کلاسه پرونده: ه- ع/92/74 دادنامه: 72 تاریخ صدور: 26/4/95
مرجع رسیدگی: هیات تخصصی بیمه، کار و تامین اجتماعی
موضوع خواسته: ابطال نامه شماره 4069884/52 مورخ 27/2/82 مدیر کل درآمد حق بیمه سازمان تامین اجتماعی
شاکی: اتحادیه شرکتهای تعاونی حمل و نقل بار
طرف شکایت: سازمان تامین اجتماعی کشور
گردش کار: شاکی طی دادخواستی علیه سازمان خوانده اعلام داشته: مدیرکل درآمد حق بیمه سازمان تامین اجتماعی طی نامه شماره 4069884/52 مورخ 27/2/82 مقرر داشته: در خصوص حق بیمه قراردادهای حمل و نقل منعقده فی مابین اعضای اتحادیه مذکور و واگذار کنندگان کار ارسال میگردد. دستور فرمائید حق بیمه قراردادهای مذکور برابر دستورالعمل شماره 3017-26/3/78 ماخذ 4% به اضافه 36/7 به عنوان بیمه بیکاری محاسبه و وصول گردد. شاکی اضافه نموده بر اساس دستورالعمل مورد اشاره سازمان خوانده بر مبنای 27% حق بیمه دریافت مینماید و اجبار رانندگان کشور به پرداخت حق بیمه مجدد با توجه به مفاد ماده واحده قانون بیمه اجتماعی رانندگان حمل و نقل بار و مسافر بین شهری موجب اجحاف در حق شرکتهای تعاونی حمل و نقل بار و مسافر و رانندگان بوده و برخلاف قانون است و تقاضای ابطال نامه مورد شکایت و استرداد اضافه وجه دریافتی را داریم. لازم به توضیح است شاکی قبلاً دادخواستی علیه خوانده به خواسته ابطال دستورالعمل 3017- 26/3/78 تقدیم دیوان نموده که ریاست محترم وقت دیوان طی دادنامه شماره 1004 - 11/12/92 با استدلال اینکه دستورالعمل مورد نظر به موجب اجرای قانون بیمه اجتماعی رانندگان حمل و نقل بار و مسافر بین شهری مصوب 18/2/79 ملغی الاثر گردیده لذا قرار رد شکایت صادر نموده است.
خلاصه مدافعات مشتکی عنه: سازمان خوانده طی لایحه دفاعیه اعلام داشته: نامه شماره 4079884/52 مورخ 27/2/82 اداره کل درآمد یک نامه اداری بوده و ناظر به مورد خاص میباشد و از مصادیق احصاء شده در بند یک ماده 12 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری نمیباشد. سازمان تامین اجتماعی طبق مصوبه مورخ 24/1/70 و اختیارات ماده 41 قانون تامین اجتماعی، شورای عالی تامین اجتماعی حق بیمه های قراردادهای حمل و نقل به ماخذ 7% به انضمام بیمه بیکاری متعلقه محاسبه و اخذ خواهد نمود. بعد از تصویب ماده واحده قانون بیمه اجتماعی رانندگان حمل و نقل بار و مسافر بین شهری مصوب 18/2/79 و اجرایی شدن مقرره فوق الذکر به شرح زیر اقدام به محاسبه و وصول حق بیمه نمود. بر اساس مقررات فوق الذکر چنانچه رانندگان در استخدام شرکت های حمل و نقل بار و مسافر باشند و خودرو آنها در مالکیت اشخاص حقیقی یا حقوقی طرف قرارداد باشد بر اساس مصوبه مورخ 24/1/70 شورای عالی تامین اجتماعی، حق بیمه با ضریب 7% محاسبه و وصول میگردد و چنانچه رانندگان مستخدم شرکت نبوده و از نیروهای شرکت نباشند، تمام یا قسمتی از قرارداد توسط این قبیل رانندگان انجام گیرد. به دلیل پوشش اجباری بیمه رانندگان حق بیمه مربوطه تقلیل یافته و به ماخذ 4% محاسبه و وصول خواهد شد.در خاتمه تقاضای رد شکایت شاکی نموده است.
نظریه تهیه کننده گزارش: با توجه به موارد زیر نامه شماره 4069884/52 - 27/2/82 اداره کل درآمد سازمان که طی آن دستورالعمل شماره 3017/52 - 26/3/78 سازمان تامین اجتماعی منسوخ شده را ملاک اخذ حق بیمه رانندگان حمل بار و مسافر قرار داده است، قابل ابطال میباشد. 1- با تصویب ماده واحده قانون بیمه اجتماعی رانندگان حمل و نقل بار و مسافر بین شهری، دستورالعمل شماره 3017/52 - 26/3/78 در رابطه با اخذ حق بیمه از شرکتهای حمل بار و مسافر موضوع قرارداد حمل و نقل بار و مسافر نسخ شده است.2- طبق بندهای 4 و 16 دستورالعمل اجرایی قانون و آییننامه بیمه اجتماعی رانندگان حمل بار و مسافر بین شهری به شماره یک مشترک مورخ 27/6/1380 صادره از جانب سازمان خوانده دریافت حق بیمه از طریق بارنامه و صورت وضعیت مسافر از سوی شرکتهای مربوطه متوقف وکلیه بخشنامه ها و دستورات اداری که در اجرای طرح بیمه رانندگان حمل بار و مسافر صادر شده است لغو گردیده است. 3- طبق دادنامه شماره 1004- 11/12/92 صادره توسط رئیس محترم سابق دیوان عدالت اداری دستورالعمل شماره 3017/52 - 26/3/78 ملغی الاثر اعلام گردیده است. 4- نظر به این که ماده واحده قانون بیمه اجتماعی رانندگان حمل و نقل بار و مسافر بین شهری مقرر داشته از تاریخ تصویب این قانون کلیه رانندگان وسایط حمل و نقل بار و مسافر بین شهری مکلفند حق بیمه مقرر را راساً بر مبنای درآمدی که همه ساله طبق ماده 35 قانون مرقوم تعیین میگردد، پرداخت نمایند.
از مقرره فوق چنین استنباط میگردد: اولاً: با لفظ کلیه رانندگان... مقرره مذکور اطلاق داشته و شامل تمام رانندگان میشود هیچ قید و استثنای ندارد. ثانیاً:حق بیمه بایستی راساً توسط رانندگان به سازمان تامین اجتماعی پرداخت شود. ثالثاً: معیار تعیین حق بیمه بر اساس ماده 35 قانون تامین اجتماعی تعیین میشود نه بر اساس ماده 41 قانون مرقوم و مصوبه مورخ 24/1/70 شورای عالی تامین اجتماعی. رابعاً: کلیه قوانین و مصوبات و دستورالعمل ها و بخشنامه و نامه اداری مغایر با قانون فوق الذکر لغو و بلااثر است. در نتیجه با توجه به مطالب فوق الذکر دفاعیات سازمان خوانده بلاوجه بوده و نامه شماره 4069884/52 - 27/2/82 که دستورالعمل منسوخ شده شماره 3017/52 مورخ 26/3/78 ملاک عمل اخذ حق بیمه قرار داده است مغایر قانون بوده قابل طرح در هیات عمومی و قابل ابطال میباشد. تهیه کننده گزارش:چاوشی
موضوع در جلسه مورخ 8/3/95 هیات تخصصی بیمه ،کار و تامین اجتماعی دیوان عدالت اداری مطرح، نظریه هیات به شرح آتی اعلام میگردد.
رای هیات تخصصی
اکثریت اعضاء هیات معتقد بودند نامه شماره 4069884/52 - 27/2/82 مدیرکل درآمد، مغایر قانون نبوده و شکایت شاکی قابل رد است و به شرح زیر مبادرت به انشاء رای میگردد.در خصوص شکایت اتحادیه شرکتهای تعاونی حمل و نقل بار و مسافر استان گلستان علیه سازمان تامین اجتماعی مبنی بر ابطال نامه شماره 4069884/52 - 27/2/82 مدیر کل درآمد سازمان با توجه به اینکه نامه مورد شکایت مغایرتی با قوانین موضوعه ندارد به استناد بند ب ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری رای به رد شکایت صادر و اعلام میگردد. رای صادره ظرف بیست روز از تاریخ صدور از سوی رئیس دیوان و یا ده نفر از قضات دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است.
نبی اله کرمی- رئیس هیات تخصصی بیمه، کار و تامین اجتماعی دیوان عدالت اداری