هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی
شماره پرونده: ه- ع/97/3242 شماره دادنامه: 9809970906010920 تاریخ: 15/11/98
شاکی: آقای بهمن زبردست فرزند روح الله
طرف شکایت: سازمان تامین اجتماعی
موضوع شکایت و خواسته: حذف و ابطال یک عبارت از بند (14) بخشنامه 679 فنی، ابلاغ شده طی شماره 11227/96/1000 مورخ 14/10/1396 سازمان تامین اجتماعی
شاکی دادخواستی به طرفیت سازمان تامین اجتماعی به خواسته ابطال یک عبارت از بند (14) بخشنامه 679 فنی، ابلاغ شده طی شماره 11227/96/1000 مورخ 14/10/1396 سازمان تامین اجتماعی به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
عبارت « به استثنای بند «ج» (غرامت دستمزد ایام بیماری و بارداری)» مندرج در بند 14 بخشنامه 679 فنی (معترض عنه)
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت: مشمولین بخشنامه معترض عنه میبایست مطابق بند 9 بخشنامه، معادل 27 درصد مبنای حق بیمه را همانند سایر مشمولین قانون تامین اجتماعی بپردازند اما در ازای این پرداخت کامل از دریافت غرامت دستمزد ایام بیماری و بارداری محروم گردیده اند که این محرومیت مصداق بارز تبعیض ناروا و مغایر بند 9 از اصل سوم قانون اساسی و همچنین مغایر ماده 3 و تبصره ماده 29 قانون تامین اجتماعی میباشد.
در پاسخ به شکایت مذکور، مدیر کل دفتر امور حقوقی و دعاوی سازمان تامین اجتماعی به موجب لایحه شماره 1379/98/7100 مورخ 13/3/1398 به طور خلاصه توضیح داده است که: دفاعیات سازمان تامین اجتماعی در دو بند به شرح ذیل میباشد: الف: مبانی قانونی بخشنامه 679 فنی سازمان عبارت است از
1- تبعیت بیمه های توافقی (از جمله بیمه موضوع بخشنامه) از بیمه های حرف و مشاغل آزاد
2- نص صریح مواد 2، 4، 29، 59، 63 و 64 قانون تامین اجتماعی
3- دادنامه های صادره از طرف هیات عمومی (19-6/2/89 و 191-28/3/94 و 169-13/3/92) و دادنامه هیات تخصصی کار و بیمه دیوان عدالت اداری به شماره 134 - 12/8/95
ب: بخشنامه موصوف به دلایل ذیل مطابق با موازین قانونی اصدار یافته و هیچگونه تبعیضی نسبت به مشمولان آن روا نمی دارد: 1- بیمه مشمولان بخشنامه مورد بحث، در زمره بیمه های توافقی و دارای منشا قراردادی است که بنا به مجوز حاصله از مواد 7 و 8 قانون تامین اجتماعی منعقد شده است. 2- با توجه به منشا قراردادی این بیمه ها حدود تعهدات این سازمان بر مبنای توافق به عمل آمده است. 3- طبق تعریف غرامت دستمزد در مواد 2 و 59 قانون تامین اجتماعی، پرداخت غرامت دستمزد ایام بیماری و بارداری و کمک بارداری را مشروط به وجود رابطه مزد بگیری میان کارگر و کارفرما است، در حالی که عدم دریافت مزد از خصائص ذاتی بیمه های اختیاری از جمله بیمه های توافقی موضوع بخشنامه مطروحه است. 4- ماده 67 قانون تامین اجتماعی در تعلق غرامت دستمزد و کمک بارداری به بیمه شدگان اجباری در صورت حصول شرایط مقرر صراحت داشته و جای هرگونه تردیدی را از میان می برد. 5- مواد 63 و 64 قانون تامین اجتماعی دلیل دیگری بر عدم تعلق غرامت دستمزد و کمک بارداری به بیمه های مبتنی بر قرارداد است. 6- بر طبق مواد 29 و 64 قانون تامین اجتماعی ؛ حتی در مورد بیمه شدگان اجباری نیز این سازمان هنگامی باید غرامت دستمزد ایام بیماری و بارداری را بپردازد که کارفرما تکلیف به پرداخت حقوق این ایام را نداشته باشد. 7- آراء هیات عمومی دیوان عدالت اداری (169 - 13/3/92، 364 - 19/10/87، 191 - 28/3/94 و 1497 - 14/12/86) و دادنامه 134 - 12/8/95 هیات تخصصی دیوان عدالت اداری حاکی از تایید اقدامات این سازمان در موارد مشابه میباشد.
نظریه تهیه کننده گزارش: نظر به این که مفاد تبصره ماده 29 (مورد استناد شاکی) و مواد 2، 4، 29، 59، 63، 64 و 67 قانون تامین اجتماعی (مورد استناد طرف شکایت) حکایت از این دارد که وجود رابطه کارگری و کارفرمایی و مزد بگیری شرط بهره مندی از غرامت دستمزد ایام بیماری و بارداری میباشد که در بیمه های اختیاری (از جمله بیمه مربوط به بخشنامه مورد اعتراض) به لحاظ منشا توافقی و قراردادی آن با سازمان تامین اجتماعی، رابطه کاری ذکر شده و بالتبع بهره مندی از غرامت ایام موصوف منتفی میباشد و در نتیجه تبعیض ناروایی در اقدامات سازمان وجود ندارد تا اینکه عبارت معترض عنه مغایر بند 9 از اصل سوم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران باشد. فلذا عقیده به عدم ابطال دارم. تهیه کننده گزارش:ابوالفضل موحدی نیا
رای هیات تخصصی
در خصوص شکایت آقای بهمن زبر دست علیه سازمان تامین اجتماعی دایر بر حذف و ابطال یک عبارت از بند 14 بخشنامه 679 فنی سازمان تامین اجتماعی، ابلاغ شده طی شماره 11227/96/1000 مورخ 14/10/1396 که طی آن به بیمه شدگان مشمول بخشنامه غرامت دستمزد ایام بیماری و بارداری تعلق نمی گیرد هیات به اتفاق آراء و با این استدلال که اولاً مطابق تبصره ماده 8 قانون تامین اجتماعی شرایط مربوط به ادامه تمام یا قسمتی از بیمه های مقرر در قانون از اختیارات سازمان تامین اجتماعی بوده و بر اساس بند (الف) ماده 76 قانون فوق الاشعار تعهدات مذکور در ماده 3 به تدریج و بر اساس امکانات سازمان اجرا خواهد شد. ثانیاً با توجه به منشا قراردادی این بیمه ها حدود تعهدات بر مبنای توافق به عمل آمده است. ثالثاً از توجه به تبصره ماده 29 و نیز مواد 63، 64 و 67 قانون تامین اجتماعی چنین مستفاد میشود که پرداخت غرامت دستمزد ایام بیماری و بارداری از تکالیف سازمان تامین اجتماعی در خصوص بیمه شدگانی است که رابطه کارگری و کارفرمایی داشته و به دستور کارفرما در مقابل دریافت مزد کار می کنند. فلذا مصوبه مورد اعتراض را مغایر قانون ندانسته و قابل ابطال تشخیص ندادند. علیهذا مستند به بند (ب) ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری رای به رد شکایت صادر و اعلام میگردد. این رای ظرف مدت بیست روز از تاریخ صدور، از سوی رئیس دیوان یا ده نفر از قضات دیوان قابل اعتراض میباشد.
رحیم باقری زیاریرئیس هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی دیوان عدالت اداری