شماره پرونده: ه- ع/ 9900054 شماره دادنامه: 140009970906011244 تاریخ: 9/11/1400
شاکی: آقای قاسم لطفیان همدانی
طرف شکایت: کمیسیون ماده 5 همدان- شهرداری همدان
موضوع شکایت و خواسته: ابطال ماده یک و بندهای ب و ج مصوبه مورخ 1366/11/12 کمیسیون طرح تفصیلی شهر همدان به علت عدم در نظر گرفتن ملاحظات حقوقی و قانونی در تصویب مصوبه، از تاریخ تصویب
شاکی دادخواستی به طرفیت کمیسیون ماده 5 همدان- شهرداری همدان به خواسته ابطال ماده یک و بندهای ب و ج مصوبه مورخ 12/11/66 کمیسیون طرح تفصیلی شهر همدان به علت عدم در نظر گرفتن ملاحظات حقوقی و قانونی در تصویب مصوبه، از تاریخ تصویب به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
1- در مورد ضوابط ساخت مسکن در کوی شهید مدنی بحث و مقرر گردید:
ب) در مورد ارتفاع، حداکثر ارتفاع ساختانهای شمالی 5/7 متر، حداکثر ارتفاع ساختانهای جنوبی 5/8 متر و ساختانهای جنوبی بر خیابانهای زیر 18 متر به شرط اینکه طول قطعه 20 متر و ببالا باشد باید بعرض 2 متر و بطول تمام قطعه عقب نشینی نماید و زمین باقیمانده در مالکیت مالک خواهد بود و به عنوان حیات استفاده خواهد شد. تصمیم گیری در خصوص موارد خاص منوط به نظر شخصی شهردار همدان است.
ج) چنانچه کسانی که در بر ساختانهای جنوبی مبادرت به احداث دیوار نمایند لازم است حداکثر ارتفاع دیوار 2 متر و با نمای آجری ساخته شود.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
کمیسیون ماده 5 شهر همدان در تاریخ 12/11/66 صرفاً با حضور استاندار و علی الظاهر با حضور نماینده شهرسازی در بند الف ماده یک تصویب نموده که ضوابط ساخت و ساز در شهرک شهید مدنی برای املاک تا 200 مترمربع، شصت درصد تراکم و بیش از 200 مترمربع پنجاه درصد تراکم میباشد حال آن که ساخت و ساز در اراضی با مساحت تا 200 مترمربع موجب پیشروی در حیاط بیش از ساختمان احداثی در اراضی و زمین های بیش از 200 مترمربع شده است. در بند ب مصوبه با خروج از مقررات شهرسازی مبنی براینکه ساختمان های جنوبی بر خیابان های کمتر از 18 متر عرض مشروط به اینکه بیش از 20 متر طول داشته باشند باید به عرض 2 متر در تمام طول قطعه عقب نشینی نمایند و زمین باقی مانده در مالکیت مالک باقی خواهد بود و به عنوان حیاط استفاده خواهد شد و چنانچه مالکین بخواهند دیوار در ملک خود احداث نمایند باید حداکثر به ارتفاع دو متر و با نمای آجری میباشد که چنین الزاماتی خارج از ضوابط حیاط خلوت میباشد. بنابراین مصوبه که قبل از افتتاح شهرک بوده صادر و در مغایرت با مواد 30، 31، 38، 140، 302، 303، 331 و 332 قانون مدنی نمیباشد. همچنین برخلاف اصل 40 قانون اساسی بوده و نمی توان بدون پرداخت غرامت املاک اشخاص را تملک نمود. همچنین شاکی به استناد آرای شماره 1214- 29/10/94، 433/80-745 مورخ 30/9/95 و 1914-1915 هیات عمومی دیوان عدالت اداری موضوع مصوبه را از مصادیق ماده 92 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری اعلام ضمنی اینکه به موضوع غیر شرعی بودن مصوبه نیز اشاره نموده است.
خلاصه مدافعات طرف شکایت:
بازنگری طرح تفصیلی شهر همدان در تاریخ 11/3/84 در کمیسیون ماده 5 تصویب و در تاریخ 28/2/85 توسط استاندار همدان به شهرداری همدان ابلاغ گردیده است. متعاقباً آخرین ضوابط و مقررات اصلاحی مصوب ملاک عمل شهرداری همدان مصوبه کمیسیون ماده 5 مورخ 13/2/91 میباشد که در این مصوبه سطح اشتغال برای کلیه پلاک ها، 60 درصد مساحت بعد از تعریض+ 14 متر راه پله و حداکثر 4 مار آسانسور+ نورگیری جهت پلاک های شمالی و مشابه منوط به اینکه از هفتاد درصد طول بعد از تعریض بیشتر نشود. لذا مصوبه مورخ 12/11/66 فاقد اعتبار و مدت اجرای آن نیز به اتمام رسیده است.
در خصوص ادعای مغایرت مصوبه با شرع، قائم مقام دبیر شورای نگهبان به موجب نامه شماره 27573/102 مورخ 24/6/1400 اعلام کرده است که:
«در صورتی که مرجع وضع مصوبه مورد شکایت قانوناً حق وضع آن را داشته است و مصوبه مغایر قانون نباشد خلاف شرع شناخته نشد. تشخیص این امر به عهده دیوان محترم عدالت اداری است.»
نظریه تهیه کننده گزارش:
نظر به اینکه با اعمال ماده 92 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری موافقت نگردیده و با عنایت به اینکه کمیسیون ماده 5 قانون تاسیس شورای عالی شهرسازی و معماری مرجع وضع و تصویب ضوابط شهرسازی در شهرها میباشد و با التفات به اینکه مصوبه موضوع شکایت با هیچ یک از مواد قانونی اعلامی توسط شاکی مغایرت نداشته، لذا به نظر تصویب مصوبه خارج از حدود اختیار و مغایر با قانون نمیباشد./6
تهیه کننده گزارش:
رضا میشان
پرونده شماره ه- ع/9900054 مبنی بر ابطال ماده 1 و بند «ب» و «ج» ماده مذکور از صورتجلسه کمیسیون ماده 5 شورای عالی شهرسازی و معماری استان همدان (مورخ 12/11/1366)، در جلسه مورخ 26/10/1400 هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست مورد رسیدگی قرار گرفت و اعضا به شرح ذیل اقدام به صدور رای نمودند:
رای هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست
نظر به اینکه اولاً مطابق ماده 5 قانون تاسیس شورای عالی شهرسازی و معماری ایران (مصوب 22/12/1351) که یکی از وظایف و صلاحیتهای کمیسیون ماده 5 قانون مذکور را «بررسی و تصویب طرحهای تفصیلی شهری و تغییرات آنها» اعلام کرده است، علیهذا تصویب صورتجلسه مورد شکایت، در صلاحیت واضع آن میباشد.
ثانیاً با عنایت به اینکه نظریه شورای نگهبان به شماره 27573/102 (مورخ 24/6/1400) که بیان میدارد «در صورتی که مرجع وضع مصوبه مورد شکایت قانوناً حق وضع آن را داشته است و مصوبه مغایر قانون نباشد، خلاف شرع شناخته نشد. تشخیص این امر بر عهده دیوان محترم عدالت اداری است»، بنابراین موضوع شکایت، مغایر با شرع نمیباشد.
بنا به مراتب فوق، ماده 1 و بند «ب» و «ج» ماده مذکور از صورتجلسه کمیسیون ماده 5 شورای عالی شهرسازی و معماری استان همدان (مورخ 12/11/1366)، بر اساس رای اکثریت اعضای هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست، مغایر قوانین و خارج از حدود اختیارات مرجع وضع مصوبه نبوده و قابل ابطال تشخیص نمیگردد. این رای به استناد بند «ب» ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392 ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رئیس محترم دیوان عدالت اداری یا 10 نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است.
حمیدرضا شریعتفر
رئیس هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست
دیوان عدالت اداری