بسمه تعالی
کلاسه پرونده: ه- ع/92/421 دادنامه: 61 تاریخ صدور: 26/5/93
مرجع رسیدگی: هیات تخصصی پژوهشی و فرهنگی
موضوع خواسته: ابطال دستورالعمل تطبیق واحدهای درسی به شماره 98185/21/د مورخ 7/12/89
شاکی: ابراهیم چاییده فرزند منوچهر
طرف شکایت: دانشگاه پیام نور استان فارس
گردش کار:
خلاصه دادخواست شاکی با ذکر دلیل مغایرت مصوبه با قانون یا شرع: شاکی اعلام نموده با مدرک تحصیلی کاردانی پیوسته نرم افراز کامپیوتر در آزمون پذیرش دانش پذیر دوره های فراگیر کارشناسی (نوبت 22) در رشته حقوق دانشگاه پیام نور در تاریخ 21/10/1389 شرکت و در مهرماه 1390 پذیرفته شده نسبت به معادل سازی دروس قبلی که در مقطع کاردانی گذرانیده بوده اقدام نمودم اما به استناد بند 1 - 11 دستورالعمل شماره 98185/21/د مورخ 7/12/89 دال بر اینکه: " دانشجویان پذیرفته شده در مقطع کارشناسی پیوسته که دارای مدرک کاردانی (پیوسته) و فاقد مدرک پیش دانشگاهی هستند، هیچ یک از واحدهای مقطع کاردانی آنان قابل معادل سازی نمیباشد " از معادل سازی دروس قبلی امتناع نموده این بند بر ضرر وی تمام شده و خلاف قاعده "لاضرر و لاضرار" بوده و حقوق مکتسبه وی را تضییع نموده و چون بعد از تاریخ ثبت نام وی صادر گردیده و به گذشته تسری داده اند مغایر با اصل عطف بماسبق نشدن قوانین و ماده 4 قانون مدنی میباشد و همچنین خلاف قاعده قبع عقاب بلا بیان بوده است.
ثانیاً بند 1 - 5 همان دستورالعمل نیز، نمره های دانشجو را در هر درس حداقل 12 از 20 برای دانشگاههای غیر دولتی و حوزه های علمیه و دانشگاه آزاد اسلامی تعیین کرده است در حالی که طبق بند قبلی (1-4) نمره های دانشجو را در هر درس حداقل 10 از 20 برای دانشگاههای دولتی و نیمه خصوصی و پیام نور و آموزشکده های فنی تعیین کرده است و مشتکی عنه دروس قبلی وی را که با نمره 10 قبول شده بود به استناد بند 1- 5 نمی پذیرد. این بند نیز نافی حقوق مکتسبه وی بوده و بر خلاف قاعده فقهی، " کلّما حکم به العقل حکم الشرع " میباشد. مراتب مذکور در حالیست که در زمان ثبت نام اعلام نکرده بودند والا شرکت نمی کرد. و با رای وحدت رویه شماره 843 مورخ 16/11/91 هیات عمومی دیوان عدالت اداری نیز مطابقت ندارد.
خلاصه مدافعات مشتکی عنه: اولاً دستورالعمل مورد شکایت مصوبه شورای دانشگاه و وزارت علوم بوده و شکایت متوجه دانشگاه پیام نور استان فارس نمیباشد و این دانشگاه فقط مجری مصوبه است. ثانیاً داوطلبان فقط مجاز به انتخاب رشته در مقطع کارشناسی متناسب با همان رشته مقطع کاردانی بوده اند و در صفحه 3 آگهی به این موضوع تذکره داده شده بود در حالی که نامبرده با مدرک کاردانی کامپیوتر در رشته کارشناسی حقوق در آزمون شرکت و پذیرفته شده است.ثالثاً طبق جزء 4 از بند «ّب» (شرایط اختصاصی) دفترچه راهنما تذکر داده شده بود که معادل سازی تعدادی از واحدهای دوره کاردانی در صورت تطابق رشته و با نظر گروههای آموزشی خواهد بود. در خصوص بند 5 - 1 موضوع شرط معدل 12 برای دانشگاههای آزاد و غیر دولتی و معدل 10 برای دانشگاه های دولتی، این امر مصوبه لازم الرعایه وزارت علوم برای دانشگاه ها میباشد و این دانشگاه ملزم به رعایت آن میباشد. توضیح اینکه ادعای مغایرت با شرع برابر نظریه شماره 52902 مورخ 7/11/92 فقهای معظم شورای نگهبان خلاف موازین شرع شناخته نشد.
نظریه تهیه کننده گزارش: قطع نظر از اینکه دستورالعمل معترض عنه از سوی فقهای معظم شورای نگهبان خلاف شرع تشخیص داده نشده است. نظر بر اینکه بند 1 - 11 به طور اطلاق هیچکدام از واحدهای مقطع کاردانی داوطلبین را اعم از اینکه رشته های قبلی و فعلی متناسب یا غیر متناسب بوده باشد قابل معادلسازی ندانشته و به دانش پذیرانی که قبل از صدور دستورالعمل و در زمان حاکمیت مقررات سابق ثبت نام نمودهاند اند تسری داده است با ملاحظه وحدت ملاک مذکور در دادنامه شماره 843 مورخ 16/11/91 هیات عمومی برخلاف اصل عطف بماسبق نشدن قوانین و مغایر ماده 4 قانون مدنی میباشد قابل ابطال است و همچنین بند 1 - 5 نیز که در مقررات سابق تفاوتی بین دانشگاه های دولتی و غیر دولتی وجود نداشته ولی در این بند داشتن معدل 12 برای دانشگاه های آزاد اسلامی و غیر دولتی شرط پذیرش تعیین و به گذشته تسری داده شده است قابل ابطال است.
موضوع در جلسه مورخ 27/3/93 هیات تخصصی مطرح مقرر گردید نماینده وزارت علوم و نماینده دانشگاه پیام نور مرکزی دعوت و در خصوص ادعای مشتکی عنه مبنی بر اینکه دانشگاه پیام نور استان ها مجری سیاست ها هستند و دستورالعمل مورد شکایت از مصوبات وزارت علوم و دانشگاه پیام نور مرکز بوده است توضیح دهند.با ملاحظه توضیحات حضوری نمایندگان سازمان مرکزی دانشگاه پیام نور در جلسه مورخ 24/4/93 و مفاد لایحه تکمیلی به شرح برگ آتی اتخاذ تصمیم میگردد.امضا تهیه کننده گزارش: سید کاظم موسوی
موضوع در جلسه مورخ 24 / 4 / 93 هیات تخصصی پژوهشی و فرهنگی مطرح، نظریه هیات به شرح آتی اعلام میگردد.
اعضاء هیات به اتفاق آراء عقیده دارند:
در رابطه با بند 1 - 11 دستورالعمل تطبیق واحدهای درسی به شماره 98185/21/د مورخ 7/12/89 با عنایت به نظریه فقهای معظم شورای نگهبان به شماره 52902/30 مورخ 7/11/92 و با ملاحظه مفاد نامه استعلام به شماره 20/128475/210 مورخ 1/10/92 دائر بر اینکه مغایر موازین شناخته نشد و از حیث مغایرت با موازین قانونی نظر بر اینکه دستورالعمل مورد شکایت در این قسمت پس از طی تشریفات قانونی و اخذ نظریه وزارت علوم و سازمان سنجش صادر گردیده و مفاد نامه های شماره 56176/21 مورخ 16/9/89 و 60946/21 مورخ 27/9/89 مدیر کل پشتیانی و حمایت آموزشی عالی و نامه شماره 49122/1 مورخ 10/7/89 معاونت اجرایی سازمان سنجش آموزش کشور موید این امر میباشد و در بند 1 - 2 دفترچه آزمون به موضوع عدم معادلسازی واحدهای درسی تذکر داده شده بود علیهذا بند1 - 11 مغایر قانون نیست به استناد بند «ب» ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392 رای به رد شکایت صادر و اعلام میگردد این رای ظرف 20 روز از تاریخ صدور از سوی رئیس دیوان یا 10 نفر از قضات دیوان قابل اعتراض است. در رابطه با بند 1 - 5 به شرح ذیل اتخاذ تصمیم و جهت صدور رای به هیات عمومی تقدیم میگردد: نظریه اکثریت: شرایط داوطلبین یکسان بوده و تعیین نمره 12 برای فارغ التحصیلان دانشگاه های آزاد و غیر انتفاعی و نمره 10 برای فارغ التحصیلان مراکز دولتی تبعیض ناروا بوده و قبلاً نیز در مورد مشابه در رابطه با آزمون شرکت نفت رای هیات عمومی به شماره 1306 مورخ 9/11/86 صادر گردیده است لذا این بند قابل ابطال است. نظریه اقلیت: تفاوت فارغ التحصیلان مراکز علمی معتبر با فارغ التحصیلان مراکزی که بدون رقابت علمی وارد شده اند تبعیض ناروا نیست بلکه یکسان انگاری دانشگاههای دولتی با غیر دولتی دور از عدالت است علیهذا چون شرایط آنان متفاوت است پس تبعیض ناروا نیست و قابل ابطال نمیباشد.
سیدکاظم موسوی- نایب رئیس هیات تخصصی پژوهشی و فرهنگی دیوان عدالت اداری