تاریخ دادنامه قطعی: 1401/03/23
پیام: در صورت حدوث اختلاف در خصوص دایمی و غیردایمی بودن نکاح فی مابین زوجین اصل بر دایمی بودن است.
خلاصه جریان پرونده:
پیرو گزارش مورخ 1400/06/14 شعبه --- دیوان عالی کشور در ارتباط با فرجام خواهی خانم ا. گ. ن. ص. به طرفیت اقای م. م. ت. نسبت به دادنامه شماره --- مورخ 1400/03/22 صادره از شعبه چهارم دادگاه تجدیدنظر هرمزگان که دادنامه فرجام خواسته به لحاظ نقص تحقیقاتی به موجب دادنامه شماره --- مورخ 1400/06/14 به استناد بند الف ماده 401 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی به شرح ذیل نقض و به شعبه صادرکننده رای بدوی پرونده اعاده شده است. در خصوص فرجام خواهی خانم ا. گ. ن. ص. به طرفیت اقای م. م. ز. ت. نسبت به دادنامه شماره --- مورخ 1400/03/22 صادره از شعبه چهارم دادگاه تجدیدنظر استان هرمزگان بر دادنامه فرجام خواسته ایرادات ذیل وارد است: اولا وکلای فرجام خوانده به شرح فرم وکالتنامه ابرازی در پرونده هر دو نفر کاراموز وکالت بوده لذ بنا به تصریح امده در تبصره 3 ماده 6 قانون کیفیت اخذ پروانه وکالت کاراموزان وکالت حق وکالت در دعاوی که مرجع تجدیدنظر از احکام انها دیوان عالی کشور میباشد. را ندارند. ثانیا دادگاه بدوی صرفنظر از ایرادات اساسی بر نحوه رسیدگی انجام شده به ویژه تشکیل جلسه دادرسی و تظیم صورتجلسه دادگاه ملاحظه میگردد. علیرغم تکلیف مقرر در ماده 88 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی نسبت به ایرادات مطرح شده از سوی وکلای خوانده (فرجام خوانده) تصمیم اتخاذ ننموده اند. و اما از انجاییکه وکیل فرجام خوانده به شرح لوایح متعدد در محاکم بدوی و تجدیدنظر و نهایتا در لایحه تبادل لوایح فرجامی صریحا اذعان به سابقه ازدواج موکل خود (فرجام خوانده) با فرجام خواه نموده النهایه مدعی شده اند که عقد جاری شده فیمابین انان عقد موقت یکماه بوده لاجرم بنا به تصریح ماده 1257 قانون مدنی مدعی علیه هرگاه دفاع مدعی امری شود. که محتاج به این باشد. اثبات امر بر عهده اوست لذا اثبات این امر که عقد جاری شده فی مابین اصحاب دعوا موقت بوده بر عهده فرجام خوانده مدعی است. 2 - به شرح پاسخ پزشکی قانونی فرجام خواه باردار بوده لاجرم ضرورت دارد. تا پس از اتمام دوره بارداری و وضع حمل نسبت به معرفی فرجام خواه و طفل متولد شده به پزشکی قانونی معرفی و با انجام آزمایش dna انتساب با عدم انتساب ان به فرجام خوانده مشخص گردد. 3 - با صدور قرار استماع شهادت شهود در اجرای مواد 229 به بعد قانون آیین دادرسی در جلسه دادرسی که با حضور طرفین از شهود تعرفه شده تحقیق و گواهی انان استماع گردد. لذا بنابر مراتب فوق به استناد بند الف ماده 401 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی دادنامه فرجام خواسته نقض و پرونده به شعبه صادر کننده رای فرجامی اعاده میگردد. دادگاه محترم تجدیدنظر استان در راستای تصمیم شعبه دیوان عالی کشور از طرفین دعوت و جلسه دادرسی در تاریخ 1400/08/15 با حضور اصحاب دعوی و وکیل تجدیدنظرخوانده تشکیل بدوا تجدیدنظرخواه اظهار نموده (عقد ما شفاهی بوده و مهریه ام 74 سکه بوده و در زمان عقد فقط من و تجدیدنظرخوانده بودیم کسی حضور نداشتند گواهان خودم را که در جلسه حضور ندارند در جلسه بعدی در دادگاه معرفی می نمایم) وکیل تجدیدنظرخوانده در مقام پاسخ اظهار نموده موکل به جهت جدایی از همسر خود و داشتن یک دختر نوجوان از کارمندان تالار خود تقاضا نمودند که شخصی را برای عقد موقت به ایشان معرفی نمایند خواهر خانم گ. نسب وی را به ایشان معرفی مینماید. و بنا بر این میشود. که یکماه عقد موقت نمایند در صورت داشتن تفاهم و رضایت از یکدیگر مدت را تمدید نمایند طرفین در اتاق اقای م. در تالار با یکدیگر عقد نموده و مهریه خانم هم پنجاه هزار تومان بوده به ایشان پرداخت نمودند شهود موکل سابقا بر این موضوع شهادت داده اند …) ص 121 - 120 دادگاه فرزند متولد از تجدیدنظرخوانده به پزشکی قانونی جهت انجام آزمایش dna معرفی میگردد. که به موجب پاسخ واصله اعلام گردیده (… در مورد اقای م. م. ت. (پدر فرضی) و خانم ا. گ. ن. ص. (مادر) و فرزند پسر نتیجه بر اساس گزارش پزشکی قانونی *و با عنایت به مجموع آزمایشات انجام شده و محاسبه های اماری صورت پذیرفته رابطه پدرفرزندی بین اقای م. م. ت. و فرزند پسر منسوب به وی تایید میگردد.) ص 132 دادگاه در تاریخ 1400/11/25 در جلسه دادرسی با حضور اصحاب دعوی وکیل تجدیدنظرخوانده تشکیل گردیده اقای م. م. اظهار نموده (قبول دارم. که خانم ا. گ. همسر بنده است.عقد کرده ایم اما دایمی نبوده است.و قبول دارم. این بچه که از وی متولد شده است.نیز فرزند خودم میباشد. قبلا تردید داشتم اما الان تردید ندارم. فرزند خودم میباشد. مهریه نیز یک میلیون تومان تعیین شده بود که انرا پرداخت کرده ام) تجدیدنظرخواه اظهار می دارد. (عقد ما دایم بود مهریه ام نیز 74 قطعه سکه تمام بهار ازادی تعیین شده بود شاهدی ندارم. که این امر را اثبات نمایم) در ادامه وکیل تجدیدنظرخوانده نیز اظهار نموده (مطلبی ندارم.) ص 133 دادگاه با اعلام ختم دادرسی به موجب دادنامه شماره --- مورخ 1400/11/27 با این استدلال (با توجه به اقرار خوانده مبنی بر وجود رابطه زوجیت و نظر به اینکه صرفا اختلاف در خصوص دایمی و منقطع بودن نکاح مزبور است.به نحویکه زوج به عقد موقت و زوجه به عقد دایم اقرار دارند و با توجه به اینکه در صورت حدوث اختلاف در خصوص دایمی و غیردایمی بودن نکاح فی مابین زوجین اصل بر دایمی بودن است) ضمن نقض دادنامه بدوی حکم به اثبات رابطه زوجیت دایم فی مابین خواهان و خوانده بدوی صادر مینماید. ص 139 دادنامه در تاریخ 1400/11/27 ابلاغ و خانم پ. ه. ن. به وکالت از اقای م. م. ت. نسبت به دادنامه صادره از شعبه دادگاه تجدیدنظر استان در مقام فرجام خواهی اعتراض و اجمالا بیان نمودهاند (زوجه برای اثبات ادعای خود مبنی بر نکاح دایم هیچ دلیلی ارایه ننموده و تمامی اظهارات وی صرفا ادعا میباشد.) مشروح لایحه وکیل فرجام خواه و پاسخ فرجام خوانده در جلسه شور قرائت میگردد.
هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای م. ا. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره --- مورخ 1400/11/27 فرجام خواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد:
رای شعبه
در خصوص فرجام خواهی خانم پ. ه. ن. به وکالت از اقای م. م. به طرفیت خانم ا. گ. ن. نسبت به دادنامه شماره --- مورخ 1400/11/27 صادره از شعبه چهارم دادگاه تجدیدنظر استان هرمزگان متضمن اثبات زوجیت از توجه به جمیع اوراق و مندرجات پرونده و تحقیقات و اقدامات معموله از ناحیه فرجام خواه ایراد و اعتراض خاص و موجهی که موجبات فسخ رای فرجامی را ایجاب نماید. به عمل نیامده است.و رای صادره از توجه به جهات و مبانی مندرج در ان با هیچ یک از جهات و شقوق ماده 371 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی قابل انطباق به نظر نرسیده و از حیث رعایت تشریفات و اصول دادرسی نیز فاقد ایراد و اشکال موثر قانونی است.لذا ضمن رد فرجام خواهی فرجام خواه به استناد ماده 370 قانون فوق الاشعار دادنامه فرجام خواسته ابرام میگردد.
شعبه سی و هفتم دیوان عالی کشور
رییس: س. ب. مستشار: م. ا. مستشار: ح. م.