکدههای علوم پزشکی مصوب بیست و هشتمین جلسه شورای عالی برنامهریزی علوم پزشکی مورخ 25/04/1384، در جلسه مورخ 29/08/1401 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی مورد رسیدگی قرار گرفت و اعضاء به اتفاق آراء به شرح ذیل مبادرت به صدور رای نمودند:
رای هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی
اولاً: براساس بند 20 مصوبه جلسات 429 و 430 مورخ 21/07/1377 و 05/08/1377 و نامه شماره 4229/دش مورخ 25/11/1377 شورای عالی انقلاب فرهنگی و مواد 2 و 7 قانون تشکیل وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مصوب سال 1364 و بندهای 1، 4 و 16 ماده 1 قانون تشکیلات و وظایف وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مصوب سال 1367، تشکیل شورای عالی برنامهریزی علوم پزشکی به منظور تحقق سیاستها و خط مشیها و اجرای مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی در امر برنامهریزی و تدوین و تصویب آییننامهها و مقررات آموزشی تجویز شده است. ثانیاً: از جمله وظایف شورای مذکور به موجب مستندات یاد شده، برنامهریزی آموزشی و پژوهشی در سطح آموزش عالی گروه پزشکی در مورد خط مشی کلی و سیاستهای آموزشی و پژوهشی و برنامهریزی درسی تمام مقاطع تحصیلی و رشتههای مختلف دانشگاهی و اصلاح، تغییر و بازنگری برنامههای مصوب و تصویب نهایی برنامهریزی آموزشی، پژوهشی و درسی دورههای تخصصی علوم پزشکی و همچنین تدوین ضوابط مربوط به کمیسیون بررسی موارد خاص میباشد و بر همین اساس و در راستای مساعدت با دانشجویان پزشکی و پیراپزشکی شاغل به تحصیل در دانشگاههای مربوطه، شورای عالی برنامهریزی علوم پزشکی در بیست و هشتمین جلسه خود در تاریخ 25/04/1384 نسبت به تصویب آییننامه اجرایی کمیسیون موارد خاص دانشگاهها/دانشکدههای علوم پزشکی اقدام نموده است. ثالثاً: بر مبنای ماده (46) آییننامه آموزشی دوره دکتری عمومی پزشکی مصوب جلسه شماره 343 مورخ 08/04/1376 شورای عالی برنامهریزی که بر دانشجویان ورودی قبل از سال تحصیلی 84 - 1383 حاکم است، دانشجویانی که گواهی و عذر پزشکی موجه آنان به تایید شورای پزشکی و شورای آموزشی دانشگاه رسیده باشد، صرفاً میتوانند از حداکثر یک نیمسال مرخصی تحصیلی بدون احتساب سنوات استفاده نمایند. نظر به اینکه استفاده از مرخصی دو ساله برای دانشجویان مبتلا به بیماری مزمن و حاد، حداکثر مساعدت دانشگاه بوده و این مساعدت مازاد بر جواز استفاده از یک نیمسال مرخصی مندرج در آییننامه آموزشی بوده و مآلاً طول دوره تحصیل در دانشگاه میبایست دارای سقفی بوده و نمیتوان امتداد آن را برای مدت زمانی نامحدود، متصور بود، لذا تبصره (3) ماده (6) آییننامه اجرایی کمیسیون موارد خاص دانشگاهها/دانشکدههای علوم پزشکی مصوب بیست و هشتمین جلسه شورای عالی برنامهریزی علوم پزشکی مورخ 25/04/1384 مبنی بر عدم جواز استفادهی بیش از دو سال از مرخصی، در حدود اختیار مرجع وضع آن بوده و مغایرتی با قوانین و مقررات نداشته و قابل ابطال نمیباشد. این رای به استناد بند «ب» ماده (84) قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رئیس محترم دیوان عدالت اداری یا 10 نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است.
مهدی فرد محمدیان
رئیس هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی
دیوان عدالت اداری