گذشت مشروط اولیای دم نسبت به قصاص

تاریخ دادنامه قطعی: 1395/05/18
شماره دادنامه قطعی: ---

پیام: در بزه قتل عمدی، گذشت اولیای دم مشروط به حبس ابد محکوم، فاقد وجاهت قانونی بوده و مجازات تعزیری مقرر قانونی، إعمال می‌گردد.

مطابق محتویات پرونده، آقای ر.الف.ش. به اتهام قتل مرحوم ح.ع. تحت پیگرد قرارگرفته و به موجب دادنامه شماره --- مورخه 91/4/28 صادره از شعبه --- دادگاه کیفری استان اصفهان، به قصاص نفس محکوم گردیده که دادنامه بدوی طی دادنامه شماره --- /92 این شعبه (شعبه --- دیوانعالی کشور) ابرام گردیده است. مطابق گواهی انحصار وراثت اولیاء دم 1 - ع.ع. 2 - خانم ک. ج. اعلام گردیده اند. و مشارالیهم در مورخه 92/12/14 (ص 446 پرونده) در اجرای احکام، حاضر و تقاضای اجرای قصاص نموده اند. و مضافا طی صورتجلسه مورخه 94/2/27 اعلام کرده اند به قاضی اجرای احکام اجازه قصاص می دهیم و خودمان حاضر نمی شویم. با ارسال فرم استیذان ریاست محترم قوه قضائیه، با اجرای قصاص موافقت نموده‌اند (ص 546 ). صورتجلسه مورخه 94/5/7 (ص 553 ) با امضای قاضی اجرای احکام کیفری اصفهان و مدیر زندان و وکیل محکوم علیه و قاضی مستقر در زندان و منشی دادگاه، اعلام گردیده حکم قصاص تا مورخه 94/5/11 به تاخیر بیفتد تا موجبات ر. یت [رضایت] اولیاء دم فراهم شود. لذا در مورخه 94/5/11 با توجه به صورتجلسه صفحه 558 پرونده، اولیاء دم جهت اجراء حاضر می‌شوند. و صورتجلسه ای تنظیم گردیده که آقای ع.ع. و خانم ک. ج. از حق قصاص خود گذشت نموده اند. و مقرر شده ظرف یک ماه شروط خود را حضورا در دادگاه اعلام نمایند. صورتجلسه به امضا اولیاء دم - دادیار اجرای احکام - نماینده دادستان مدیر زندان - رئیس مددکاری زندان و منشی شعبه اول کیفری استان رسیده است. لیکن مشارالیهما (اولیاء دم) در تاریخ مقرر یک ماهه در دادگاه حضور نیافته اند. اما با تاخیر در مورخه 94/6/29 در اجرای احکام حاضر و اعلام نموده‌اند شرط ما حبس ابد و یک روز برای ر.الف. ش. است و گرنه قصاص اجراء گردد. و زمان اجراء حاضر نمی شویم (ص 563 ). مراتب به دادگاه اعلام گردیده دادگاه کیفری یک (شعبه اول) در مورخه 94/7/15 طی تصمیم شماره 186 اعلام نموده: اولا ر. یت [رضایت] مشروط، اثر قانونی ندارد. ثانیا تعیین مجازات تعزیری در صورت گذشت از قصاص، از اختیارات اولیاء دم نمی‌باشد. و دادگاه مجازات را مطابق قانون و حداقل و حداکثر مندرج در قانون تعیین می‌نماید. لذا مراتب به اولیاء دم اعلام تا سعی در سازش گردد. (ص 565 ) قاضی اجرای احکام به دادگاه اعلام نموده اولیاء دم شرط خود را اعلام نموده اند. لذا شعبه اول دادگاه کیفری یک استان اصفهان طی دادنامه شماره --- مورخه 95/1/14 مبادرت به صدور رای نموده است. « اولیاء دم در صورت مجلس 94/5/11 در زندان مرکزی اعلام کرده اند... از حق قصاص خود گذشت نموده و مقرر گردید ظرف مدت یک ماه شروط خود را در دادگاه اعلام نمایند) اما پس از حضور در اجرای احکام، شرط خود را حبس ابد و یک روز اعلام نموده اند. نظر به اینکه در 94/6/29 به اجرای احکام مراجعه و فرجه مقرر یک ماهه محقق نشده است، ثانیا اعلام گذشتی که اولیاء دم اظهار نموده‌اند مربوط به گذشته بوده و شرط مربوط به آینده است، لذا قبل از تعیین شرط، گذشت محقق شده و شرط اولیاء دم (حبس ابد و یک روز) قابل اعمال و اجراء نیست. با تلقی قطعیت و منجر [منجز صحیح است] بودن گذشت اولیاء دم، قرار موقوفی اجراء قصاص را صادر نموده و با توجه به اینکه اقدام متهم، موجبات اخلال در نظم و امنیت جامعه را فراهم نموده با استناد به ماده 612 قانون مجازات اسلامی مصوب سال 1375 از جهت جنبه عمومی، آقای ر.الف.ش. را به هشت سال حبس محکوم نموده است. اولیاء دم نسبت به دادنامه ذکر شده اعتراض و فرجامخواهی نموده‌اند که متن لایحه ایشان و پاسخ وکیل فرجامخوانده در زمان شور قرائت می‌گردد. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای سید محمود تولیت، عضو ممیز و اوراق پرونده و نظریه کتبی آقای حمید مهدوی دادیار دیوانعالی کشور اجمالا مبنی بر اتخاذ تصمیم شایسته قضایی در خصوص دادنامه شماره --- - 95/1/14 فرجامخواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد:

فرجامخواهی آقای علی ع. و خانم ک. ج. نسبت به دادنامه شماره --- مورخه 95/1/14 صادره از شعبه اول دادگاه کیفری یک استان اصفهان که به موجب آن با توجه به گذشت مشارالیهما از قصاص محکوم علیه آقای ر.الف. ش.، نسبت به حکم قصاص قرار توقف اجراء صادر و از جهت جنبه عمومی بزه، آقای ش. به هشت سال حبس محکوم گردیده است وارد و موجه نمی‌باشد. و با توجه به اینکه اولا: تعیین مجازات پس از گذشت از حق قصاص اولیاء دم، نسبت به جنبه عمومی جرم با دادگاه می‌باشد. ثانیا:دادگاه موظف است مجازات جنبه عمومی را مطابق قانون تعیین نماید و در قانون نیز حداکثر مجازات معین شده است و دادگاه نمی تواند مجازاتی بیش از آنچه در قانون آمده را تعیین نماید. و اعلام اولیاء دم به تعیین مجازات حبس ابد و یک روز درخواستی برخلاف قانون و غیرقابل اعمال می‌باشد. لذا دادنامه فرجامخواسته از هر جهت مطابق مقررات و موازین قانونی صادر و ایراد و اعتراض موجه و موثری که موجبات نقض دادنامه را مطابق مقررات مندرج در ماده 464 قانون آیین دادرسی کیفری ایجاب نماید. از ناحیه فرجامخواهان ارائه نگردیده است. لذا مستندا به بند الف ماده 469 قانون مارالذکر با رد فرجامخواهی به عمل آمده دادنامه فرجامخواسته را تایید و ابرام می‌نماید.

شعبه پانزدهم دیوان عالی کشور

رئیس: جعفر قدیانی - عضو معاون: مرتضی شریفی - عضو معاون: سید محمود تولیت