شماره پرونده: ه- ع/ 9901961 شماره دادنامه: 140009970906011243 تاریخ: 9/11/1400
شاکی: آقای سجادکریمی پاشاکی
طرف شکایت: هیات وزیران
موضوع شکایت یا خواسته: ابطال ماده 2 آییننامه اجرایی جذب و استخدام قهرمانان مشمول قانون سرباز قهرمان ابلاغی به شماره 47069ت51514 مورخ24/3/1395هیات وزیران
شاکی دادخواستی به طرفیت هیات وزیران به خواسته ابطال ماده 2 آییننامه اجرایی جذب و استخدام قهرمانان مشمول قانون سرباز قهرمان ابلاغی به شماره 47069ت51514 مورخ24/3/1395هیات وزیران به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
ماده 2- دستگاه های اجرایی موضوع ماده (5) قانون مدیریت خدمات کشوری میتوانند مشمولین این آییننامه را با رعایت شرایط زیر بدون برگزاری آزمون و خارج از نشر آگهی به صورت پیمانی جذب و استخدام نمایند
1-وجودپست سازمانی بلاتصدی
2-داشتن شرایط احراز مشاغل دستگاه اجرایی
3 داشتن شرایط عمومی استخدام و تایید گزینش.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت(حسب موردبا تصریح به مغایرت با قانون یا شرع یا خروج از حدود اختیارات)
شاکی اظهار داشته که هیات وزیران مستند به تبصره 6 اصلاحی قانون اصلاح قانون سرباز قهرمان آییننامه ماده معترض عنه را تصویب کرده و طی آن تجویز بر جذب و استخدام مشمولین این قانون رابدون برگزاری آزمون و خارج از نشر آگهی داده است این در حالی است که تبصره 5 قانون اصلاح قانون سرباز قهرمان مصوب 1391، بیان داشته است" کلیه دستگاه های اجرایی موضوع ماده 5 قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب 8/7/1386 میتوانند علاوه بر مشمولین تبصره 4 این قانون، مقام های دوم و سوم بازیهای آسیایی و مسابقات جهانی را با معرفی وزارت ورزش و جوانان و با رعایت سایر قوانین و مقررات مربوطه به صورت پیمانی جذب و استخدام نمایند."
ومقنن در این تبصره، شرط استخدام مشمولین این قانون را با رعایت سایر قوانین و مقررات دانسته است. به عبارتی موادی چون 41-42-44 قانون مدیریت خدمات کشوری و سایر مواد مشابه در قوانین استخدامی خاص که بر ترتیبات عادلانه ورود به خدمت و رقابت ایشان با سایر افراد دلالت دارد. تنفیذ شده است. از این رو مقرره معترض عنه مخالفت ترتیبات عادلانه ورود به خدمت و اعطاء امتیاز ناروای استخدامی بدون رعایت ترتیبات و تشریفات تصریحی مقنن در تبصره5 به این قانون میباشد. و مقرره یاد شده مخالف بند 9 اصل سوم و اصل 28 قانون اساسی بوده و علاوه بر آن مغایر مواد 41-44-42 قانون مدیریت خدمات کشوری و ماده 13 قانون استخدام کشوری و نیز از حیث شرعی، مخالف بند 2 سیاست های کلی نظام اداری ابلاغی مقام معظم رهبری در ایجاد ترتیبات عادلانه ورود به خدمت و قواعد شرعی عدالت و برابری میباشد. کما اینکه علاوه بر مغایرت های معنونه، مخالف تعداد بسیاری از آراء هیات عمومی دیوان عدالت اداری که بر رعایت ترتیبات عادلانه ورود به خدمت و نیز غیر معتبر شمردن امتیازات غیر قانونی تصریح داشته، میباشد. از این رو ابطال آن را از محضر قضات شریف هیات عمومی دیوان عدالت اداری استدعا دارم.یز
خلاصه مدافعات طرف شکایت:
به موجب تبصره (5) ماده واحده قانون اصلاح قانون سرباز قهرمان مصوب 1391: «کلیه دستگاههای اجرایی موضوع ماده (5) قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب 8/7/86 میتوانند علاوه بر مشمولین تبصره (4) این قانون، مقام های دوم و سوم بازیهای آسیایی و مسابقات جهانی را با معرفی وزارت ورزش و جوانان و با رعایت سایر قوانین و مقررات مربوطه به صورت پیمانی جذب و استخدام نمایند.». همچنین به موجب ذیل تبصره (6) ماده واحده قانون اصلاح قانون سرباز قهرمان مصوب 1391تصویب آییننامه اجرایی موضوع جذب و استخدام قهرمانان مشمول قانون به هیات وزیران واگذار گردیده است. هیات محترم وزیران نیز به موجب آییننامه یاد شده، جزئیات و ساز و کارهای اجرایی مربوطه را به تصویب رسانده است. وجواز و امتیاز استخدام دارندگان عناوین قهرمانی در خود قانون و به صراحت مورد حکم قانونگذار واقع شده است و بدون تعیین امتیازی علاوه بر شرایط جاری موضوع قوانین و مقررات مورد عمل، ضرورتی برای وضع قانون نبوده است. در واقع بدون لحاظ امتیاز فلسفه قانونگذاری برای سرباز قهرمان زیر سوال می رود؛ زیرا بدون تصویب قانون نیز دارندگان عناوین قهرمانی به مانند سایر اشخاص می توانستند در آزمون ورودی استخدامی دستگاههای اجرایی شرکت نموده و در صورت موفقیت در آزمون به استخدام در آیند. تردیدی نیست که حکم مندرج در تبصره (5) ماده واحده قانون اصلاح قانون سرباز قهرمان زمانی معنا و فایده خواهد داشت که سرباز قهرمان با بهره مندی از امتیاز خاص به استخدام دولتی در آید.نظر به مراتب فوق و با عنایت به اینکه شکایت مطروحه مبتنی بر تصور نادرست و برداشت خارج از اراده قانونگذار از مفاد تبصره (5) ماده واحده قانون اصلاح قانون سرباز قهرمان بوده و برخلاف ادعای شاکی، مفاد ماده (2) آییننامه مورد شکایت، دربردارنده هیچ حکمی فراتر از حکم قانونگذار در قانون یاد شده نیست، بنابراین اتخاذ تصمیم شایسته دایر بر رد شکایت مطروحه مورد تقاضاست.
چنانچه ادعای مغایرت مقرره مورد شکایت با موازین شرعی مطرح شده است نظریه شورای نگهبان نوشته شود:
شورای محترم نگهبان طی نامه پاسخ شماره 28814 /102مورخ27/9/1400در ارتباط با مخالفت ماده2 آییننامه اجرایی جذب و استخدام قهرمانان مشمول قانون سرباز قهرمان موضوع تصویبنامه شماره 7069عت 51516ه مورخ 1395/06/23 هیات وزیران با قاعده فقهی (عدل وبرابری)، در جلسه مورخ 26/9/1400 فقهای معظم شورای نگهبان مورد بحث و بررسی قرار گرفت که به شرح ذیل اعلام نظر میگردد
- ماده مورد شکایت فی نفسه خلاف شرع شناخته نشد. تشخیص قانونی بودن آن بر عهده دیوان محترم عدالت اداری است.
نظریه تهیه کننده گزارش:
به موجب ذیل تبصره (6) ماده واحده قانون اصلاح قانون سرباز قهرمان مصوب 1391تصویب آییننامه اجرایی موضوع جذب و استخدام قهرمانان مشمول قانون به هیات وزیران واگذار گردیده است.و هیات محترم وزیران نیز به موجب آییننامه یاد شده، جزئیات و ساز و کارهای اجرایی قانون مربوطه را به تصویب رسانده است. وجواز و امتیاز استخدام دارندگان عناوین قهرمانی در تبصره 5 ماده واحده قانون اصلاح قانون سرباز قهرمان مصوب 3/10/91مجلس شورای اسلامی به صراحت مورد حکم قانونگذار واقع شده است لذا هیات محترم وزیران بر اساس اختیار حاصله از قانون مبادرت به تصویب مصوبه مذکور نموده ودر رویه دیوان عدالت نیز چنین اقدامی خازج از حدود اختیار شناخته نشده است لذا عقیده به رد شکایت دارم.
تهیه کننده گزارش:
صمد بشارتی فر
پرونده شماره ه- ع/9901961 مبنی بر درخواست ابطال ماده 2 آییننامه اجرایی جذب و استخدام قهرمانان مشمول قانون سرباز قهرمان به شماره 47069/ت51514ه- (مصوب 20/4/1395 هیات وزیران)، در جلسه مورخ 29/10/1400 هیات تخصصی استخدامی مورد رسیدگی قرار گرفت و اعضا به شرح ذیل اقدام به صدور رای نمودند:
رای هیات تخصصی استخدامی
نظر به اینکه اولاً مطابق تبصره 6 ماده واحده قانون سرباز قهرمان (مصوب 13/12/1376)، که تصویب آییننامه اجرایی موضوع جذب و استخدام قهرمانان مشمول قانون مذکور را به هیات وزیران واگذار کرده است، بنابراین تصویب ماده مورد شکایت، در صلاحیت واضع مقرره میباشد.
ثانیاً با عنایت به اینکه مراد قانونگذار از تصویب ماده واحده قانون سرباز قهرمان (مصوب 13/12/1376)، اعطای امتیازاتی علاوه بر امتیازات موجود در قوانین و مقررات عمومی میباشد، بنابراین تبصره 5 ماده واحده قانون مذکور که کلیه دستگاههای اجرایی موضوع ماده 5 قانون مدیریت خدمات کشوری (مصوب 8/7/1386) را مکلف به جذب و استخدام ورزشکاران مشمول تبصره مذکور به صورت پیمانی نموده است، ورزشکاران مذکور را از طی نمودن مراحل عمومی استخدامی -از جمله آزمون استخدامی- معاف نموده و ماده مورد شکایت که به بیان این امر پرداخته، مغایرتی با قانون ندارد.
ثالثاً مطابق نظریه شورای محترم نگهبان به شماره 28814/102 (مورخ 27/9/1400) که بیان میدارد «ماده مورد شکایت فینفسه خلاف شرع شناخته نشد. تشخیص قانونی بودن آن بر عهده دیوان محترم عدالت اداری است»، بنابراین موضوع مغایر با شرع نمیباشد.
بنا به مراتب فوق، ماده 2 آییننامه اجرایی جذب و استخدام قهرمانان مشمول قانون سرباز قهرمان به شماره 47069/ت51514ه- (مصوب 20/4/1395 هیات وزیران)، بر اساس رای اکثریت اعضای هیات تخصصی استخدامی، خارج از حدود اختیارات مرجع وضع مصوبه و مغایر قوانین نبوده و قابل ابطال تشخیص نمیگردد. این رای به استناد بند «ب» ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392 ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رئیس محترم دیوان عدالت اداری یا 10 نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است.
علی اکابری
رئیس هیات تخصصی استخدامی
دیوان عدالت اداری
نظریه اقلیت (2 نفر):
نظر به اینکه مطابق تبصره 5 ماده واحده قانون سرباز قهرمان (مصوب 13/12/1376) که کلیه دستگاههای اجرایی موضوع ماده 5 قانون مدیریت خدمات کشوری (مصوب 8/7/1386) را مکلف به جذب و استخدام پیمانی ورزشکارانی که در تبصره مذکور بیان گردیده، نموده و این اقدام را «با رعایت سایر قوانین و مقررات مربوطه» مجاز اعلام کرده است، بنابراین با توجه به اینکه مطابق ماده 41 قانون مدیریت خدمات کشوری که استخدام در دستگاههای اجرایی را با رعایت مراتب شایستگی و برابری فرصتها امکانپذیر دانسته و ماده 44 قانون مذکور که بیان داشته «بکارگیری افراد در دستگاههای اجرایی پس از پذیرفته شدن در امتحان عمومی که به طور عمومی نشر آگهی میگردد و نیز امتحان یا مسابقه تخصصی، امکانپذیر است»، ماده مورد شکایت، مغایر قوانین میباشد.
بنا به مراتب فوق، ماده 2 آییننامه اجرایی جذب و استخدام قهرمانان مشمول قانون سرباز قهرمان به شماره 47069/ت51514ه- (مصوب 20/4/1395 هیات وزیران)، بر اساس رای اقلیت اعضای هیات تخصصی استخدامی، مغایر قوانین و قابل ابطال تشخیص میگردد.
قوانین ومقررات استنادی:
قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب 1386/07/08 کمیسیون مشترک مجلس شورای اسلامی
ماده 5 - دستگاه اجرایی: کلیه وزارتخانه ها، موسسات دولتی، موسسات یا نهادهای عمومی غیردولتی، شرکت های دولتی و کلیه دستگاه هایی که شمول قانون بر آنها مستلزم ذکر و یا تصریح نام است از قبیل شرکت ملی نفت ایران، سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران، بانک مرکزی، بانک ها و بیمه های دولتی، دستگاه اجرایی نامیده میشوند.
ماده 41 - ورود به خدمت و تعیین صلاحیت استخدامی افرادی که داوطلب استخدام در دستگاه های اجرایی میباشند براساس مجوزهای صادره، تشکیلات مصوب و رعایت مراتب شایستگی و برابری فرصت ها انجام میشود.
ماده 42 - شرایط عمومی استخدام در دستگاه های اجرایی عبارتند از:
الف - داشتن حداقل سن بیست سال تمام و حداکثر چهل سال برای استخدام رسمی و برای متخصصین با مدرک تحصیلی دکتری چهل و پنج سال.
ب - داشتن تابعیت ایران.
ج - انجام خدمت دوره ضرورت یا معافیت قانونی برای مردان.
د - عدم اعتیاد به دخانیات و مواد مخدر.
ه- - نداشتن سابقه محکومیت جزایی موثر.
و - دارا بودن مدرک تحصیلی دانشگاهی و یا مدارک همتراز (برای مشاغلی که مدارک همتراز در شرایط احراز آنها پیش بینی شده است).
ز - داشتن سلامت جسمانی و روانی و توانایی برای انجام کاری که استخدام میشوند براساس آییننامه ای که با پیشنهاد سازمان به تصویب هیات وزیران میرسد.
ح - اعتقاد به دین مبین اسلام یا یکی از ادیان شناخته شده در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران.
ط - التزام به قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران.
تبصره 1 - به کارگیری موقت و تعیین حقوق و مدت خدمت اتباع خارجی حسب قوانین و مقررات خاص خود انجام خواهد شد.
تبصره 2 - استخدام افراد در دستگاه های اجرایی در مشاغل تخصصی و کارشناسی و بالاتر منوط به احراز توانایی آنان در مهارت های پایه و عمومی فناوری اطلاعات میباشد که عناوین و محتوای مهارت های مذکور توسط سازمان تهیه و ابلاغ خواهد شد.
تبصره 3 - استخدام ایثارگران و خانواده های آنان براساس قوانین مصوب مربوط به خود خواهد بود.
تبصره 4 - قوانین و مقررات گزینش به قوت خود باقی است.
تبصره 5 - به کارگیری افراد با مدرک تحصیلی دیپلم و یا با حداقل سن کمتر از رقم مذکور در این ماده در موارد یا مناطق خاص
برای مدت زمان مشخص و برای فرزندان شهدا صرفاً در مشاغلی که با پیشنهاد سازمان به تصویب هیات وزیران میرسد مجاز میباشد.
ماده 44 - به کارگیری افراد در دستگاه های اجرایی پس از پذیرفته شدن در امتحان عمومی که به طور عمومی نشر آگهی میگردد و نیز امتحان یا مسابقه تخصصی امکان پذیر است. دستورالعمل مربوط به نحوه برگزاری امتحان عمومی و تخصصی به تصویب شورای توسعه مدیریت میرسد. شورای توسعه مدیریت مکلف است برای جذب داوطلبان بومی شهرستانی به استثنای شهر تهران و مراکز استان ها اولویت قائل شود. منظور از بومی شهرستان، متولد یا ساکن با سابقه حداقل ده سال سکونت در همان شهرستان میباشد. (اصلاحی 1399/06/16)
ماده واحده قانون اصلاح قانون سرباز قهرمان مصوب 1391/10/03 مجلس شورای اسلامی
تبصره 4 - قهرمانان بازی های المپیک شامل نفرات اول تا سوم و قهرمانان اول و دوم مسابقات قهرمانی جهان و نفرات اول بازی های آسیایی در رشته های ورزشی تحت پوشش کمیته بین المللی المپیک (Ioc) و مقام اول تا سوم مسابقات جام جهانی فوتبال، بسکتبال و والیبال و همچنین یکی از فرزندان قهرمانان پارالمپیک جهانی معاف از سربازی با معرفی وزارت ورزش و جوانان و موافقت ستاد کل نیروهای مسلح پس از طی دوره آموزش نظامی در نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران از انجام خدمت دوره ضرورت معاف میشوند. (الحاقی 3/10/1391)
تبصره 5 - کلیه دستگاه های اجرایی موضوع ماده (5) قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب 1386/07/08 میتوانند علاوه بر مشمولین تبصره (4) این قانون، مقام های دوم و سوم بازی های آسیایی و مسابقات جهانی را با معرفی وزارت ورزش و جوانان و با رعایت سایر قوانین و مقررات مربوطه به صورت پیمانی جذب و استخدام نمایند. (الحاقی 3/10/1391)
تبصره 6 - آییننامه اجرایی موضوع معافیت سربازان قهرمان مشمول این قانون به پیشنهاد وزارت ورزش و جوانان و با همکاری وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح تهیه میشود و به تایید ستاد کل نیروهای مسلح میرسد. آییننامه اجرایی موضوع جذب و استخدام قهرمانان مشمول این قانون نیز به پیشنهاد وزارت ورزش و جوانان و با همکاری معاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی رئیس جمهور تهیه میشود. این آییننامه حداکثر سه ماه پس از لازم الاجراء شدن این قانون به تصویب هیات وزیران میرسد. (اصلاحی 3/10/1391)
قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران
بند9-اصل سوم
رفع تبعیضات ناروا و ایجاد امکانات عادلانه برای همه، در تمام زمینه های مادی و معنوی.
اصل بیست و هشتمهر کس حق دارد شغلی را که بدان مایل است و مخالف اسلام و مصالح عمومی و حقوق دیگران نیست برگزیند. دولت موظف است با رعایت نیاز جامعه به مشاغل گوناگون برای همه افراد امکان اشتغال به کار و شرایط مساوی را برای احراز مشاغل ایجاد نماید.
ماده 13-قانون استخدام کشوری مصوب 1345/03/31 کمیسیون خاص مشترک مجلسین
ماده 13 - استخدام اشخاص به خدمت رسمی دولت از طریق امتحان یا مسابقه انجام میشود.
تبصره 1- وزارتخانهها و موسسات دولتی مشمول این قانون میتوانند با موافقت سازمان امور اداری و استخدامی کشور در قبال داوطلبان یا دانشجویان آموزشگاه های اختصاصی یا دورههای ترتیبی مربوط و دانشگاه ها و موسسات عالی آموزشی تعهد استخدامی به عمل آورند. (اصلاحی 1353/12/28)
تبصره 2 - وزارتخانهها و موسسات دولتی مشمول قانون استخدام کشوری میتوانند مستخدمین پیمانی را که در تاریخ تصویب این اصلاحیه دراستخدام دارند با رعایت مقررات مربوط از طریق امتحان به طور رسمی استخدام کنند. « مشروط بر آن که سن آنان در تاریخ بیست و چهارم اسفند ماه 1351 از حداکثر مقرر در ماده 14 این قانون تجاوز نکرده باشد.» (اصلاحی 1351/12/24 و 1353/12/28)
تبصره 3 - آییننامه مربوط به طرز اجرای این ماده از طرف سازمان امور اداری واستخدامی کشور تهیه و به تصویب شورا خواهد رسید.
تبصره 4 - سوابق خدمت پیمانی مشمولین تبصره 2 این ماده در وزارتخانهها و موسسات دولتی مشمول این قانون از تاریخ 31ر3ر1345 به بعد در مورد مستخدمین گروه های 1 و 2 و 3 به شرط پرداخت 8/5 درصد اجرت و فوقالعاده مخصوص دریافتی و در مورد مستخدمین گروههای 4 و بالاتر به شرط پرداخت 8/5 درصد اجرت و فوقالعاده مخصوص دریافتی به عنوان سهم خود و معادل آن به عنوان سهم وزارتخانه یا موسسه دولتی متبوع ازلحاظ تعیین گروه و بازنشستگی و وظیفه محسوب خواهد شود سوابق خدمت سایر کارکنان فعلی راهآهن دولتی ایران از 31ر3ر1345 ببعد در موسسه مزبور در صورتی که طبق مقررات به صورت رسمی استخدام شده یا بشوند با پرداخت 8/5 درصد حقوق و دستمزد دریافتی از لحاظ تعیین گروه بازنشستگی و وظیفه محسوب خواهد شد. (الحاقی 1353/12/28، حذف 1357/10/02)
بند2-متن سیاستهای کلی نظام اداری(ابلاغی 1389)
2- عدالت محوری در جذب، تداوم خدمت و ارتقای منابع انسانی.مقدمه مصوبه شماره47069/ت51514ه- 23/4/ 1395هیات وزیران
هیات وزیران در جلسه 20/4/1395 به پیشنهاد وزارت ورزش و جوانان و با همکاری سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور و به استناد تبصره (6) ماده واحده قانون سرباز قهرمان - مصوب1376- و اصلاحات بعدی آن، آییننامه اجرایی جذب و استخدام قهرمانان مشمول قانون یادشده را به شرح زیر تصویب کرد