هیات تخصصی استخدامی دیوان عدالت اداری
شماره پرونده: ه- ت/ 0100243 شماره سیلور پرونده: ه- ت/ 0100126
شماره دادنامه سیلور: 140231390000154711 تاریخ: 26/01/1402
شاکی: آقای محمد صادق کوثری فر
طرف شکایت: صدا و سیما
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند 1/1 نظامنامه انتقال داخلی کارکنان صدا و سیما موضوع بند 12/2 آییننامه استخدامی
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
شاکی دادخواستی به طرفیت صدا و سیما به خواسته ابطال بند 1/1 نظامنامه انتقال داخلی کارکنان صدا و سیما موضوع بند 12/2 آییننامه استخدامی به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
بند 1/1 نظامنامه انتقال داخلی کارکنان صدا و سیما مقرر می دارد:
(سازمان میتواند به منظور تامین نیروی انسانی مورد نیاز خود در تهران و مراکز شهرستان ها نسبت به انتقال کارکنان رسمی اقدام کند)).
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
نظر به اینکه مقرره مذکور بدون توجه به درخواست کارکنان و به صورت قهری امکان انتقال کارکنان را فراهم نموده لذا باعث تفسیر موسع و برداشت اختیارات بی حد و حصر مقام اداری شده و برخلاف ماده 12 قانون رسیدگی به تخلفات اداری بوده ابطال آن را از زمان تصویب خواستارم.
خلاصه مدافعات طرف شکایت:
سازمان صدا و سیما چنین دفاع نموده است: سازمان مطابق قانون اداره سازمان مصوب 59 و اساسنامه قانون مصوب 62 از نظر استخدامی دارای مقررات خاص میباشد، نظامنامه انتقال داخلی با توجه به بند 12/2 آییننامه، توسط رئیس سازمان تصویب و در حال حاضر قابلیت اجرایی دارد.سازمان بواسطه تنوع رابطه کاری در برخی مراکز با کمبود نیرو مواجه بوده و ناگزیر میبایست این کمبود را از نیروهای مازاد تامین نماید. با توه به مفاد سایر مواد نظامنامه، کمبود نیرو صرفا" با درخواست کارمند و وفق بند 4/1 نظامنامه و با موافقت محل مبدا و مقصد صورت می پذیرد با این وصف مغایرتی با مقررات ندارد.
نظریه تهیه کننده گزارش:
در خصوص مواد پیشنهادی هیات عمومی مبنی بر بررسی مجدد مقرارت حاکم بر صدا و سیما و آراء صادره از هیات عمومی و هیات تخصصی با موضوع تغییر محل جغرافیایی محل خدمت به شرح ذیل گزارش تکمیلی تقدیم میگردد.
اولاً در خصوص مقررات حاکم مطابق با اصل 175 قانون اساسی و قانون اداره صدا و سیما مصوب 59 و اساسنامه صدا و سیما مصوب 62، صدا و سیما از نظر استخدامی تابع آییننامه خاص بوده که تا قبل از بازنگری قانون اساسی، مرجع تصویب آییننامه شورای سرپرستی صدا و سیما بوده که بعد از بازنگری نیز با توجه به اینکه صدا و سیما دارای دو رکن رئیس و هیات نظارت بوده و وظایف هیات نظارت نیز با توجه به قانون نحوه اجرای اصل 175 مشخص گردیده لذا به نظر تصویب و اصلاح آییننامه از اختیارات رئیس سازمان میباشد در ما نحن فیه نظام نامه مورد شکایت بر اساس آییننامه استخدامی به تصویب رئیس سازمان رسیده است و در واقع موضوع شکایت شاکی، مصوبه رئیس سازمان صدا و سیما میباشد.
ثانیاً در خصوص آراء صادره از هیات عمومی و تخصصی در خصوص تغییر محل جغرافیایی، با توجه به بررسی صورت گرفته با دو دسته آراء مواجه می باشیم. دسته اول که تغییر محل جغرافیایی خدمت را بر اساس مقتضیات اداری از اختیارات دستگاه دانسته و دسته دوم که تغییر بدون موافقت مستخدم را مجاز ندانسته است.
دسته اول: هیات عمومی در سال 81 به موجب رای وحدت رویه 412- 13/11/81 تغییر محل جغرافیایی خدمت را در مقام اعمال مجازات صحیح ندانسته و آراء به ورود شکایت را به عنوان رای صحیح تشخیص داده است. در این رای اشاره شده که تغییر محل خدمت بر اساس مقتضیات اداری در صورت اجتماع شرایط و عوامل موثر در این زمینه از اختیارات مدیریت است. مفاد این رای با توجه به مراتب مذکور متضمن تغییر محل خدمت میباشد. هیات عمومی به موجب رای شماره 340- 14/5/92 بند 16 تعهدنامه بانک را که مقرر نموده بود «تعیین محل خدمت و جابه جایی کارکنان و ارجاع ماموریت ها محوله در خارج از محل خدمت فعلی به صورت موقت و دایم با بانک میباشد.» را با این استدلال که مطابق تبصره 4 ماده 45 قانون مدیریت خدمات کشوری: تعیین محل خدمت کارکنان پیمانی در پیمان نامه مشخص گردیده و کارمندان رسمی بر عهده دستگاه اجرایی است، فرم تعهد را خلاف قانون ندانسته است هیات تخصصی استخدامی نیز به موجب رای شماره 313 - 30/8/94، بخشنامه شماره 200/93/10336- 30/7/93 سازمان مدیریت و برنامه ریزی که تغییر محل جغرافیایی خدمت را از جهت مقتضیات اداری از اختیارات دستگاه دانسته را خلاف قانون تشخیص نداده است.
دسته دوم: هیات عمومی به موجب رای 937- 21/12/91 بند 4 مصوبه 3/5/89 و بند 12 مصوبه 7/7/89 هیات وزیران که متضمن انتقال بدون موافقت مستخدم بوده را با این استدلال که تغییر محل مطابق قانون تخلفات اداری مجازات بوده و بدون ارتکاب تخلف یا رضایت مستخدم مجاز نیست، مصوبه را ابطال نموده است همچنین به موجب رای شماره 615- 614- 6-9-91 ماده 19 آییننامه اجرایی تبصره 2 ماده 21 و 121 قانون مدیریت خدمات کشوری را با همین استدلال ابطال نموده است.
ضمناً رای وحدت رویه 1239- 1238 - 19/11/95 هیات عمومی و رای هیات تخصصی استخدامی به شماره 121- 29/1/97 ناظر به انتقال بین دستگاهی موضوع بند (و) ماده 50 قانون برنامه پنجم توسعه بوده که از آراء مورد بحث که ناظر به انتقال و تغییر محل خدمت درون دستگاهی است خروج موضوعی دارد.
نتیجه: با توجه به اینکه تغییر محل جغرافیایی خدمت ماهیت مجازاتی دارد و عملاً هم در غالب موارد تمسک به مقتضیات اداری محملی است برای اعمال تنبیه مستخدم لذا تغییر محل خدمت بدون رضایت مستخدم صحیح نمیباشد.
پیشنهاد نماینده سازمان صدا و سیما جهت ارائه مستندات مربوط به مقررات حاکم و توضیح در خصوص مرجع واضع آییننامه حاکم به جلسه دعوت شود.
تهیه کننده گزارش:
ابراهیم هدایتی
پرونده شماره ه- ع/ 0100243 مبنی بر درخواست ابطال بند 1/1 نظامنامه انتقال داخلی کارکنان سازمان صدا و سیما موضوع بند 12/2 آییننامه استخدامی از تاریخ تصویب در جلسه مورخ 29/8/1401 هیات تخصصی استخدامی مورد رسیدگی قرار گرفت و اعضای هیات به شرح ذیل اعلام نظر نمودند:
نظریه هیات تخصصی استخدامی دیوان عدالت اداری:
الف- نظریه اکثریت (8 نفر):
اولاً بند مورد شکایت میتواند منجر به تغییر جغرافیایی محل خدمت کارمند شود بدون این که به رضایت کارمند اشاره نموده باشد و این در حالی است که تغییر محل جغرافیایی خدمت موضوع مجازات بند ه ماده 9 قانون رسیدگی به تخلفات اداری مصوب 7/9/1372 است که شامل سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران نیز میباشد.
ثانیاً: از بند 2/1 و 4/1 نظامنامه نیز که مقرر میدارد «کلیه کارکنان در صورت نیاز سازمان، موظفند پنج سال در خارج از محل استخدام اولیه خود خدمت کنند» تغییر جغرافیایی محل خدمت بدون کسب موافقت کارمند استنباط میگردد.
ثالثاً: تغییر جغرافیایی محل خدمت بدون کسب رضایت کارمند با حقوق پیش بینی شده در قانون اساسی مغایرت دارد.
بنابراین مراتب فوق بند 1/1 نظامنامه انتقال داخلی کارکنان، سازمان صدا و سیما از جهت عدم تغییر به کسب رضایت کارمند قابل ابطال میباشد.
ب- نظریه اقلیت
اولاً بند 1/1 به طور کلی مثبت حق انتقال کارمندان در واحدهای داخلی سازمان صدا و سیما میباشد و جزئیات در انتقال در سایر بندها مطرح میگردد لذا به عدم اشاره به لزوم کسب رضایت کارمند در این بند مثبت حق انتقال بدون وجود رضایت کارمند نمیباشد.
ثانیاً با لحاظ ضرورت تغییر بند مورد اعتراض با توجه به احکام مقرر در نظامنامه مزبور به عنوان یک مصوبه جامع سایر بندهای نظامنامه از جمله 5/1 و 7/1، انتقال متضمن تقاضا از سوی کارمند میباشد.
ثالثاً: رویه علمی سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران نیز انتقال بدون رضایت کارمند نمیباشد. بنابراین بند 1/1 نظامنامه انتقال داخلی کارکنان سازمان صدا و سیما غیر قابل ابطال میباشد.
پرونده در راستای اجرای بند الف ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری جهت اتخاذ تصمیم به هیات عمومی ارسال میگردد.
علی اکابری
رئیس هیات تخصصی استخدامی
دیوان عدالت اداری
پرونده شماره ه- ع/ 0100243 مبنی بر «ابطال بند 1/1 نظامنامه انتقال داخلی کارکنان صدا و سیما (موضوع بند 2/12 آییننامه استخدامی) در جلسه مورخ 7/12/1401 با حضور نمایندگان طرف شکایت و پس از استماع دفاعیات آنان مورد رسیدگی قرار گرفت و اعضا به اتفاق به شرح زیر اقدام به صدور رای نمودند:
رای هیات تخصصی استخدامی دیوان عدالت اداری:
اولاً، بر اساس اصل 175 قانون اساسی مقرر شده است خط مشی و ترتیب اداره سازمان صدا و سیما و نظارت بر آن را قانون تعیین می کند که بر این اساس قانون اداره صدا و سیما در سال 1359 و اساسنامه آن در سال 1362 تصویب شده است.
ثانیاً، آییننامه صدا و سیما بر اساس قانون و اساسنامه مذکور توسط رئیس وقت صدا و سیما در تاریخ 3/8/1370 تصویب و بر اساس بند 12/2 انتقال درون سازمانی پیش بینی و مقرر شده است ضوابط این انتقال بر اساس نظامنامه اجرایی که به تصویب میرسد، باشد. که بر این اساس نظامنامه انتقال داخلی که بند 1/1 مورد شکایت قرار گرفته به تصویب رئیس وقت سازمان صدا و سیما رسیده است.
ثالثاً، عمده دلیل شاکی جهت ابطال بند مورد شکایت عدم رضایت کارکنان به هنگام انتقال است این در حالی است که بر اساس بندهای 1/5 و 1/7 و رویه عملی سازمان انتقال متضمن تقاضا از سوی کارکنان است که این تقاضا نشان دهنده رضایت کارمند است.
بنا به مراتب فوق بند 1/1 نظامنامه انتقال داخلی کارکنان صدا و سیما مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات مقام وضع کننده نبوده و رای به رد شکایت صادر میگردد.
رای صادره ظرف مدت 20 روز از تاریخ صدور قابل اعتراض از سوی ریاست محترم دیوان یا 10 نفر از قضات میباشد.
علی اکابری
رئیس هیات تخصصی استخدامی
دیوان عدالت اداری