بسمه تعالی
کلاسه پرونده: 91/981 دادنامه: 166 تاریخ صدور: 1/10/93
مرجع رسیدگی: هیات بیمه، کار و کارگری و بازنشستگی
موضوع خواسته: ابطال بند 22 بخشنامه 9 کارهای سخت و زیان آور
شاکی: آقای سید مهدی هاشمی فرزند جعفر
طرف شکایت: سازمان تامین اجتماعی کاشمر
گردش کار: خلاصه دادخواست شاکی با ذکر دلیل مغایرت مصوبه با قانون یا شرع: شاکی با استناد به رای کمیته استانی اداره کار و بند 22 بخشنامه شماره 9 کارهای سخت و زیان آور درخواست ابطال آن را در مغایرت با ماده 91 قانون تامین اجتماعی اعلام نموده است در مفاد بند مورد درخواست آمده « در صورت عدم اطلاع کارفرما از سخت و زیان آور بدون کار در کارگاه و اظهار بی اطلاعی از آن نحوه وصول 4% حق بیمه و یا 4% مستمری برقرار میگردد. در صورت تشخیص کمیته استانی کارفرما ملزم به پرداخت 4% حق بیمه اختصاصی شامل کارهای سخت و زیان آور و 4% مستمری برقراری در مدتی که بیمه شده در کارگاه وی شاغل بوده است میباشد و عدم اطلاع کارفرما، رافع مسئولیت قانونی کارفرما نیست مغایرت آن با ماده 91 قانون تامین اجتماعی اعلام گردیده. لذا درخواست ابطال بخشنامه مورد نظر را نموده است سازمان تامین اجتماعی با تسری این بخشنامه به 30 سال قبل (سال 60) کارگرانی که با حکم اداره کار تسویه حساب کامل نموده و عمل کار خود را ترک نمودهاند شامل نموده.
خلاصه مدافعات مشتکی عنه: تامین اجتماعی در لایحه 1005/92/7100 مورخ 21/6/92 اعلام نموده است که در ماده 91 قانون تامین اجتماعی صریح گردیده موضوع تشکیل کمیسیون های بدوی و تجدید نظر پزشکی برای تعیین میزان از کارافتادگی جسمی و روحی بیمه شدگان و افراد خانواده آنها میباشد در حالی که قانون مربوط به کارهای سخت و زیان آور در خصوص بیمه شدگانی است که در مشاغل موصوف میباشد و به دلیل نوع کار از طریق کمیته های استانی کارهای سخت و زیان آور تشخیص گردیده و با توجه به احراز شرایط قانونی میتوانند از مزایای آن برخوردار باشند به موجب نص صریح قانون اصلاح تبصره 2 الحاقی ماده 76 قانون اصلاح مواد 72 و 77 و تبصره ماده 76 قانون تامین اجتماعی مصوب 54 و الحاق 2 تبصره ماده 76 مصوب 71 مصوب 80 تعلق 4% حق بیمه اضافه مربوط به کارهای سخت و زیان آور قابل وصول است و بر اساس بند 4 جزء" ب" قانون یاد شده مقرر گردیده « از تاریخ تصویب این قانون جهت مشمولان این تبصره چهار درصد به نرخ حق بیمه مقرر در قانون تامین اجتماعی آورده خواهد شد آن هم در صورت تقاضای مشمولان قانون به طور یکجا یا به طور اقساطی توسط کارفرما پرداخت خواهد شد بند 4 ناظر بر شاغلان در کارهای سخت و زیان آورند که هنوز دارای شرایط بازنشستگی نیستند و به کار اشتغال دارند و بند 6 نیز مربوط به سوابق بیمه شدگان است که پرداخت حق بیمه در کارهای سخت و زیان آور مربوط به قبل از تاریخ تصویب قانون مشاغل سخت و زیان آور است که بازنشسته می گردند حکم قانونگذار عطف به ماسبق شده و منطبق با قانون یاد شده میباشد به موجب ماده 4 قانون مدنی اثر قانون نسبت به آینده است و قانون نسبت به ماقبل خود اثر ندارد مگر اینکه در خود قانون مقررات خاصی اتخاذ شده باشد در قانون مذکور این امر پیش بینی گردیده است درخواست رد شکایت را نموده است.
نظریه تهیه کننده گزارش: استدلال سازمان تامین اجتماعی مبنی بر اینکه به موجب قانون مشاغل سخت و زیان آور به قبل از تصویب قانون آثار آن را قابل تسری نموده است مقرون بر صحت میباشد با عنایت به اینکه قانون اصلاح تبصره 2 الحاقی ماده 76 قانون اصلاح مواد 72 و 77 و تبصره ماده 76 قانون تامین اجتماعی مصوب 54 و الحاق دو تبصره به ماده 76 مصوب 71 مصوب 1380 تعلق 4% حق بیمه اضافه مربوط به کارهای سخت و زیان آور در خصوص دو دسته از بیمه شدگان قابل تحقق بوده بند 4 جزء" ب" قانون مذکور از تاریخ تصویب جهت مشمولان 4% به نرخ حق بیمه آورده خواهد شد و بند 6 جزء ب قانون مذکور به قبل از تاریخ تصویب قانون مذکور تسری گردیده مضافاً به اینکه ماده 91 قانون تامین اجتماعی در خصوص تشکیل کمیسیون پزشکی جهت تعیین میزان از کارافتادگی جسمی و روحی بیمه شدگانمی باشد و ارتباط موضوعی با درخواست شاکی در مورد ابطال بخشنامه مذکور نداشته با توجه به مراتب فوق صرف نظر از اینکه مغایرتی بین ماده91 قانون تامین اجتماعی و درخواست ابطال بخشنامه مذکور وجود نداشته بخشنامه مورد درخواست شاکی مخالفتی با قانون و مقررات نداشته و لذا قابلیت ابطال نداشته نظر به رد شکایت شاکی اظهار نظرمی گردد. امضا تهیه کننده گزارش: علی عزیزی
به تاریخ 18/9/1393 جلسه هیات تخصصی بیمه، کار و کارگری و بازنشستگی با حضور روسا و مستشاران و دادرسان عضو هیات تخصصی و به تصدی رئیس هیات تخصصی تشکیل و پرونده کلاسه 91/981 مطرح پس از اظهار نظر اعضاء محترم هیات تخصصی به شرح ذیل اتخاذ تصمیم و مبادرت به صدور رای شده است.
رای هیات تخصصی
مطابق ماده 91 قانون تامین اجتماعی مصوب 1354 کلیه بیمه شدگان و خانواده های آنان برای تعیین میزان از کارافتادگی جسمی و روحی به کمیسیونهای بدوی و تجدید نظر پزشکی که تشکیل خواهد شد معرفی میشوند نظر به اینکه بخشنامه شماره 9 کارهای سخت و زیان آور صادره از حوزه فنی و درآمد و درمان، مربوط به کارهای سخت و زیان آور میباشد و ارتباطی به ماده 91 مذکور ندارد بنابراین بخشنامه معترض عنه مغایرتی با قوانین اعلامی ندارد و قابل ابطال تشخیص نگردید. رای صادره ظرف بیست روز از تاریخ صدور قابل اعتراض توسط رئیس دیوان عدالت اداری ویا ده نفر از قضات دیوان در هیات عمومی میباشد.
باقری زیاریرئیس هیات تخصصی بیمه، کار و کارگری و بازنشستگی دیوان عدالت اداری