شماره پرونده: ه- ع/ 0001038 و 0001126 شماره دادنامه: 140109970906000096-97 تاریخ: 25/02/1401
شکات: منوچهر سلیمانی فرد- حسین رسولی
طرف شکایت: اداره کل راه و شهرسازی استان همدان
موضوع شکایت و خواسته: ابطال صورتجلسه شماره 15679 مورخ 12/4/1395 کمیسیون ماده 5 قانون تاسیس شورای عالی شهرسازی و معماری ایران مصوب شهر ملایر از تاریخ تصویب
شکات دادخواستی به طرفیت اداره کل راه و شهرسازی استان همدان به خواسته ابطال صورتجلسه شماره 15679 مورخ 12/4/1395 کمیسیون ماده 5 قانون تاسیس شورای عالی شهرسازی و معماری ایران مصوب شهر ملایر از تاریخ تصویب به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است. متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
«بند 5: نامه شماره 3538/00/02/94 مورخ 12/6/94 شهرداری ملایر در خصوص خط پروژه پیشنهادی واقع در میدان امامزاده عبدا...- ابتدای خیابان 15 خرداد مبنی بر حذف معبر برابر طرح تفصیلی و تثبیت گذر وضع موجود مطرح شد.
مصوبه: با خط پروژه پیشنهادی شهرداری (نقشه پیوست مورد تایید کمیته فنی) موافقت گردید. کلیه مسائل حقوقی به عهده شهرداری میباشد».
دلایل شکات برای ابطال مقرره مورد شکایت:
1. طرح تفصیلی کمیسیون ماده 5 شهر ملایر، بدون توجه به طرح تفصیلی کوچه رخسار 1 واقع در اول بلوار 15 خرداد به منظور ساخت ساختمانهای تجاری و مسکونی به تصویب رسیده و در جلوی کوچه رخسار 1 که 5 متر با کنارگذر 14 متری فضای سبز بلوار 15 خرداد فاصله دارد، میباشد، که این امر منجر به تضییع حقوق اهالی آن منطقه گردیده است.
2. در طرح تفصیلی، پایان کوچه رخسار 1 تا میدان امامزاده عبدا..ّ.، کاملاً در فضای سبز قرار دارد که بیشتر این فضای سبز، از 30 سال پیش در نقشه شهرداری مثبوت است.
3. کوچه مذکور، تنها محل عبور اهالی محله و مسافرینی است که به زیارت امامزاده عبدا... میروند و حق عابرین است.
4. کوچه کشتارگاه قدیم که از درب امامزاده شروع شده و تا کوچه رخسار 2 ادامه می یابد، سابقه بیش از 50 ساله دارد.
5. در رای هیات عمومی دیوان عدالت به شماره 84/185 (مورخ 18/5/1385) به موضوع طرح تفصیلی [و جایگاه کمیسیون ماده 5 در تصویب طرح تفصیلی] تاکید شده است [علیالظاهر مراد شکات، رای هیات عمومی به شماره 211 با کلاسه پرونده 84/185 (مورخ 11/4/1385) میباشد].
6. علت تاخیر در انجام شکایت، آن است که مردم پس از 9 سال متوجه شدهاند که مجوز ساختوساز در این محدوده، غیرقانونی است.
7. شروع به ساخت و ساز مورد نظر، پس از چند سال انجام شده است که این تاخیر نیز از مهارتهای اشخاص مربوطه است.
8. شهردار اسبق ملایر، طی نامه شماره 5336/00/02/94 (مورخ 28/8/1394)، تقاضای حذف گذر کوچه رخسار 1 را نموده و شورا نیز در جلسه 25 (مورخ 23/3/1395) با طرح مذکور موافقت کرده و به شهرداری ابلاغ مینماید و سپس توسط کمیسیون ماده 5 در تاریخ 12/4/1395 (با شماره ابلاغ 15679) به تصویب میرسد.
9. کارشناسان و مهندسان، هیچ گونه اطلاعاتی از کیفیت و کمیت طرح و خصوصیات منطقه را در نظر نگرفته و به کمیسیون ماده 5 گزارش ندادهاند.
بنا به توضیحات فوق، تقاضای ابطال مصوبه میگردد.
- علاوه بر این، شکات بر اساس نامهای به تاریخ 12/4/1400 بیان کرده است:
1. مصوبه مورد شکایت، مغایر با ماده 2 و 5 قانون تاسیس شورای عالی شهرسازی و معماری ایران میباشد. چرا که مطابق مواد مذکور، تصویب طرح جامع و تفصیلی شهر، بر عهده شورای یادشده و کمیسیون ماده 5 میباشد.
2. با توجه به اینکه بر اساس ماده 71 قانون تشکیلات و وظایف و انتخابات شورای اسلامی کشور، تغییر کاربری از وظایف شورای شهر نمیباشد، بنابراین به طریق اولی نمیتواند در این خصوص وضع قاعده نیز نماید و کاربری فضای سبز را به مسکونی- تجاری تغییر دهد.
3. با توجه به اصول 19، 20 و 22 قانون اساسی که همه اشخاص را در مقابل قانون، برابر و دارای همه حقوق انسانی سیاسی، اقتصادی و اجتماعی دانسته است، مصوبه مورد شکایت مغایر اصول مذکور میباشد.
4. مصوبه مورد شکایت، مغایر قوانین حکومتی میباشد و متخلفین طبق ماده 570 و 576 قانون مجازات اسلامی قابل مجازات میباشند.
5. مصوبه مغایر با شرع نیز میباشد. چرا که فضای سبز محله، برای استفاده عموم مردم است.
- مضاف بر آن، شکات بر اساس نامهای بدون تاریخ بیان کرده است:
1. طبق ماده 7 قانون تاسیس شورای عالی شهرسازی و معماری ایران، شورای عالی شهرداری مکلف به تبعیت از مصوبات شورای عالی شهرسازی میباشد و نظارت بر اجرای طرح نیز بر عهده شورای مذکور میباشد. اما در عمل این وظایف به مراجع دیگری تفویض گردیدهاند (این اقدام به موجب آرای هیات عمومی به شماره 345 (مورخ 1/10/1381)، 460 (مورخ 22/9/1383)، 184- 185 (مورخ 18/5/1385) مغایر قوانین شناخته شده است).
2. ارزش ملکهای اهالی این محله به موجب این مصوبه غیرقانونی، بسیار کاهش پیدا کرده و حقوق مالکین تضییع گردیده است.
- همچنین شکات به موجب نامهای به تاریخ 18/11/1400 اعلام کرده است:
1. در جلسه مورخ 9/9/1400 که توسط دادستان همدان و با حضور شهردار وقت، ریاست منطقه، شهردار و یکی از اهالی محل برگزار شد، مشخص گردید که صدور پروانه ساخت و ساز تجاری و مسکونی، با تقاضای مالکانه بوده است، نه به تقاضای شهرداری؛ که این امر، مغایر قوانین و مقررات و خارج از صلاحیت شهرداری است.
2. عاملین ساخت و ساز ابتدا در بالادست کوچه رخسار 1، مطابق طرح تفصیلی (که تجاری میباشد)، اقدام به ساخت و ساز کرده و سپس به پآیین دست کوچه نفوذ کرده و در حالی که هیچ گونه مصوبهای برای این قسمت وجود ندارد، به تغییر کاربری فضای سبز به تجاری پرداخته است.
- علاوه بر این، شکات به موجب نامههایی به تاریخ 22/2/1400 و 8/1400 اقدام به تکرار مطالب مندرج در دادخواست نموده است.
در پاسخ به شکایت مذکور، مدیر کل راه و شهرسازی استان همدان و شهردار ملایر به موجب لوایح شماره 17983 (مورخ 1/6/1400) و 2410/00/02/1400 (مورخ 14/4/1400) به طور خلاصه توضیح دادهاند که:
- اداره کل راه و شهرسازی همدان:
1. مطابق رای وحدت رویه هیات عمومی دیوان عدالت به شماره 158 و 159 (مورخ 13/5/1381)، کمیسیون ماده 5 دارای شخصیت حقوقی مستقلی میباشد و ابطال مصوبات کمیسیون مذکور باید به طرفیت خود آن باشد. بنابراین با توجه به عدم توجه دعوا به اداره کل راه و شهرسازی همدان، شکایت قابل رسیدگی نیست.
2. اظهار نظر و اقدام شهرداری، مطابق قانون و برابر طرح تفصیلی صورت گرفته و به تصویب کمیسیون ماده 5 رسیده و تخلفی از سوی شهرداری و این اداره کل انجام نشده است.
- شهرداری ملایر:
1. موضوع شکایت مندرج در ستون دادخواست الکترونیکی با متن شرح شکایت تفاوت دارد.
2. بر اساس اعلام کارشناس کمیسیون ماده 5، کوچه مورد ادعای شاکی، وجود خارجی ندارد (بر اساس طرح تفصیلی زادبوم مصوب 18/2/1370، طرح جامع زیستا مصوب 15/11/1386، عکس هوایی سال 1393 و تصاویر ماهوارهای پیوستشده).
3. به تقاضای اهالی محله و با در نظر گرفتن ضوابط شهرسازی، گذر مورد نظر در طرح تفصیلی جدید بر اساس مصوبه کمیسیون ماده 5 و بر اساس وضع موجود حذف گردیده است.
4. با توجه به اینکه مصوبه مورد شکایت، در راستای حفظ وضع موجود بوده و صرفاً گذر پیشنهادی در طرح تفصیلی حذف گردیده است، لذا اینکه کوچه مزبور، محل عبور عموم مردم است و همچنین اظهارات دیگر شاکی، صحت ندارد.
5. شهرداری صرفاً مجری طرحهای مصوب شهری است و در مانحنفیه صرفاً بر اساس وضع موجود و به خواسته اهالی، پیشنهاد تغییر طرح را داده، که این امر در کمیسیون ماده 5 به تصویب رسیده است.
نظریه تهیه کننده گزارش:
با توجه به اینکه مطابق ماده 5 قانون تاسیس شورای عالی شهرسازی و معماری ایران (مصوب 22/12/1351) که «بررسی و تصویب طرحهای تفصیلی شهری و تغییرات آنها» را در صلاحیت کمیسیون ماده 5 قانون مذکور اعلام کرده، بنابراین تصویب مصوبه مورد شکایت، در صلاحیت واضع مقرره میباشد و صرفنظر از اینکه پیشنهاد مصوبه توسط چه نهادی ارائه شده باشد، معتبر بوده و مغایر قوانین نمیباشد و به نظر میرسد قابل ابطال نباشد.
تهیه کننده گزارش:
حمیدرضا شریعت فر
پروندههای شماره ه- ع 0001038 و 0001126 مبنی بر درخواست ابطال صورتجلسه شماره 15679 مورخ 12/4/1395 کمیسیون ماده 5 قانون تاسیس شورای عالی شهرسازی و معماری ایران مصوب 1351 شهر ملایر از تاریخ تصویب، در جلسه مورخ 7/2/1401 هیات تخصصی اراضی، شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست مورد رسیدگی قرار گرفت و اعضاء به اتفاق آراء به شرح ذیل به صدور رای مبادرت نمودند:
رای هیات تخصصی اراضی، شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست
نظر به اینکه مطابق ماده 5 قانون تاسیس شورای عالی شهرسازی و معماری ایران مصوب سال 1351 که «بررسی و تصویب طرح های تفصیلی شهری و تغییرات آنها» را در صلاحیت کمیسیون ماده 5 قانون مذکور مقرر نموده است بنابراین مصوبه مورد شکایت مبنی بر «حذف معبر برابر طرح تفصیلی و تثبیت گذر وضع موجود» در صلاحیت واضع مقرره بوده و معتبر میباشد و مغایر با قانون تشخیص نگردید لذا مستند به بند (ب) ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 رای به رد شکایت صادر میگردد این رای ظرف بیست روز از سوی رئیس دیوان یا ده نفر از قضات دیوان قابل اعتراض است.
حمیدرضا شریعتفر
رئیس هیات تخصصی اراضی، شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست
دیوان عدالت اداری