تاریخ دادنامه قطعی: 1394/02/14
شماره دادنامه قطعی: ---
پیام: بیماری هپاتیت ب بیماری صعب العلاج محسوب میشود، حتی اگر بیمار در مرحله خاموشی بیماری قرار داشته و نیازمند درمان خاصی نباشد؛ بنابراین ابتلا به آن، موجب تحقق بند سوم از شروط ضمن عقد سند نکاح است.
خانم ف. ک. در تاریخ 1393/04/07 دادخواستی با وکالت آقای م. و. به طرفیت آقای م. ک. به خواسته طلاق تقدیم نموده که شعبه نهم دادگاه عمومی اراک تحت پرونده شماره 1393/304 عهده دار رسیدگی شده است. وکیل خواهان در دادخواست تقدیمی توضیح داده که موکلش به موجب سند ازدواج شماره.... مورخ 1389/09/15 دفتر ازدواج شماره... حوزه ثبتی اراک با صداقیه 414 سکه بهار آزادی و هزینه یک سفر حج عمره به عقد دائمی و رسمی خوانده درآمده است. نظر به اینکه زوج در حال حاضر مبتلا به بیماری هپاتیت B میباشد ادامه زندگی مشترک برای زوجه همراه با مخاطره است. فلذا به لحاظ تخلف زوج از بند 3 شروط ضمن عقد تقاضای صدور حکم طلاق دارد خانم م.الف. ق. از ناحیه زوج اعلام وکالت مینماید. اولین جلسه رسیدگی دادگاه به تاریخ 1393/06/09 با حضور وکلای زوجین تشکیل میگردد. وکیل خواهان اظهار میدارد زوج مبتلا به بیماری صعب العلاج هپاتیت B میباشد با معرفی زوج به پزشکی قانونی این موضوع قابل اثبات است با توجه به تحقق بند سه شروط ضمن عقد خواستار طلاق هستیم. وکیل خوانده در مقام دفاع اظهار میدارد زوج در قسمت رنگ کاری کارخانه کار می کند و به همین جهت مقداری از آنزیم های چرب کبدی وی بالا رفته و با مراجعه به پزشک متخصص اعلام شده که هپاتیت زوج غیر فعال است و نیاز به هیچ گونه درمانی ندارد. نامبرده هیچ مشکلی برای ادامه زندگی مشترک جهت زوجه و بچه دار شدن ندارند. هپاتیت B خفته وی به هیچ وجه فعال نمی شود و در آینده مشکلی بوجود نمی آورد. ضمن اینکه هپاتیت B از بیماری های صعب العلاج محسوب نمی شود در گواهی پزشک متخصص آقای دکتر ز. خ. اعلام شده که زوج به علت افزایش آنزیم های کبدی و هپاتیت B به اینجانب مراجعه کرده است در بررسی های تکمیلی هپاتیت B ایشان غیر فعال بوده و نیاز به هیچ گونه درمانی ندارد و برای بچه دار شدن و ادامه زندگی هیچ مشکلی ندارد و جزو بیماری های صعب العلاج و یا غیر قابل علاج محسوب نمی گردد. در این مرحله دادگاه طی شرحی زوج را به پزشکی قانونی معرفی مینماید تا اعلام نمایند آیا هپاتیت دارد یا خیر؟ و اگر دارد قابل درمان است یا صعب العلاج میباشد. پزشکی قانونی در پاسخ مورخ 1393/06/15 اعلام نموده بر اساس گواهی پزشک متخصص معالج نامبرده، زوج مبتلا به بیماری هپاتیت B بوده است که در حال حاضر با توجه به آزمایشات تشخیصی بیماری وی خاموش میباشد و فعلا نیازی به درمان خاصی ندارد. بیماری هپاتیت در صورت عدم کنترل به وسیله درمان طبی و یا عود بیماری و پیشرفت آن به سوی سرطان کبد صعب العلاج محسوب میگردد. دادگاه مبادرت به صدور قرار ارجاع امر به داوری نموده که پس از تعیین داوران و طی تشریفات، نظر آنها که مفادا حکایت از عدم توفیق در برقراری صلح و سازش بین زوجین دارد، ارائه میشود. دادگاه ختم دادرسی را اعلام و با توجه به محتویات پرونده و اظهارات طرفین و احراز رابطه زوجیت و اینکه مساعی دادگاه و داوران در جهت ایجاد صلح و سازش مفید و موثر واقع نگردیده و زوجه و وکیل وی با اشاره به ابتلاء زوج به بیماری صعب العلاج هپاتیتB مدعی تخلف زوج از بند سه شروط ضمن عقد گردیده، ولی پس از معرفی زوج به پزشکی قانونی اعلام شده که وی مبتلا به بیماری هپاتیت B بوده که در حال حاضر با توجه به آزمایشات تشخیصی بیماری وی خاموش میباشد و فعلا نیازی به درمان خاصی ندارد بنابراین ادعای خواهان را وارد ندانسته و طی دادنامه شماره --- مورخ 1393/07/08 حکم به بطلان دعوی زوجه صادر مینماید. پس از ابلاغ این رای به وکیل زوجه، نامبرده مبادرت به تجدیدنظرخواهی نموده و در لایحه خود توضیح داده که زوج مبتلا به بیماری هپاتیت نوع B که یک عفونت حاد و جدی کبدی است میباشد. دلیل ابتلاء به این بیماری ویروسی است به نام HBV که این ویروس قابل سرایت به افراد دیگر از طریق خون و منی و یا سایر مایعات بدن میباشد. این بیماری عملکرد کبد را ضعیف نموده و موجب سرطان کبد میشود. هر چند پزشکی قانونی اعلام نموده که فعلا این بیماری خاموش بوده و نیازی به درمان ندارد ولی بدین معنا نیست که قابل سرایت نباشد. کما اینکه به زوجه توصیه شده در رابطه خود با زوج از وسایل پیش گیری استفاده نماید. تقاضای ارجاع مجدد موضوع به پزشکی قانونی را دارد. وکیل زوج نیز طی لایحه ای به موارد مطروحه در لایحه تجدیدنظرخواه پاسخ می دهد. دادگاه تجدید نظر استان بدوا زوج را به پزشکی قانونی معرفی مینماید تا اعلام نمایند آیا بیماری زوج قابلیت انتقال به زوجه را دارد یا خیر؟ و آیا در حال حاضر این بیماری جزو بیماری های صعب العلاج میباشد یا خیر؟ پزشکی قانونی در پاسخ مورخ 1393/09/24 اعلام نموده که بیماری هپاتیت B از راه خون و تماس جنسی منتقل میشود. در صورت استفاده از وسایل محافظت کننده انتقال از راه جنسی قابل پیشگیری است. در ضمن چنانچه مبتلا به فاز حاد بیماری شود صعب العلاج محسوب میگردد. شعبه هفتم دادگاه تجدیدنظر استان مرکزی به موضوع رسیدگی و پس از وصول پاسخ پزشکی قانونی و ملاحظه لوایح وکلای طرفین ختم دادرسی را اعلام و تجدیدنظرخواهی وکیل زوجه نسبت به دادنامه شماره --- مورخ 1393/07/08 شعبه نهم دادگاه عمومی اراک را وارد ندانسته و طی دادنامه شماره --- مورخ 1393/10/11 رای تجدیدنظرخواسته را تایید مینماید. این رای در تاریخ 1393/10/23 به وکیل زوجه ابلاغ گردیده و نامبرده در مهلت مقرر قانونی اعتراض و دادخواست فرجامی خود را نسبت به دادنامه اخیر تقدیم نموده که پس از ثبت و تبادل لوایح جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع شده است. گزارش پرونده و لایحه فرجامی هنگام شور قرائت میشود. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای مسعود کریمپور نطنزی عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می دهد:
فرجام خواهی خانم ف. ک. با وکالت آقای م. و. نسبت به دادنامه شماره --- مورخ 1393/10/11 شعبه هفتم دادگاه تجدیدنظر استان مرکزی که در مقام تایید دادنامه شماره --- مورخ 1393/07/08 شعبه نهم دادگاه عمومی اراک اصدار گردیده و متضمن حکم به بطلان دعوی زوجه فرجامخواه به خواسته طلاق است، وارد و موجه به نظر میرسد. زیرا زوجه و وکیل وی در دادخواست تقدیمی و مراحل دادرسی و لوایح ارائه شده با اشاره به ابتلاء زوج به بیمای صعب العلاج هپاتیت B مدعی تحقق بند سوم شروط ضمن عقد گردیده و خواستار صدور حکم طلاق شده و محکمه با توجه به محتویات پرونده و اظهارات و مدافعات طرفین و اخذ نظریه داوران و ملاحظه پاسخ های پزشکی قانونی و گواهی پزشک معالج با این استدلال که بیماری زوج به هپاتیت B از نوع بیماری خاموش بوده و فعلا نیازی به درمان خاصی ندارد، ادعای خواهان را مبنی بر تحقق شرط ضمن عقد وارد ندانسته و حکم بر بطلان دعوی زوجه صادر نموده است. درحالی که اولا: در بند سوم شروط ضمن عقد مندرج در سند ازدواج که به امضا زوجین رسیده قید گردیده: ابتلا زوج به امراض صعب العلاج به نحوی که دوام زناشویی برای زوجه مخاطره آمیز باشد ثانیا: پزشکی قانونی در نظریه نخست خود به تاریخ 1393/06/15 اعلام نموده بر اساس گواهی پزشک متخصص معالج نامبرده وی مبتلا به بیماری هپاتیت B بوده که در حال حاضر با توجه به آزمایشات تشخیصی بیماری زوج خاموش میباشد و فعلا نیازی به درمان خاصی ندارد. بیماری هپاتیت در صورت عدم کنترل به وسیله درمان طبی و یا عود بیماری و پیشرفت آن به سوی سرطان کبد صعب العلاج محسوب میگردد. پزشکی قانونی در نظریه بعدی خود به تاریخ 1393/09/14 اعلام نموده که بیماری هپاتیت B از راه خون و تماس جنسی منتقل میشود. در صورت اسفاده از وسایل محافظت کننده انتقال بیماری از راه جنسی قابل پیش گیری است. چنانچه مبتلا به فاز حاد بیماری شود صعب العلاج محسوب میگردد با این اوصاف اولا: ابتلاء زوج به بیماری هپاتیت B محرز است. ثانیا: این بیماری قابل سرایت به زوجه از طریق رابطه زناشویی میباشد ثالثا:پزشکی قانونی فعلا بیماری را در مرحله خاموشی توصیف نموده و در صورت فعال شدن و حاد شدن که آن را منتفی ندانسته بیماری صعب العلاج محسوب میگردد. در چنین شرایطی چنانچه زوجه بخواهد بدون استفاده از وسایل پیش گیری به منظور بچه دار شدن با زوج رابطه زناشویی برقرار نماید. حسب گواهی پزشکی قانونی انتقال بیماری به زوجه قطعی است و همین امر برای سلامتی زوجه که تمایل به داشتن فرزند دارد مخاطره آمیز خواهد بود و مصداق تحقق بند سه شروط ضمن عقد خواهد بود. بنابراین دادنامه فرجامخواسته به لحاظ عدم مطابقت با دلالت محتویات پرونده و مغایرت آن با موازین قانونی مخدوش بوده و مستندا به بند 2 ماده 371 قانون آیین دادرسی مدنی نقض میشود و رسیدگی مجدد به استناد بند ج ماده 401 همان قانون به شعبه هم عرض دادگاه صادر کننده رای منقوض ارجاع میگردد.
شعبه --- دیوان عالی کشور - رئیس و مستشار و عضو معاون
حسن عباسیان - مسعود کریم پور نطنزی - جعفر پور بدخشان