هیات تخصصی شوراهای اسلامی
شماره دادنامه: 657 - 9809970906010649 تاریخ: 30/9/98
ردیف
پرونده
شاکی
وکیل
شماره ماده
موضوع
1
96/567
آقای وحید کلانتری
آقای محمد فرضی
بند 1 - ردیف 2-10 ماده 18
ماده 16
ردیف 14 ماده 10
سال 93
2
96/740
آقایان قاسم و رسول خمسلو
آقای محمد فرضی
بند 1 - ردیف 2-10 ماده 18
سال 93
3
96/957
آقای جواد مظفری و آقای محمد نظری
آقای محمد فرضی
بند 1 - ردیف 2-10 ماده 18
سال 93
4
96/1545
شرکت مدیریت طرح و اجرا خانه سازی ایران
خانم مریم ایرانی و آقای فرهاد آدینه وند
مواد 3 - 9 - 10 - 16
سال 96
5
96/921
آقای علی الرحمه میلانی
آقای وحید کرباسی
ماده 34
سال 96
6
96/1357
آقای محمد علی دارابی
ندارد
ماده 10
سال 96
7
96/571
آقای علیرضا دایی بارنجی
آقای محمد فرضی
ماده 10
سال 96
8
96/559
آقایان محمد، مرتضی، مهدی برزگر اکرامی
آقای فرامرز صمدی
ماده 23
سال 96
9
96/943
آقای ستار قلی زاده
آقای محمد فرضی
ماده 10
سال 96
طرف شکایت: شورای اسلامی شهر تبریز
متن مقرره مورد شکایت:
ماده 16 - عوارض قطار شهری (سال 93)
جهت توسعه و گسترش خدمات عمومی حمل و نقل، تملک مستغلات، املاک مسیرها و تملک ایستگاه های قطار شهری عوارض طبق جدول ذیل تعیین میگردد.
ردیف
عنوان
ضریب (درصد)
1
عوارض پروانه ساختمانی و تفکیک
2
2
ارزش سرقفلی املاک تجاری در هنگام معامله
5/. (نیم)
3
ارزش عرصه و اعیانی املاک در هنگام معامله
1
4
مجموع عوارض پرونده های کمیسیون های ماده 100
2
ماده 18 - عوارض ابقای اعیانی ها (سال 93)
2- غیر مسکونی
بناهایی که بدون اخذ پروانه و یا مازاد بر پروانه ساختمانی تبدیل و احداث شده و طبق آرای کمیسیون های ماده 100 حکم ابقاء آنها صادر میگردد برابر جدول ذیل محاسبه میشود.
جدول شماره دو
ردیف
شرح
نحوه محاسبه عوارض
1
مطابق ضوابط و مطابق کاربری
5/1 برابر عوارض پروانه و عوارض روز مشمول این تعرفه
2
خلاف ضوابط و مطابق کاربری
20 % ارزش تقویم روز و 2 برابر عوارض روز مشمول این تعرفه
3
خلاف ضوابط و خلاف کاربری
20 % ارزش تقویم روز و 3 برابر عوارض روز مشمول این تعرفه
2-10- عوارض مازاد بر تراکم زیر بنای تجاری و خدماتی و انباری تجاری بر اساس بند (الف - 1) ماده 10 و مطابق ضرایب جداول ردیف 2 همین ماده محاسبه و وصول خواهد شد.
ماده 3 - بهای خدمات بازدید شهرسازی و تشکیل پرونده در شهرداری (سال 96)
بهای خدمات کارشناس فنی و مهندسی شهرداری از محل برای درخواست انواع مجوز و گواهی به شرح جدول ذیل است.
نوع فعالیت
عوارض (ریال)
تشکیل پرونده
تشکیل پرونده و ثبت درخواست، پیگیری و پاسخگویی
(از دریافت درخواست تا تحویل مجوز به مالک)
120000
بازدید از عرصه
(املاک فاقد اعیانی)
عرصه با کاربری مسکونی و سایر کاربر یها به غیر از تجاری
تا حد 500 متر مربع
501 متر مربع و بیشتر
180000
240000
عرصه با کاربری تجاری
تا حد 100 متر مربع
بیش از 101 متر مربع
180000
240000
بازدید از املاک دارای اعیانی
اعیانی با کاربری مسکونی و سایر کاربری ها به غیر از تجاری
تا حد 500 متر مربع
501 متر مربع تا 2000 متر مربع
2001 متر مربع و بیشتر
310000
420000
480000
اعیانی با کاربری تجاری
تا حد 100 متر مربع
101 متر مربع تا 500 متر مربع
501 متر مربع تا 1000 متر مربع
1001 متر مربع تا 2000 متر مربع
2001 متر مربع و بیشتر
310000
420000
480000
600000
780000
تبصره: ملاک عمل شهرداری برای تعیین بهای خدمات کاربری طرح های مصوب بوده و برای کاربری های مختلط بیشترین مساحت کاربری، تعیین کننده خواهد بود.
ماده 9 - عوارض ارزش اضافه شده - حق رضایت مالکانه - اجاره بهاء و بهای خدمات تغییر نام قراردادهای املاک واگذار شده توسط شهرداری (سال 96)
1- در صورتی که ملک متعلق به شهرداری قابلیت صدور پروانه را داشته باشد (دارای سند شش دانگ جداگانه بوده و یا امکان اخذ سند شش دانگ جداگانه برای آن وجود داشته باشد و مساحت و حدود آن به گونه ای باشد که امکان صدور پروانه ساختمانی برای آن مقدور گردد) شهرداری میتواند از طریق آگهی مزایده و یا به عنوان معوض نسبت به واگذاری قطعه مذکور اقدام نماید.
1-1- در صورتی که اراضی باقیمانده ناشی از اجرای طرح های مصوب و گذرها و شوارع متروکه و باقیمانده املاک که قانوناً متعلق به شهرداری بوده ولی فاقد سند مجزا باشد و امکان صدور پروانه برای آن وفق ضوابط شهرسازی مقدور نباشد بر اساس ماده 19 قانون نوسازی و اصلاحات بعدی آن، مجاورین این گونه املاک اولویت خریداری املاک مذکور را دارند. در این صورت:
1-2- اگر قطعه زمین الحاق شده دارای کاربری با ارزش تر از کاربری ملک الحاق گیرنده باشد قیمت آن بر اساس کاربری قطعه زمین الحاق شده تعیین و واگذار خواهد شد. در غیر این صورت چنانچه قطعه زمین الحاق شده دارای کاربری کم ارزش تر از کاربری ملک الحاق گیرنده بوده باشد یا به هر دلیلی فاقد کاربری باشد ارزش و قیمت قطعه زمین الحاق شده بر اساس ارزش و قیمت کاربری ملک الحاق گیرنده تعیین و واگذار خواهد شد و در صورتی که امکان انتفاع از عرصه تجاری ملک الحاق شده برای مالک ملک الحاق گیرنده مقدور تباشد با ارزش ملک اصلی مالک قیمت گذاری و واگذار خواهد شد.
1-3- چون در برخی از موارد در موقع فروش گذرهای متروکه یا قسمتی از املاک شهرداری با املاک مجاور جهت الحاق براساس بند (الف) و بعد از الحاق و تجمیع به علت دسترسی ملک به گذر جدید و یا افزایش بر ملک الحاق گیرنده و یا در سایر حالت ها و موارد که منجر به حدوث ارزش افزوده به ملک الحاق گیرنده میگردد لذا برای جبران قسمتی از هزینه های اجرای طرح های توسعه گذرهای شهری ضمن اینکه ملک شهرداری برابر بند (الف) به متقاضی واگذار خواهد شد و در صورت به وجود آمدن ارزش اضافه شده برای ملک الحاق گیرنده 30 % ارزش اضافه شده تقویم روز ملک الحاق گیرنده به عنوان عوارض ارزش اضافه شده عرصه وصول خواهد شد.
1-4 - با وصول عوارض بند یک این ماده، ملک الحاق گیرنده شامل عوارض حق مشرفیت نخواهد شد.
2- حق رضایت مالکانه: واحدهای تجاری و خدماتی که مالکیت آن متعلق به شهرداری ولی سرقفلی آن به اشخاص دیگر واگذار شده است در صورت نقل و انتقال این گونه واحدها 10 % ارزش افزوده سر قفلی بر اساس قیمت تقویم ارزش روز هیات ارزیابی شهرداری تبریز با روش زیر محاسبه و به عنوان حق رضایت مالکانه اخذ خواهد شد.
حق رضایت مالکانه = 10 % × (قیمت قبلی سر قفلی - قیمت فعلی سر قفلی)
2-1- در صورت درخواست تفکیک، احداث بالکن و یا هرگونه تغییری که قانوناً مستلزم اخذ رضایت از مالک باشد توسط صاحبان سرقفلی واحدهای تجاری و خدماتی که مالکیت آن متعلق به شهرداری بوده بعد از اعلام بلا مانع بودن صدور مجوز از نظر ضوابط شهرسازی توسط شهرداری منطقه مربوطه 10 % ارزش افزوده با تقویم هیات ارزیابی شهرداری تبریز به عنوان رضایت مالکانه اخذ خواهد شد.
3- اجاره بهاء ماهیانه: اجاره بها ماهیانه سرقفلی واحدهای تحاری و خدماتی که مالکیت آن متعلق به شهرداری میباشد به ازا هر ده میلیون ریال ارزش سرقفلی مبلغ 2500 ریال برای یک سال اول محاسبه و اخذ خواهد شد و بعد از انقضای مدت یک سال نسبت به تمدید اجاره نامه با افزایش 10 % نسبت به اجاره بهاء سال قبل اقدام، ولی در صورت وقوع معامله بر اساس قیمت روز تقویم هیات ارزیابی شهرداری تبریز اقدام خواهد شد.
4- بهای خدمات « تغییر نام قراردادهای املاک واگذاری - تحویل قطعات - تنظیم سند » قطعات واگذاری شهرداری تبریز
ردیف
عنوان بهای خدمات
مساحت عرصه قطعات (به متر مربع)
مبلغ عوارض (به ریال)
الف
به هنگام تغییر نام طرف قرارداد
تا 200
2500000
از 201 تا 300
3700000
از 301 تا 400
5000000
از 401 و بیشتر
6000000
ب
در موقع تحویل مجدد قطعات
تا 200
400000
از 201 تا 300
600000
از 301 تا 400
800000
از 401 و بیشتر
1000000
ج
به هنگام معرفی به دفاتر اسناد رسمی
جهت تنظیم سند مالکیت ششدانگ
تا 200
800000
از 201 تا 300
1300000
از 301 تا 400
1600000
از 401 و بیشتر
2000000
تبصره 1 - برای آن دسته از شهروندان که به عنوان طرف قرارداد اولیه بوده و تا زمان تنظمی سند شش دانگ، همچنان به عنوان مالک اولیه میباشد عوارض بند «ج» جدول فوق اخذ نخواهد شد.
تبصره - در خصوص فروش معبر متروکه قیمت گذاری بر اساس تبصره یک ماده 3 آییننامه مصوب 1390 قانون اصلاح ماده 19 قانون نوسازی و عمران شهری با جلب نظر کارشناسان رسمی خواهد بود.
ماده 10 - عوارض زیر بنای پروانه ساختمانی در کاربری مربوطه (سال 96)
الف - عوارض زیر بنای مسکونی:
عوارض صدور پروانه های ساختمانی مسکونی بر اساس دفترچه ارزش معاملاتی روز موضوع تبصره (1) ماده 64 قانون مالیات های مستقیم مصوب 1366 و اصلاحیه های بعدی آن به شرح زیر تعیین میگردد.
جدول شماره (یک) عوارض صدور پروانه ساختمانی (خانه های مسکونی تک واحدی) تا 1000 متر مربع زیر بنا
سطح بنا، یک واحد مسکونی (متر مربع)
عوارض مساحت هر متر مربع
حداقل عوارض هر متر مربع (ریال)
تا 100
20 % قیمت ارزش معاملاتی اراضی
2000
تا 150
25 % قیمت ارزش معاملاتی اراضی
5000
تا 200
40 % قیمت ارزش معاملاتی اراضی
8000
تا 300
50 % قیمت ارزش معاملاتی اراضی
10000
تا 400
70 % قیمت ارزش معاملاتی اراضی
12000
تا 500
100 % قیمت ارزش معاملاتی اراضی
14000
تا 600
130 % قیمت ارزش معاملاتی اراضی
15000
تا 1000
150 % قیمت ارزش معاملاتی اراضی
20000
جدول شماره (2) عوارض زیر بنای پروانه ساختمانی مسکونی بیش از یک واحد تا 1000 متر مربع زیر بنا
سطح ناخالص بنا
مبنای محاسبه عوارض برای هر متر مربع سطح نا خالص کل بنا
تا 200 متر مربع
P 25/0 (حداقل 3500 ریال) ×
تا 400 متر مربع
P 30/0 (حداقل 6000 ریال) ×
تا 600 متر مربع
P 35/0 (حداقل 9000 ریال) ×
تا 1000 متر مربع
P 40/0 (حداقل 3500 ریال) ×
جدول شماره (3) عوارض پروانه ساختمانی بیش از یک واحد مسکونی و خانه های تک واحدی بیش از 1000متر مربع زیر بنا
سطح ناخالص بنا
مبنای محاسبه عوارض برای هر متر مربع سطح نا خالص کل بنا
بیش از 1000
P 45/0 (حداقل 10500ریال) ×
تبصره - مساحت حیاط خلوت و نورگیر در چارچوب ضوابط طرح تفصیلی مشمول عوارض زیر بناء نخواهد بود.
الف-1- عوارض مازاد بر تراکم:
جهت ایجاد بستر مناسب در ساخت و سازهای شهری عوارض مربوط به تراکم های مسکونی با سطح اشغال 60 % و تراکم پایه 120 % به شرح زیر محاسبه میشود.
ضمناً: حد فاصل زیر بنای تراکم پایه تا زیر بنای مجاز (مطابق طرح تفصیلی تراکم کم 150 % و تراکم متوسط 200 %)، با ضریب p 7 و زیر بناهای مازاد بر تراکم مجاز مطابق فرمول زیر محاسبه خواهد شد.
A = (7 + P) T
رابطه نحوه محاسبه و اخذ عوارض مازاد بر تراکم مجاز
A = عوارض مازاد بر تراکم مجاز یک متر مربع زیر بنا
= میانگین مجموع بند یک و چهار بخش اول دفترچه ارزش معاملاتی سال 1393
P = ارزش معاملاتی اراضی
T = ضریب اعمالی بر اساس قیمت ارزش معاملاتی اراضی
جدول شماره 4 - نحوه تقسیم بندی زیر بنای مازاد بر تراکم مجاز و اعمال ضرایب A
ردیف
سطح اشغال
ضرایب A (درصد)
اول
60
70
دوم
60
80
سوم
60
90
چهارم
60
100
پنجم
60
110
ششم
60
130
هفتم
60
150
هشتم
60
160
نهم
60
170
دهم
60
180
جدول شماره 5 - ضرایب T جهت محاسبه عوارض در تراکم های مختلف
T
کرانه های ارزش معاملاتی اراضی
4/0
10000 ≥ P
5/0
20000 ≥ P > 10000
7/0
30000 ≥ P > 20000
9/0
40000 ≥ P > 30000
10/1
50000 ≥ P > 40000
30/1
60000 ≥ P > 50000
5/1
75000 ≥ P > 60000
75/1
90000 ≥ P > 75000
2
115000 ≥ P > 90000
30/2
130000 ≥ P > 115000
6/2
150000 ≥ P > 130000
3
175000 ≥ P > 150000
5/3
P > 175000
1- آن دسته از املاکی که دارای مصوبه خاص (از کمیسیون ماده 5) از نظر سطح اشغال به کمتر از 60 % میباشند محاسبه عوارض مازاد بر تراکم آن بر اساس همان سطح اشغال مصوب کمیسیون ماده 5 خواهد بود.
2- تراکم پایه با توجه به ضوابط شهرسازی 120 درصد میباشد.
3- زیر زمین به صورت پارکینگ، انباری مسکونی، تاسیسات و استخر و همکف برای استفاده پارکینگ و فضای مازاد پارکینگ به صورت انباری مسکونی، تاسیسات و استخر و همچنین احداث پارکینگ در هر طبقه و راه پله و اتاقک آسانسور در پشت بام در ضریب تراکم منظور نخواهد شد.
4- محدوده محور تاریخی فرهنگی بر اساس ضوابط شهرسازی همان محور، و نحوه محاسبه عوارض مطابق رابطه همین ماده خواهد بود.
5- مساحت مازاد بر سطح اشغال مجاز (بر اساس طرح تفصیلی) پارکینگ، انباری مسکونی، استخر، تاسیسات، راه پله، اتاق سرایداری، موتور خانه در هر طبقه سازه ای در تمام کاربری ها حداکثر تا ده درصد، (برابر بند 25 صفحه 42 دفترچه ضوابط طرح تفصیلی و مصوبات کمیسیون ماده 5) عوارضی معادل P 50 به ازای هر متر مربع محاسبه خواهد شد. بدیهی است ردیف یک پیوست شماره پنج (موضوع بند یک تبصره دائمی شماره 59 بودجه سال 1381) در خصوص لزوم احداث فضای سبز در 30 درصد فضای باز لازم الاجراء و الزامی است و عملکرد مغایر با آن تخلف محسوب میشود و چنانچه با رعایت این امر امکان پیش آمدگی مازاد پارکینگ بیش از 10 درصد برابر ضوابط طرح تفصیلی، جامع و مصوبات کمیسیون ماده 5 مقدور باشد، عوارض مازاد بر 10 درصد به ازاء هر متر مربع P 80 منظور و محاسبه میگردد.
5-1- برای مساحت های مازاد پارکینگ در زیر زمین دوم و به بعد با اخذ P 50 به ازاء هر متر مربع اقدام خواهد شد.
6- در صورت وجود شرایط صدور پروانه برای طبقات مازاد، خارج از جدول (برابر ضوابط طرح تفصیلی، جامع و مصوبات کمیسیون ماده 5) و زیر بنای بیش از سطح اشغال مصوب با رعایت حقوق هم جواری، اشرافیت، سایه اندازی، تامین پارکینگ و فضای باز عوارض مازاد بر تراکم آن (هفت دهم) برابر علاوه بر عوارض مازاد بر تراکم ردیف مربوطه محاسبه خواهد شد.
6-1- در مورد قطعات زیر 100 متر مربع اگر مطابق طرح تفصیلی، جامع و مصوبات کمیسیون ماده پنج امکان صدور پروانه به بیشتر از پیلوت و دو طبقه وجود داشته باشد، عوارض مازاد بر تراکم آن برابر بند 6 فوق محاسبه و وصول خواهد شد.
6-2- در مورد قطعات شرقی و غربی اگر مطابق طرح تفصیلی، جامع و مصوبات کمیسیون ماده پنج امکان صدور مجوز به بیشتر از 5/3 طبقه وجود داشته باشد عوارض مازاد بر تراکم آن مطابق بند 6 فوق محاسبه خواهد شد.
7- باغ مسکونی و باغ تفریحی: باغاتی که در طرح تفصیلی کاربری آن ها به صورت باغ پیش بینی شده است در جهت تشویق برای حفظ و نگهداری آن ها در صورتی که برابر دفترچه ضوابط طرح تفصیلی جدید امکان صدور مجوز باغ مسکونی و باغ تفریحی بدون تغییر کاربری در حد سطح اشغال و تراکم مربوطه وجود داشته باشد عوارض آن به شرح جدول ذیل به صورت ثابت (غیر پلکانی) محاسبه و اخذ خواهد شد.
جدول شماره (6): عوارض زیر بنای پروانه ساختمانی باغ مسکونی و باغ تفریحی
عنوان
مساحت عرصه (به متر مربع)
ضریب عوارض P به ازاء هر متر مربع
باغ مسکونی
تا 1000
تا 2000
تا 5000
از 5000
25
20
17
15
باغ تفریحی
35 % ارزش تقویم روز نحوه استفاده مربوطه
ب) عوارض پذیره پروانه های ساختمانی غیر مسکونی (به غیر از تجاری و خدماتی) در کاربری مربوطه:
1- عوارض پروانه های ساختمانی هر متر مربع زیر بنا تا سطح اشغال مجاز و تراکم مجاز طرح تفصیلی در هر طبقه سازه ای و بالکن و نیم طبقه برای کاربری های غیر مسکونی (به غیر از تجاری و خدماتی) بر اساس رابطه KBP و برابر جداول و بندهای ذیل (که به صورت پلکانی محاسبه خواهد شد) تعیین میگردد.
جدول (شماره 7) تاسیسات و تجهیزات شهری و نظامی و انتظامی و اداری
ردیف
K
B زیر بنای طبقات سازه ای و تا سطح اشغال مجاز طرح تفصیلی
1
4
اول
2
10
دوم
3
12
سوم
4
14
چهارم
5
17
پنجم
6
20
ششم
7
23
هفتم
8
26
هشتم
9
29
نهم
10
32
دهم و بیشتر
P = ارزش معاملاتی اراضی K = ضریب B = زیر بنای طبقات
جدول شماره (8) صنعتی، تفریحی و توریستی
ردیف
K
B زیر بنای طبقات سازه ای و تا سطح اشغال مجاز طرح تفصیلی
1
4
اول
2
8
دوم
3
10
سوم
4
12
چهارم
5
15
پنجم
6
18
ششم
7
21
هفتم
8
24
هشتم
9
27
نهم
10
30
دهم و بیشتر
جدول شماره (9) فرهنگی، ورزشی، آموزشی و بهداشتی
ردیف
K
B زیر بنای طبقات سازه ای و تا سطح اشغال مجاز طرح تفصیلی
1
4
اول
2
6
دوم
3
8
سوم
4
10
چهارم
5
13
پنجم
6
16
ششم
7
19
هفتم
8
22
هشتم
9
25
نهم
10
38
دهم و بیشتر
2- در کاربری های غیر مسکونی (کاربری ذکر شده در جدول شماره 7، 8 و 9 این ماده) که درخواست سطح اشغال و طبقات خارج از ضوابط طرح تفصیلی می نمایند به شرط تصویب کمیسیون ماده پنج به ازاء هر متر مربع p 45 عوارض تعیین میگردد.
3- عوارض احداث جای ترانس برق در هر کاربری با جدول شماره 7 این ماده محاسبه خواهد شد.
تبصره 1: در صورت تخلف ساختمانی مربوط به کاربری های ذکر شده در بند (ب) این ماده و ابقاء آن از سوی کمیسیون ماده صد عوارض آن شامل ضرایب ماده 18 این تعرفه میباشد.
تبصره 2: در مورد احداث مراکز فرهنگی، ورزشی و گردشگری تسهیلات قید شده در بند 5 و 8 ماده 39 قابل اعمال میباشد.
ج- عوارض پذیره پروانه ساختمانی تجاری و خدماتی در کاربری مربوطه:
1- عوارض احداث اعیانی ها در کاربری مصوب تجاری و خدماتی تا تراکم 120 % در هر طبقه و مساحت مشاعات و بالکن روباز تجاری و خدماتی به ازاء هر متر مربع p 20 و زیر بناهای اضافی بیش از 120 درصد تا تراکم تعیین شده در طرح تفصیلی و مساحت مازاد بر آن 35 درصد ارزش روز تجاری و خدماتی و دهنه بیش از 3 متر و ارتفاع همکف بیش از 5 متر و ارتفاع زیر زمین بیش از 5/3 متر معادل 35 درصد ارزش افزوده روز تجاری، خدماتی محاسبه خواهد شد.
1-1- اولویت محاسبه عوارض 120 % ذکر شده در بند فوق الذکر به ترتیب طبقه همکف سپس زیر زمین یا در صورت عدم وجود زیر زمین طبقه اول میباشد.
1-2- عوارض احداث انباری تجاری در داخل سطح اشغال مجاز طرح تفصیلی و تراکم 120 % با ورودی از داخل واحد تجاری به ازاء هر متر مربع p10 تعیین میگردد.
1-3- در صورت درخواست احداث بالکن داخل مغازه تا 50 درصد مساحت مغازه به عنوان بالکن تلقی، عوارض آن به ازاء هر متر مربع p 10 تعیین میگردد و بیش از 50 درصد مساحت مغازه به عنوان طبقه مجزا محسوب و عوارض آن برابر 35 % ارزش تقویم روز خواهد بود.
2- در صورت درخواست تجدید بنا یا تعویض سقف واحدهای تجاری، خدماتی که از سوی شهرداری مجاز شناخته شده اند و یا توسط کمیسیونهای ماده 100 رای ابقاء بر آنها صادر شده است و عوارض و جریمه مربوطه را پرداخت کرده اند به اندازه مساحت بنای موجود و در موقعیت استقرار قبلی با اعمال ضوابط طرح تفصیلی عوارض آن به ازاء هر متر مربع p 20 خواهد بود و در صورت درخواست اضافه بناء یا اضافه دهنه و ارتفاع، عوارض آن برابر 35 % ارزش تقویم روز خواهد بود.
3- عوارض زیر بنای پارکینگ های احداثی جهت تامین پارکینگ واحدهای غیر مسکونی (مربوط به بند (ب) و (ج) ماده 10 همین تعرفه) تا سطح اشغال مجاز طرح تفصیلی در هر طبقه سازه ای به صورت رایگان خواهد بود.
4- تامین توقف گاه خودرو در موقع صدور پروانه ساختمانی در داخل اعیانی الزامی میباشد و اقدام بر خلاف آن تخلف محسوب میشود و در مورد آن دسته از واحدهای مسکونی و غیر مسکونی که مصادیق آن در صفحات 40 - 41 - 52 - 59 - 74 - 76 - 83 - 84 دفترچه ضوابط طرح تفصیلی ذکر شده است و قادر به تامین توقف گاه خودرو نیستند، شهرداری مطابق ضوابط طرح تفصیلی عمل خواهد کرد.
تبصره 1 - در مورد تخفیف برای ایثارگران طبق ماده 6 مصوب سال 1391 قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران در صورت درخواست مجوز جهت احداث در کاربری مربوطه برای یکبار قابل اعمال میباشد.
تبصره 2 - در خصوص مددجویان کمیته امداد امام خمینی و سازمان بهزیستی کشور و موسسات خیریه معتبر مطابق تسهیلات منظور شده در قانون بودجه سالانه کل کشور و مصوبات شورای اسلامی شهر با لحاظ و رعایت تبصره ذیل ماده 181 قانون برنامه پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران عمل خواهد شد.
تبصره 3 - ملاک عمل و نحوه محاسبه ارزش معاملاتی اراضی تابع ارزش معاملاتی عرض گذر موجود بوده و در صورت درخواست و امکان ارائه امتیاز مطابق عرض گذر آتی الاحداث عوارض مترتب بر اساس ارزش معاملاتی عرض گذر آتی مصوب محاسبه خواهد بود.
تبصره 4 - در محاسبه عوارض پروانه ساختمانی چنانچه ملک دارای چند بر باشد قیمت معاملاتی عرصه گران ترین بر ملک مشرف به معبر مطابق دفترچه ارزش معاملاتی اراضی محاسبه خواهد شد. در صورتی که مجوز اعطایی (پنجره، درب، نورگیر، بالکن، طبقه) از ارزانترین گذر ملک باشد، میانگین ارزش منطقه ای عرض گذرها محاسبه خواهد شد.
تبصره 5 - برای کاربری های عمومی که بدون تغییر کاربری حسب رای دیوان عدالت اداری، شهرداری ملزم به صدور پروانه ساختمانی میگردد در جهت اجرای حکم مقام قضایی حداکثر تراکم ساختمانی با سطح اشغال مربوطه 120 % عرصه بدون تغییر کاربری تعیین میگردد.
ماده 16- عوارض قطار شهری (سال 96)
جهت توسعه و گسترش خدمات عمومی حمل و نقل، تملک مستغلات، املاک مسیرها و تملک ایستگاه های قطار شهری عوارض طبق جدول ذیل تعیین میگردد.
ردیف
عنوان
ضریب (درصد)
1
عوارض پروانه ساختمانی (2 درصد عوارض پروانه ساختمانی غیر مسکونی ها بر اساس عوارض پذیره مندرج در بند (ب) و (ج) ماده 10 محاسبه خواهد شد) و عوارض تفکیک
2
2
مجموع عوارض پرونده های کمیسیون ماده 100
2
ماده 23 - عوارض حق مشرفیت و ارزش اضافه شده (سال 96)
کلیه املاک واقع در معابر شهر که با خرید و یا با تملک به مالکیت شهرداری در می آیند، شهرداری حق تصرف و احداث دیوار به منظور ممانعت از ورود اشخاص را داشته و هیچ شهروندی حق بهره برداری از آن را بدون مجوز شهرداری ندارد. بنابراین تا زمانی که مالکین هم جوار چنین املاک از شهرداری اجازه نگرفته اند حق ایجاد درب به این املاک را ندارند. هر چند که این املاک به خیابان مشرف شده باشند. مگر اینکه حق ارتفاق داشته که مستلزم پرداخت حق مشرفیت خواهد بود.
عوارض حق مشرفیت: عوارض مشرفیت برای کلیه اراضی و املاکی که بر اثر اجرای طرح های مصوب شهری در بر خیابان های احداثی جدید واقع شوند، در زمان نقل و انتقال، صدور گواهی عدم خلاف، اصلاح سند، پایانکار ساختمانی، تفکیک و پروانه ساختمانی محاسبه خواهد شد.
1- به املاک واقع در مسیرهایی که قبل از تاریخ 1/1/1372 اجراء شده اند حق مشرفیت شامل نخواهد بود.
2- در صورتی که بیش از ده درصد (10 درصد) از مساحت املاک در نتیجه اجرای طرح های مصوب شهری بدون دریافت هرگونه غرامتی به خیابان احداثی جدید الحاق شده باشد برای باقیمانده این قبیل املاک عوارض مشرفیت شامل نخواهد شد.
3- عوارض مشرفیت مساحت باقی مانده تمامی املاک واقع در مسیرهایی که قبل از سال 1383 اجراء شده اند، معادل 3 برابر ارزش معاملاتی اراضی روز محاسبه خواهد شد.
4- عوارض حق مشرفیت که برابر است با 7 برابر ارزش معاملاتی اراضی روز، برای باقیمانده املاکی که در معابر 12 متری و بیشتر واقع شده اند محاسبه خواهد شد و در صورتی که برای باقیمانده ملک صدور پروانه ساختمانی مقدور نباشد، شهرداری با درخواست مالک باید نسبت به تملک و خریداری آن اقدام نماید.
5- شهرداری میتواند در اجرای یکی از طرح های مذکور غرامت پرداختی به ارزش عرصه و اعیانی الحاقی به مسیر را با میزان عوارض مشرفیت باقیمانده ملک محاسبه و در تعیین مطالبات و بدهی شهرداری ملاک عمل قرار دهد.
6- املاک الحاقی به املاک جبهه اول خیابان نیز مشمول عوارض حق مشرفیت میباشند.
7- آن دسته از املاکی که در اثر اجرای طرح های احداث معابر جدید و مسیر گشایی علاوه بر گذر اولیه (موجود) معبر جدید دیگری ایجاد میشود به طوری که ملک از دو یا چند جهت مجزا ضمن استفاده از مزایای گذر اولی از امتیازات گذر احداثی جدید نیز بهره مند شود عوارض مشرفیت معادل 10 برابر ارزش معاملاتی اراضی روز گذر جدیدالاحداث محاسبه خواهد شد.
8- عوارض ارزش اضافه شده آن تعداد از املاکی که در اثر اجرای طرح های مصوب شهری در پشت قطعه اول مشرف به گذر احداثی از مزایای اجرای طرح به دلیل اصلاح بافت محله و منطقه، ایجاد دسترسی نزدیک و سریع به معابر اصلی برای املاک فوق، فراهم شدن زمینه ارائه خدمات بهتر و جدید بهره مند میشوند مشمول اخذ عوارض ارزش افزوده میباشند. اخذ عوارض ارزش اضافه شده از قطعات پشت قطعه اول که مشرف به گذر احداثی میباشد (به عمق 75 متر) به شرح زیر خواهد بود.
الف) 25 متر اول بعد از قطعه اول 4 برابر ارزش معاملاتی اراضی روز
ب) 25 متری دوم 2 برابر ارزش معاملاتی اراضی روز
ج) 25 متر سوم یک برابر ارزش معاملاتی اراضی روز
8-1- در صورتی که سال احداث خیابان قبل از 1383 بوده باشد، عوارض بند 8 این ماده شامل نخواهد شد.
9- در صورت تجمیع قطعات با رعایت ضوابط و مقررات شهرسازی ارزش اضافه شده و یا عوارضی از بابت تجمیع مطالبه نخواهد شد. مگر برای قطعاتی که قبلاً به خیابان های 12 متر و بالاتر دسترسی (بدون در نظر گرفتن زمان احداث خیابان) نداشته و با تجمیع قطعات به گذر فوق الذکر دسترسی پیدا کرده عوارض آن 30 % ارزش اضافه شده تقویم روز برای قطعه الحاق گیرنده تعیین میگردد.
10- مسئولین طرح و گذر بندی و مامورین فنی موظفند جهت رعایت اجرای بندهای این ماده را گزارش نمایند.
ماده 34 - عوارض تبلیغات شهری (سال 96)
به منظور ساماندهی و مناسب سازی نماهای شهری، عوارض ذیل با نظارت سازمان زیبا سازی شهرداری تبریز در خصوص تابلوهای سطح شهر با رعایت آییننامه پیوست شماره یک تعیین میگردد.
الف) تابلوهایی که نیاز به مجوز نداشته و معاف از عوارض میباشند:
1- تابلوهای ترافیکی و انتظامی، اطلاع رسانی و راهنمای مسیر و تابلوهای راهنمای شهری که از طریق نهادهای رسمی مرتبط نصب میشود.
2- تابلوهای موقت شناسنامه ساختمان های در حال احداث بر اساس ضوابط اعلام شده در ابعاد به طول 70 و عرض 50 سانتی متر به صورت زرد رنگ حاوی مشخصات ملک، مالک، مهندسین ناظر و مجری و منطقه شهرداری.
3- تابلوهای هشدار دهنده در ساختمان های در دست احداث با موضوعاتی مثل خطر سقوط مصالح، مشروط به عدم تبلیغ کالا و خدمات، بر اساس ضوابط اعلام شده.
4- تابلوهای پزشکان، وکلای دادگستری، دفاتر اسناد رسمی، ازدواج و طلاق به تعداد یک عدد در ابعاد به طول 70 و عرض 50 سانتی متر به شرط نصب در سر درب ورودی یا تابلو اعلانات.
5- تابلوهای پارچه ای موقت حاوی پیام های اجاره و فروش ابنیه و املاک به تعداد یک عدد واقع در هر ملک حداکثر به مدت 15 روز با ابعاد به طول 3 و عرض 1 متر.
6- شیشه نویسی روی ویترین مغازه ها در صورتی که از 25 درصد سطح شفاف ویترین تجاوز ننماید.
7- تابلوهای معرف تاسیسات زیربنای شهری و اماکن مربوط به آن ها نظیر تاسیسات آب و فاضلاب، برق، مخابرات، گاز.
8- تابلوهای نصب شده بر سر درب واحدهای دولتی، نهادها، نیروهای انتظامی و نظامی.
9- تابلوهای نام مجتمع های مسکونی به شرط عدم تبلیغ کالاهای تجاری و نصب در سر درب.
10- تابلو ناشران، فروشندگان کتاب، نشریات و مطبوعات، اتحادیه ها و مجامع امور صنفی، تشکل های غیر دولتی، خیریه ها، مراکز فرهنگی، مذهبی، آموزشی و مهد کودک حداکثر دو متر مربع به تعداد یک عدد به شرط عدم تبلیغ کالاهای تجاری و نصب شده بر سر درب.
11- هتل ها و مهمان سراها برای تابلوها با رعایت آییننامه معاف از عوارض خواهند بود.
12- تابلوهای نصب شده در سر درب واحدهای تجاری، شرکت های دولتی، شعب بانک ها و موسسات مالی و اعتباری و شرکت های بیمه و غیره به ابعاد طول 3 متر و عرض 1 متر به شرط اینکه معرف خود باشد، معاف میباشد.
13- تابلوهای نصب شده بر سر درب کلینیک ها، آزمایشگاه ها و داروخانه ها و مجتمع های خدماتی و تجاری و امثالهم به عنوان راهنمای مراجعین به غیر از تابلوهای قید شده در بندهای بالا و یا در صورت عدم رعایت استانداردهای موجود در ضوابط، مشمول عوارض خواهد بود و مازاد معاف طبق ضوابط از آن ها اخذ خواهد شد.
14- تابلوهای روان یا LED و نئون به ابعاد 1 × 5/0 به شرط معرف خود و نصب در سر درب یا شیشه باشد.
ب) محاسبه عوارض فضاهای تبلیغاتی. p × q × a
a = مساحت تابلو به متر مربع p = ارزش معاملاتی اراضی محل نصب تابلو (برابر دفترچه دارایی) q = ضریب (برابر جدول)
تعریف تلویزیون شهری:
تلویزیون شهری اصطلاحی است که به تابلوهای غول پیکر اطلاق میشود که در کنار چهار راه ها، اتوبان ها، بزرگراه ها، پارک ها و استادیوم های ورزشی بر روی دکل های بزرگ نصب شده و یا در پشت بام ها و رونماهای ساختمان ها نصب گردیده و به صورت رنگی تصاویر ویدئویی را پخش می کند.
ردیف
نوع تابلو
مدت نصب
P Q
1
تابلوهای نصب شده بر رونما یا دیوار جانبی
سالانه
2
2
تابلوهای تجاری نصب شده در سر درب واحدها با تبلیغ کالاهای تجاری ایرانی
سالانه
1
3
تابلوهای تجاری نصب شده در سر درب واحدها با تبلیغ کالاهای تجاری خارجی
سالانه
4
4
تابلوهای تجاری نصب شده در سر درب واحدها با تبلیغ اشتراکی کالاهای تجاری خارجی و ایرانی
سالانه
3
5
مازاد مساحت تابلوهای معاف از عوارض به غیر از تابلو روان (مازاد بر بند 12 این ماده)
سالانه
2
6
تابلوهای نصب شده در پشت بام (موسسات، ادارات، سازمان های انتفاعی اعم از دولتی یا وابسته به دولت، بانک ها، موسسات مالی و اعتباری، بیمه و غیره)
سالانه
تا اندازه 6 متر مربع
P 6
سالانه
بیش از 6 متر مربع تا 15 متر مربع
P 8
سالانه
بیش از 15 متر مربع تا 30 متر مربع
P 10
سالانه
بیش از 30 متر مربع
P 12
سالانه
.......
7
تابلوهای تجاری نصب شده در پمپ بنزین ها و پمپ گاز
سالانه
10
8
تلویزیون نصب شده بر پشت بام، رونما، دیوار جانبی، حیاط و محوطه داخلی با پیام تجاری
سالانه
60
9
تلویزیون نصب شده در معابر عمومی سطح شهر
سالانه
70
می باشد و مطابق بندهای مربوطه نسبت به محاسبه و وصول یک دوم (2/1) عوارض (در صورت عدم رعایت استاندارد تعریف شده) اقدام خواهد شد.
تبصره 2- در تابلوهای چند وجهی مساحت کل وجه ها قابل محاسبه میباشد.
تبصره 3- طبق مبحث بیستم مقررات ملی ساختمان (علائم و تابلوها) تابلوهای تبلیغاتی: تابلوهایی است که اشاره به کسب، خدمات یا تسهیلات و تاسیساتی می کند که معرف کاربری های موجود در محل نصب آن نباشد و یا اگر در آن محل نصب شده، از نظر مسئولین پیامی تبلیغاتی محسوب شود.
تبصره 4- بنرهای ملی و مذهبی و فرهنگی معاف از عوارض میباشد و بایستی از سازمان زیبا سازی شهرداری تبریز مجوز اخذ نمایند.
تبصره 5- در صورت نصب بیلبورد و استرابورد در فضاهای خصوصی، عوارض آن به صورت نصف عوارض بیلبورد محاسبه و مطالبه خواهد شد.
تبصره 6- درجه بندی تابلوهای پیشانی و عابر گذرها و همچنین بیلبوردها و استرابوردها و لایت باکس ها در سطح شهر توسط هیات مدیره سازمان زیبا سازی شهرداری کلان شهر تبریز انجام خواهد گرفت.
تبصره 7- در صورت پرداخت عوارض در همان سال و در سه ماهه اول، 20 % و در سه ماهه دوم، 15 % و در سه ماهه سوم، 10 % تخفیف اعمال خواهد شد. ضمناً تخفیف شامل بدهی سال های قبلی نمی گردد.
تبصره 8- به منظور زیبا سازی و تزئین نورپردازی در سال 1395، تابلوهایی که در پشت بام با نصب حروف برجسته و یا حروفی براق نئونی باشد، 50 % تخفیف منظور خواهد شد.
تبصره 9- در صورت نصب تابلوهای تبلیغاتی حجمی بر اساس درجه بندی بیلبورد و با محاسبه سطح کل تابلو به صورت متر مربع اقدام خواهد شد.
تبصره 10- در صورتی که تبلیغات روی شیشه بیش از 25 % سطح شفاف ویترین تجاوز نماید، مازاد بر آن طبق تعرفه رونما اخذ گردد.
تبصره 11- وصول عوارض و واگذاری هرگونه تبلیغاتی اعم از محیطی و مشاغل به منظور حفظ وحدت رویه بر عهده سازمان زیبا سازی است و شهرداری و مناطق و شرکت ها و سازمان های تابعه حق واگذاری و بهره برداری از منافع آن را ندارند و هرگونه واگذاری و وصول به عنوان تخلف محسوب میشود.
تبصره 12- تابلو به اندازه یک متر در طول بزرگ ترین دهنه مجاز مغازه (اگر تبلیغاتی نباشد) از عوارض این ماده معاف میباشد.
تبصره 13- شهرداری تبریز موظف است، تا آخر 6 ماهه اول سال 1395 نسبت به تهیه و تنظیم نظام جامع تابلوهای شهری اقدام و به شورای شهر تسلیم نماید.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت: شاکیان به موجب دادخواست های جداگانه، ابطال:
الف - مواد 18 و 22 سال 1391 (موضوع عوارض ابقای اعیانی ها و حذف پارکینگ)
ب - ذیل بند آخر ردیف 14 ماده 10، مواد 11 و 16، ردیف 1-4 بند (1) و 2 10 بند آخر و بند (2) ذیل ماده 18 و همچنین مواد 19، 22 و 47 سال 1393 (موضوع عوارض زیر بنای پروانه ساختمانی، فضای سبز، قطار شهری، ابقای اعیانی ها، کمک به کتابخانه های عمومی، حذف پارکینگ و ضوابط تقسیم مطالبات شهرداری)
ج - بند های 2 و 3 ماده 18 و ماده 20 سال 1394 (موضوع: عوارض ابقای اعیانی ها و تفکیک عرصه و افراز)
د - ردیف 2-10 ماده 18، جدول 2 ذیل بند 2 و بند 3 همان ماده و مواد 20 و 26 سال 1395 (موضوع عوارض مازاد بر تراکم، ارزش افزوده، کسری پارکینگ، تفکیک عرصه و افراز و عوارض ناشی از تغییر یا تثبیت کاربری) و
ه- - مواد 3، 8 و 9، ذیل بند آخر ردیف 14 از ماده 10، مواد 11، 16 و 17 و ردیف 1-4 بند (1) و بند (3) و ردیف 2-10 بند آخر ماده 18 و همچنین مواد 20، 21، 23 و 26 سال 1396 (موضوع عوارض بهای خدمات بازدید شهرسازی و تشکیل پرونده، فضای سبز، ارزش اضافه شده، زیر بنای پروانه ساختمانی، کمک به کتابخانه های عمومی شهر تبریز، قطار شهری، پیش آمدگی در معابر، ابقای اعیانی ها، تفکیک عرصه و افراز، تفکیک اعیانی، حق مشرفیت و ارزش اضافه شده و سهم استفاده از ارزش اقتصادی و مزایایی کاربری های جدید بر اساس طرح های شهری) از تعرفه های عوارض محلی شورای اسلامی شهر تبریز را خواستار گردیده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده اند:
1- به استناد نظریه شماره 840 مورخ 12/1/74 و 569 سال 75 شورای نگهبان، وصول هرگونه وجهی از اشخاص باید مستند به قانون باشد.
2- به استناد قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی... (مصوب 22/10/81) و در فراز پایانی ماده یک قانون مزبور و حکم مقرره در تبصره 3 ماده 62 قانون برنامه پنجم توسعه (مصوب 1389) و مطابق ماده 50 قانون مالیات بر ارزش افزوده، دریافت هرگونه وجه از جمله مالیات عوارض اعم از ملی و محلی و غیره به موجب قانون تجمیع عوارض صورت می پذیرد و برقراری عوارض به درآمدهای مآخذ و... توسط شوراهای اسلامی و سایر مراجع ممنوع میباشد.
3- به استناد بند 8 ماده 12 قانون مالیات بر ارزش افزوده (مصوب 1387) اموال منقول از پرداخت مالیات معاف میباشند و طبق ماده 5 همان قانون، ارائه خدمات به معنی انجام خدمت برای غیر در قبال ما به ازاء است و با توجه به اینکه تکلیف چنین مواردی برابر قانون به کمیسیون ماده صد شهرداری ها داده شده و خدمتی ارائه نمی گردد تا مشمول عوارض گردد، لذا مصوبات مذکور خارج از حیطه اختیارات شورای اسلامی شهر تبریز بوده و وضع قاعده آمره در این خصوص اختصاص به قوه مقننه و یا ماذون از قبل قانونگذار دارد و مغایر اصل تسلیط و اعتبار مالکیت مشروع و هدف و احکام مقنن است.
4- به استناد قسمت دوم اصل 170 قانون اساسی و همچنین به موجب ماده 80 و بند 16 ماده 71 قانون تشکیلات، وظایف و اختیارات شوراهای اسلامی... مصوبات مذکور میبایست توسط هیاتی مرکب از وزیر کشور، وزیر دادگستری و شوراهای اسلامی وضع گردد
5- مطابق اصل 51 قانون اساسی و ماده 4 قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت نیز، دریافت هرگونه وجه، کالا یا خدمات مازاد بر حکم مقنن در قبال ارائه خدمات توسط مراجع مذکور در قوانین یاد شده خلاف قانون است.
6- مطابق نص صریح ماده 150 قانون ثبت (مصوب 1310) تفکیک اعیانی از زمره وظایف ذاتی و ماهیتی ادارات ثبت اسناد و املاک محل وقوع ملک است و هزینه آن در همین ماده تصویب و مبنای عوارض تفکیک، ارزش معاملاتی روز ملک قرار گرفته است. بنابراین شهرداری هیچ گونه دخل و تصرفی در افراز و یا تفکیک اراضی ندارد تا مبنای عوارض تفکیک قرار گیرد.
7- با توجه به استدلال هیات عمومی دیوان عدالت اداری در آرای شماره 1314 الی 1316 - 10/12/95: « شهرداری در خصوص تفکیک و افراز ارائه دهنده خدمتی نیست تا مطابق ماده 5 قانون مالیات بر ارزش افزوده امکان برقراری عوارض برای خدمت وجود داشته باشد و حکم مقرر در ماده واحده قانون اصلاح ماده 101 قانون شهرداری (مصوب 90) و تبصره 3 آن صرف نظر از اینکه مطابق ماده 4 قانون مدنی عطف به ما سبق نمی شود، اساساً ناظر به اخذ زمین یا قیمت روز آن جهت تامین سرانه فضای عمومی و خدماتی و تامین اراضی مورد نیاز شوارع و معابر عمومی تا میزان مقرر در تبصره مذکور است. »
8- وضع عوارض با عناوین « ارزش اضافه شده » و « کسری پارکینگ » بر اعیانی های ابقاء شده توسط کمیسیون های ماده صد که مشمول جریمه میباشد، مغایر با ماده 50 قانون مالیات بر ارزش افزوده و تبصره 5 ماده 100 قانون شهرداری میباشد.
9- تجویز عوارض تغییر کاربری مغایر با ماده 5 قانون تاسیس شورای عالی شهرسازی و معماری و آرای شماره 4-14/11/91 و 1121-13/10/94 هیات عمومی دیوان عدالت اداری است.
10- همچنین مطابق اصل 36 قانون اساسی حکم به مجازات و تعیین جریمه صرفاً از طریق قانون ممکن است و مقنن در ماده صد قانون شهرداری ها، صرفاً کمیسیون های موضوع این ماده را صالح به تعیین تکلیف در مورد کسری و حذف پارکینگ دانسته است.
11- آرای هیات عمومی دیوان عدالت اداری:
1380: 354 الی 358 - 14/11/80 (عوارض زیر بنا، پذیره، اضافه تراکم، تغییر کاربری و مازاد بر جرایم تخلفات ساختمانی)
1382: 361 - 9/9/82
1386: 1442 - 12/12/86، 316 - 2/5/86 و 964 - 22/9/86
1387: 848 - 11/12/87، 148 - 12/3/87 و 218 - 9/4/87
1389: 459 - 20/10/89، 492 - 4/11/89 و 393 - 29/9/89
1390: 381 - 7/9/90 و 336 - 9/8/90
1391: 770 - 2/11/91، 1478 الی 1481 - 1391، 621 - 13/9/91، 634 - 21/11/91، 627 - 21/9/91، 275 - 16/5/91 و 799 - 2/11/91
1392: 427 - 1/7/92، 97 الی 100 - 16/2/92 و 116 - 23/2/92
1393: 1018 - 17/6/93
1394: 1086 - 10/9/94 و 350 - 25/3/94
1395: 428 - 16/7/95، 752 - 30/9/95، 593 - 2/10/95، 321 الی 326 - 12/5/95، 1356 الی 1359 - 17/12/95، 242 - 1/4/95، 1313 الی 1316 - 10/12/95، 1312 - 10/12/95 و 518 - 11//8/95
1396: 182 - 2/3/96
و همچنین نظریه مشورتی شماره 73/91 - 27/1/91 کمیسیون مشورتی دیوان عدالت اداری
خلاصه مدافعات طرف شکایت:
در پاسخ به شکایات مذکور، شورای اسلامی شهر تبریز طی لوایح متعدد به شماره های 1999 - 5/ش/ت - 17/8/96 (کلاسه 567)، 501998/ش/ت - 17/8/96 (کلاسه 571)، 18-3917/ش/ت - 5/111/96 (کلاسه 559)، 3689-5/ش/ت - 27/10/96 (کلاسه 943)، 3691-5/ش/ت - 27/10/96 (کلاسه 1044) و 3242-5/ش/ت - 12/10/96 چنین پاسخ داده است که:
1- مستنداً به بند (ب) دادنامه های شماره 1477 الی 1481 - 12/12/86 هیات عمومی دیوان عدالت اداری، که دلالت دارد به این که: " احداث ساختمان به میزان بیش از حد تراکم متداول بر اساس ضوابط مذکور بدون جلب موافقت شهرداری جواز قانونی ندارد و وضع عوارض به منظور احداث بنای زاید بر پروانه مخالف......... نیست. » دلیل عمده وضع عوارض مازاد بر تراکم اعیانی ها در پروانه ساختمانی است و ادعای شاکی در اینخصوص فاقد وجاهت قانونی است. کما اینکه وضع عوارض مذکور (موضوع ماده 18 تعرفه عوارض) به موجب دادنامه شماره 199-10/5/90 و 587 - 25/11/83 در حیطه وظایف شوراهای اسلامی شهر وفق اختیارات مندرج در بند 16 ماده 71 مجاز شناخته شده و ایراد مطروحه واجد اشکال قانونی است.
2- به موجب دادنامه شماره 587 - 25/11/83، انواع مختلف عوارض قانونی خارج از جرایم مندرج در تبصره های ماده 100 قانون شهرداری، از نوع حقوق دیوانی (سازمانی و اداری) ناشی از اعمال مجاز محسوب میشود و استفاده عوارض قانونی مندرج در مواد 18 و 22 تعرفه عوارض (ابقای اعیانی ها و حذف پارکینگ) طبق رای موصوف مغایر با قانون شناخته نشده است.
3- به استناد ماده 6 قانون تاسیس و نحوه اداره کتابخانه های عمومی کشور (مصوب 17/12/82) شهرداری ها مکلفند همه ساله حداقل نیم درصد از درآمدهای خود را به منظور اداره امور کتابخانه ها در اختیار انجمن های عمومی شهر مربوطه قرار دهند و شهرداری صرفاً نقش وصول و ایصال آن را به کتابخانه های مذکور وفق ماده فوق و نیز ماده 17 آییننامه اجرایی آن به شماره 43802/ت/31119/ه- - 14/9/83 و همچنین مصوبه شورای اسلامی شهر تبریز (به شرح مندرج در ماده 19 تعرفه) بر عهده دارد.
4- وظایف شهرداری به موجب بند (1) و (21) ماده 55 و ماده 96 قانون شهرداری در ایجاد فضای سبز تعریف شده و به منظور تامین منابع مالی متناسب با هزینه های هنگفت مورد تصویب شورای اسلامی شهر قرار گرفته است.
5- به استناد ماده 5 قانون حمایت از سامانه های حمل و نقل ریلی شهری و حومه (مصوب 22/5/85) به دولت اجازه داده شد که حداکثر تا سقف 50 درصد از هزینه های مطالعات و سرمایه گذاری ایجاد سامانه های حمل و نقل ریلی درون شهری با اولویت تامین لوازم و تجهیزات از محل منابع درآمد عمومی را تامین نماید و مابقی اعتبار مورد نیاز طرح های مذکور از جمله تملک مسیر، ایستگاه های قطار شهری و سایر هزینه های مربوطه میبایست توسط شهرداری و از محل منابع داخلی خود تامین شود. از این رو شورای اسلامی شهر با اجازه حاصل از ماده 9 همان قانون اقدام به وضوع مصوبه در خصوص عوارض قطار شهری نموده است.
6- ضوابط تقسیط مطالبات شهرداری از شهروندان مندرج در ماده 47 تعرفه عوارض محلی سال 93 کاملاً منتفی بوده و شهرداری در حال حاضر در اجرای ماده 73 قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت و اصلاح ماده 32 آییننامه مالی شهرداری ها و ماده 59 قانون رفع موانع تولید (مصوب 1/2/94) اقدام مینماید.
7- در ارتباط با مواد 20 و 26 تعرفه (موضوع عوارض تفکیک و افراز و عوارض ناشی از تغییر یا تثبیت کاربری) مستنداً به مفاد دادنامه شماره 731-2/8/96 معطوف میدارد که طی آن شهرداری ها در مساحت تا 500 متر و در اجرای ماده 101 قانون شهرداری در مقام تفکیک حق اخذ عوارض ندارند و در مازاد بر این متراژ در تبصره های ذیل این ماده تعیین تکلیف شده است. ضمن آنکه برابر رای مذکور موضوع ماده 26 نیز خلاف قانون تشخیص داده نشده است.
8- رای شماره 786 - 14/10/96 هیات عمومی نیز ضمن نقض دادنامه شماره 242 - 1/4/95 (مورد استناد شاکی) وضع و پیش بینی عوارض علاوه بر جرایم ماده صد قانون شهرداری را خلاف قانون تشخیص نداد و این امر را در صلاحیت شوراهای اسلامی دانست.
9- در ارتباط با حق مشرفیت نیز برابر قوانین موضوعه و ایضاً قاعده « من له الغنم فعلیه الغرم » ماکین محترمی که در پی اجرایی شدن طرح هایی که املاک آنان در وضعیت جغرافیایی مناسبی از حیث گذر و... قرار می گیرند، مکلف به کارسازی عوارض مربوط به آن خواهند بود.
هیات تخصصی عمران، شهرسازی و اسناد دیوان عدالت اداری با حضور اعضاء تشکیل، پس از ملاحظه پرونده و اسناد و مدارک موجود در آن و بعد از قرائت گزارش عضو ممیز و بررسی و انجام مشاوره به اتفاق اعضاء حاضر به شرح ذیل مبادرت به صدور رای مینماید.
رای هیات تخصصی
طبق بند 16 ماده 80 قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب 1375 تصویب لوایح برقراری یا لغو عوارض شهر و همچنین تغییر نوع و میزان آن با در نظر گرفتن سیاست های عمومی دولت که از سوی وزارت کشور اعلام میشود، از جمله وظایف و مسئولیت های شورای اسلامی شهرهاست و در قانون مالیات بر ارزش افزوده (تبصره یک ماده 50) و قانون اصلاح موادی از قانون برنامه سوم توسعه جمهوری اسلامی ایران موسوم به تجمیع عوارض (تبصره یک ماده 5) مصوب 1381 وضع عوارض محلی تجویز شده است، همچنین در آراء هیات عمومی از جمله 105-1/7/1374، 1187-23/10/1386، 1229-23/10/1386 و غیره تجویز وضع عوارض بر حق مشرفیت در بخشنامه های وزارت کشور و شهرداری تهران و وضع عوارض مشرفیت در مصوبات شوراهای اسلامی مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات تشخیص نگردیده است. با توجه به اینکه وضع و اخذ عوارض صدور پروانه ساختمانی در تراکم پایه و مازاد بر تراکم توسط شوراهای اسلامی و شهرداری ها طبق بند (ب) رای شماره 79 مورخ 21/2/1395 هیات عمومی دیوان عدالت اداری وضوع عوارض برای تبدیل یک واحد به دو یا چند واحد در رای شماره 26 مورخ 19/1/1392 هیات عمومی دیوان عدالت اداری مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات قانونی تشخیص نگردیده است و طبق آراء شماره 587 مورخ 25/11/83 و 786 مورخ 9/8/1396 هیات عمومی، عوارض از جمله حقوقی دیوانی بوده و غیر از جرائم مربوط به کمیسیونهای ماده صد قانون شهرداریها میباشند و همچنین طبق قانون حمایت از سامانه های حمل و نقل ریلی شهری و حومه مصوب 22/5/85 وصول عوارض قطار شهری از وظایف و اختیارات بوده بنابراین ماده 3 (بهای خدمات بازدید شهرسازی و تشکیل پرونده در شهرداری)، بندهای 1 و 2 و 3 از ماده 9 (عوارض ارزش اضافه شده، حق رضایت مالکانه، اجاره بهاء و بهای خدمات تغییر نام قراردادهای املاک واگذار شده توسط شهرداری)، ماده 10 (عوارض زیر بنای پروانه ساختمانی در کاربری مربوطه) به استثناء قسمت اخیر شق 6 بند الف-1، ماده 23 (عوارض حق مشرفیت و ارزش اضافه شده) سال 1396 و ماده 16 (عوارض قطار شهری) سال های 1393 و 1396 و ماده 34 به استثناء بند 5 و 6 جدول سال 96 و بند 2-10 و بند 2 تحت عنوان غیرمسکونی به استثنای ردیف 3 جدول شماره 2 ماده 18 سال 93 از مصوبات شورای اسلامی شهر تبریز مغایر قانون و خارج از حدود اختیار نبوده و به استناد مواد 12 و 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری رای به رد شکایت صادر میشود. این رای ظرف بیست روز از تاریخ صدور از سوی رئیس محترم دیوان یا ده نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است.
جواد جباری - رئیس هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری