تاریخ دادنامه قطعی: 1401/03/23
پیام: در مواردی که زوج غیر شیعه بوده و طلاق در آن مذهب، دارای قواعد خاصی باشد باید از شورای روحانیت آن مذهب استفتا به عمل آید.
خلاصه جریان پرونده:
خانم ر. م. دادخواستی به طرفیت اقای ک. س. به خواسته طلاق را به دادگاه تقدیم داشته و توضیح داده است.که در تاریخ 1392/03/31 با خوانده ازدواج نموده که این ازدواج فرزند ح. نشده است.و در طول شش سال گذشته فقط دو سال زندگی مشترک داشته که سراسر درگیری بوده است.قبلا دو سال و نیم از همدیگر جدا زندگی می کردیم که با تعهد ثبتی خوانده به خانه مشترک بازگشتم اکنون نیز یک سال و چند ماه است.از هم جدا زندگی می کنیم در قبال طلاق حاضر به بذل کلیه حقوق خویش می باشم (صفحه 9 ) فتوکپی سند ازدواج و تعهدنامه غیررسمی نیز پیوست شده است. پرونده در شعبه اول دادگاه عمومی حقوقی بخش موچش مطرح گردیده است.و ان دادگاه دستور تعیین وقت و دعوت زوجین و ارسال نسخه ثانی دادخواست را صادر نموده است. اقای ا. س. وکیل پایه یک دادگستری به وکالت از سوی خانم ر. م. معرفی شده است. (صفحه 21 ) اقای ک. س. (خوانده) لایحه ای تقدیم و ضمن ان اعلام نموده است.که خانم ر. م. قبلا در همین مورد طرح دعوی نموده که در خصوص ان رای قطعی صادر شده و موضوع اعتبار امر مختومه یافته است. (صفحه 23 ) تصویر دادنامه ای که در مورد دعوی تمکین زوج بنفع وی صادر شده نیز پیوست گردیده است. (صفحه 24 ) همچنین تصویر دادنامه صادر شده در مورد دعوی خانم ر. م. به طرفیت اقای ک. س. به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش (طلاق) که به رد دعوی خواهان منتهی گردیده نیز پیوست شده است. (صفحه 25 ) این رای در دادگاه تجدیدنظر *کردستان تایید گردیده است. (صفحه 27 ) اقای ک. س. وکالتنامه اقای و. م. ن. وکیل پایه یک دادگستری را به عنوان وکیل خود ارایه داده است. (صفحه 34 ) جلسه دادگاه در تاریخ 1399/03/24 تشکیل گردیده ابتدا وکیل خواهان خواسته موکل خود را تکرار نموده و رفتارهای زوج را غیرقابل تحمل برای زوجه دانسته است.وکیل خوانده نیز اظهار داشته قبلا در همین مورد رسیدگی شده و حکم بطلان دعوی ایشان صادر گردیده است.و چون خواهان تمکین ننموده بنا به حکم دادگاه اجازه ازدواج مجدد زوج داده شده است. ولی زوج برای ادامه زندگی ازدواج مجدد ننموده است. با وجود عدم تمکین نفقه پرداخت شده و مهریه به صورت اقساط در حال پرداخت میباشد. پس از استماع اظهارات وکلای طرفین (صفحه 38 به بعد) دادگاه به موجب دادنامه شماره --- - 1399/04/08 با توجه به دلایل احصایی حکم به بطلان دعوی خواهان را صادر کرده است. (صفحه 44 ) خانم ر. م. از این رای درخواست تجدیدنظر کرده است. (صفحه 53 ) که شعبه سیزدهم دادگاه تجدیدنظر استان کردستان پس از رسیدگی به موجب دادنامه شماره --- - 1399/11/18 نظر به اینکه دادگاه بدوی بدون ارجاع امر به داوری اقدام به صدور رای نموده حکم صادره را به عنوان قرار تلقی کرده و با نقض ان پرونده را به دادگاه اعاده نموده است. (صفحه 63 ) دادگاه قرار ارجاع امر به داوری صادر نموده و توضیح داده است.که چون زوج قبلا نظریه داوری را تقدیم گردیده به زوجه اخطار شود. نسبت به انتخاب داور خود اقدام نماید. (صفحه 69 ) توضیحا اقای ن. ق. به عنوان داور زوج نظر خود را مبنی بر اینکه دلیل محکمه پسندی جهت طلاق نمی بینم را ارایه داده است. (صفحه 68 ) اقای س. س. م. به عنوان داور زوجه معرفی شده و نظر خود را دایر بر اینکه متارکه را مصلحت می داند اعلام کرده است. (صفحه 72 ) دادگاه به موجب دادنامه شماره --- - 1400/05/19 بنا به دلایل احصایی و با ذکر شرایط منعکس در رای و مستندا به مواد 1129 و 1146 قانون مدنی و مواد 25 و 26 قانون حمایت خانواده و سایر مواد مذکور در رای حکم به اجبار زوج به طلاق زوجه فوق صادر کرده است. (صفحه 74 ) اقای ک. س. از این رای تجدیدنظرخواهی کرده (صفحه 83 ) که شعبه سیزدهم دادگاه تجدیدنظر استان کردستان به موجب دادنامه شماره --- - 1400/11/13 رای بدوی را نقض و حکم به بطلان دعوی خواهان بدوی را صادر کرده است. (صفحه 86 ) خانم ر. م. نسبت به این رای فرجامخواهی کرده و توضیح داده است.که با توجه به مدارک و تقدیمی عسر و حرج و کراهت شدید موکله محرز است.و ایشان حاضر شده تمامی مهر خود را بذل نماید. و زوج شافعی مذهب است.و در مذهب شافعی زوجه میتواند در صورت کراهت با بذل تمامی مهریه خود طلاق بگیرد مشروح لایحه مربوطه به هنگام شور قرائت میشود. (صفحه 91 ) اقای ک. س. نیز در پاسخ لایحه ای تقدیم و درخواست ابرام رای صادره را نمودهاند پرونده به دیوان عالی کشور ارسال رسیدگی به این شعبه ارجاع شده است.
هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای س. ب. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره --- - 1400/11/13 فرجام خواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد:
رای شعبه
در خصوص درخواست فرجام از سوی خانم ر. م. با وکالت اقای ا. س. وکیل پایه یک دادگستری نسبت به دادنامه فرجامخواسته که به موجب ان دعوی نخستین خانم ر. م. به طرفیت اقای ک. س. (فرجامخوانده) به خواسته طلاق منتهی به صدور حکم به بطلان دعوی خواهان بدوی (فرجامخواه) شده است. صرفنظر از اینکه بدرستی مشخص نمیباشد. که پاسخ مورخ 1400/05/04 شورای محترم روحانیت و افتای شهرستان سنندج مربوط به این پرونده میباشد. یا خیر که در صورت منفی بودن پاسخ این سوال لازم است.در این پرونده نیز از شورای مذکور استفتای به عمل اید اصولا نظر به اینکه فرجامخوانده با ارایه پیامکهایی مدعی است.که او و همسرش (فرجامخواه) درحال توافق و سازش میباشند و تحقیق در این خصوص از زوجین ضروری به نظر میرسد لذا مستندا به بند الف ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی با نقض دادنامه فرجامخواسته پرونده به همان شعبه محترم صادرکننده رای نقض شده جهت رفع نقص و رسیدگی و اظهارنظر مجدد اعاده میگردد.
شعبه سی و هفتم دیوان عالی کشور
رییس: س. ب. مستشار: م. ا. مستشار: ح. م.