قانون تعزیرات حکومتی امور بهداشتی و درمانی

ایجاد موسسات پزشکی غیرمجاز توسط اشخاص فاقد صلاحیت از نظر تخصصی جرم بوده و متخلف به مجازاتهای زیر محکوم میگردد:

1 - مرتبه ی اول- تعطیل موسسه و ضبط کلیه ی ملزومات موسسه بنفع دولت.
2 - مرتبه ی دوم (اصلاحی جزای نقدی 1403/3/30)- علاوه بر مجازاتهای مرتبه ی اول، جریمه نقدی به میزان 165,000,000 تا 1,650,000,000 ریال و اعلام نام در جراید.
3 - مرتبه ی سوم- علاوه بر مجازاتهای مرتبه ی دوم، زندان از شش ماه تا یک سال.

ایجاد موسسه ی پزشکی توسط افراد متخصص بدون پروانه ی کار جرم بوده و متخلف به مجازاتهای زیر محکوم میگردد:

1 - مرتبه ی اول- تعطیل موسسه، توبیخ کتبی و درج در پرونده ی پزشکی.
2 - مرتبه ی دوم (اصلاحی جزای نقدی 1403/3/30)- علاوه بر مجازاتهای مرتبه ی اول، جریمه ی نقدی به میزان 16,500,000 تا 165,000,000 ریال.
3 - مرتبه ی سوم (اصلاحی جزای نقدی 1403/3/30)- علاوه بر مجازات های مرتبه ی اول، جریمه نقدی به میزان 165,000,000 تا 1,650,000,000 ریال و ضبط اموال موسسه به نفع دولت.

خودداری بیمارستانها از پذیرش و ارائه ی خدمات اولیه ی لازم به بیماران اورژانس جرم محسوب شده و متخلف به مجازاتهای زیر محکوم میگردد:

1- مرتبه ی اول (اصلاحی جزای نقدی 1403/3/30)- جریمه نقدی از 16,500,000 تا 82,500,000 ریال، توبیخ کتبی و درج در پرونده ی پزشکی.
2- مرتبه ی دوم (اصلاحی جزای نقدی 1403/3/30)- جریمه نقدی 82,500,000 تا 165,000,000 ریال، لغو پروانه ی مسئول فنی موسسه، توبیخ کتبی و درج در پرونده ی پزشکی.
3- مرتبه ی سوم (اصلاحی جزای نقدی 1403/3/30)- جریمه ی نقدی از مبلغ 165,000,000 تا 825,000,000 ریال، لغو پروانه ی مسئول فنی موسسه، لغو پروانه ی تاسیس، توبیخ کتبی و درج در پرونده ی پزشکی.

ایجاد و یا ارائه ی خدمات مازاد بر احتیاج به منظور سودجویی و یا دخل و تصرف در صورتحساب و دریافت اضافه از نرخهای اعلام شده از ناحیه ی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی جرم محسوب شده و متخلف به مجازاتهای زیر محکوم میگردد:

1 - مرتبه ی اول- جریمه نقدی به میزان دو برابر اضافه دریافتی از بیماران، توبیخ کتبی و درج در پرونده ی پزشکی.
2 - مرتبه ی دوم- جریمه نقدی به میزان پنج برابر اضافه دریافتی از بیماران، لغو پروانه ی مسئول فنی، توبیخ کتبی و درج در پرونده ی پزشکی.
3 - مرتبه ی سوم- جریمه ی نقدی به میزان ده برابر اضافه دریافتی از بیماران، لغو پروانه ی مسئول فنی، لغو پروانه ی تاسیس، توبیخ کتبی و درج در پرونده ی پزشکی.

تبصره - میزان حق العلاج بیماران از طریق وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی اعلام خواهد شد.

بکارگیری کلیه ی متخصصین و صاحبان حرفه های پزشکی و پیراپزشکی که فاقد مجوز قانونی کار، صادره از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی باشند، در موسسات پزشکی جرم محسوب شده و متخلف به مجازاتهای زیر محکوم میشود:

1 - مرتبه ی اول (اصلاحی جزای نقدی 1403/3/30)- جریمه نقدی به میزان 16,500,000 تا 82,500,000 ریال، توبیخ کتبی و درج در پرونده ی پزشکی.
2 - مرتبه ی دوم- علاوه بر مجازاتهای مرتبه ی اول، لغو پروانه ی مسئول فنی.
3 - مرتبه ی سوم - علاوه بر مجازاتهای مرتبه ی دوم، لغو پروانه ی تاسیس.

صاحبان حرفه های پزشکی و پیراپزشکی فاقد مجوزهای قانونی کار مندرج در ماده ی 5 که در محل غیرمجاز به کار مشغول شده اند به مجازاتهای زیر محکوم خواهند شد:

1 - مرتبه ی اول- درج تخلف در پرونده ی پزشکی و اعزام به محل کار قانونی.

2- مرتبه ی دوم (اصلاحی جزای نقدی 1403/3/30)- علاوه بر مجازاتهای مرتبه ی اول، جریمه نقدی به میزان 25/000/000 تا 250/000/000 ریال به تناسب.

3 - مرتبه ی سوم- علاوه بر مجازاتهای مرتبه ی دوم، محکومیت به اضافه خدمت در محل کار قانونی حداکثر تا دو برابر مدت قانونی.

بکارگیری افراد فاقد صلاحیت حرفه ای در موسسات پزشکی جرم محسوب شده و متخلف به مجازاتهای زیر محکوم خواهد شد:

1 (اصلاحی جزای نقدی 1403/3/30)- مرتبه ی اول- جریمه ی نقدی به میزان 82,500,000 تا 165,000,000 ریال، توبیخ کتبی و درج در پرونده ی پزشکی.
2 - مرتبه ی دوم- علاوه بر مجازاتهای مرتبه ی اول، لغو پروانه ی مسئول فنی.
3 - مرتبه ی سوم- علاوه بر مجازاتهای مرتبه ی دوم لغو پروانه ی تاسیس.

تبصره - افراد فاقد صلاحیت شاغل نیز به مراجع ذیصلاح قضایی جهت برخورد قانونی معرفی خواهند گردید.

ترک موسسه ی پزشکی توسط مسئول فنی و پزشک کشیک و سایر کادرهای تخصصی در ساعت مقرر، تعطیل غیرموجه مطب و یا موسسه ی پزشکی بدون اطلاع سازمان نظام پزشکی و نپذیرفتن درصدی از بیماران بیمه که وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی تعیین می نماید، جرم محسوب شده و متخلف به مجازاتهای زیر محکوم میگردد:

1 - مرتبه ی اول - توبیخ کتبی و درج در پرونده ی پزشکی.
2- مرتبه ی دوم (اصلاحی جزای نقدی 1403/3/30)- علاوه بر مجازات مرتبه ی اول، جریمه ی نقدی به میزان 16,500,000 تا 82,500,000 ریال.
3 - مرتبه ی سوم- علاوه بر مجازاتهای مرتبه ی دوم، لغو پروانه ی مسئول فنی.

تبصره - در صورت لغو پروانه ی مسئول فنی و یا لغو پروانه ی تاسیس در مورد موسسات پزشکی (مشمولین مواد 3 و 4 و 5 و 7 و 8) جهت تعیین تکلیف قانونی برای انتخاب مسئول فنی جدید و هیات موسس جدید مراتب به کمیسیون قانونی تشخیص امور پزشکی ارجاع میگردد و ضمناً تا تعیین تکلیف نهایی از طریق کمیسیون فوق از طرف وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مسئول فنی موقت برای اداره ی موسسه منصوب و به کار گماشته خواهد شد.

چنانچه اعمال خلاف مندرج در مواد 1 و 3 و 4 و 7 سبب ورود خسارت جانی و مالی به افراد شود، مجازاتهای مندرج، مانع رسیدگی و پی‌گرد قانونی موسسه و یا افراد متخلف و اعمال مجازاتهای مربوط توسط مراجع ذیصلاح قضایی نخواهد گردید.

چنانچه تخلفات متعددی در واحدهای موضوع این قانون صورت پذیرد، در هر مورد مجازاتهای مربوط اعمال خواهد شد.

در مورد جرائم موضوع این قانون کمیسیونی مرکب از سرپرست نظام پزشکی مرکز و یا استان بر حسب مورد و مدیرعامل سازمان منطقه ای بهداشت و درمان استان و نماینده ی وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی موضوع را بدواً رسیدگی نموده و در صورت تشخیص وقوع جرم در مورد موسسات دولتی به کمیسیون تعزیرات حکومتی بخش دولتی و در موارد غیردولتی به دادسرای انقلاب اسلامی جهت تعیین مجازات معرفی می‌نماید.

کلیه ی درآمدهای حاصل از مجازاتهای این قانون به خزانه واریز میشود و وزارت امور اقتصادی و دارایی موظف است اعتبارات مورد نیاز جهت اجرای این قانون را مطابق تشخیص وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی از محل وجوه جرایم در اختیار وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی قرار دهد.

دارو باید دارای پروانه ساخت یا مجوز ورود از طرف وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی باشد و عرضه و فروش داروی فاقد پروانه ی ساخت یا مجوز ورود از طرف داروخانه جرم محسوب شده و متخلف به مجازاتهای زیر محکوم میگردد:

1- مرتبه ی اول - اخطار کتبی و جمع آوری داروهای غیرمجاز.
2- مرتبه ی دوم (اصلاحی جزای نقدی 1403/3/30)- جریمه نقدی تا مبلغ 23,000,000 ریال و انعکاس مراتب در پرونده.
3- مرتبه ی سوم- قطع سهمیه ی دارویی تا مدت سه ماه.
4- مرتبه ی چهارم- تعطیل داروخانه تا مدت یک سال.

داروخانه باید دارای پروانه تاسیس از طرف وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی باشد و تخلف از آن جرم محسوب شده و محل مذکور بلافاصله تعطیل میگردد.

 عرضه و فروش دارو باید با حضور مسئول فنی انجام گیرد و تخلف از آن جرم محسوب شده و محل مذکور بلافاصله تعطیل می‌گردد.

مسئول فنی باید در ساعات مقرر در داروخانه حضور داشته باشد و تخلف از آن جرم محسوب شده و متخلف به مجازاتهای زیر محکوم میگردد:

1 - مرتبه ی اول- اخطار کتبی با درج در پرونده.
2- مرتبه ی دوم (اصلاحی جزای نقدی 1403/3/30)- جریمه نقدی تا مبلغ 23,000,000 ریال.
3- مرتبه ی سوم (اصلاحی جزای نقدی 1403/3/30)- جریمه نقدی تا مبلغ 46,000,000 ریال.
4 - مرتبه ی چهارم- لغو موقت پروانه ی مسئولیت فنی تا مدت سه ماه.

داروخانه باید دارو را از شبکه های توزیع تعیین شده از سوی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی (شرکتهای توزیع کننده ی دارو) تهیه و تدارک نماید. عدم رعایت ضوابط این ماده جرم محسوب شده و متخلف به مجازاتهای زیر محکوم میگردد:

1- مرتبه ی اول- اخطار کتبی با درج در پرونده.
2- مرتبه ی دوم (اصلاحی جزای نقدی 1403/3/30)- جریمه ی نقدی تا مبلغ 82,500,000 ریال.
3- مرتبه ی سوم (اصلاحی جزای نقدی 1403/3/30)- جریمه‌ی نقدی تا مبلغ 82,500,000 ریال و قطع سهمیه ی دارویی تا مدت سه ماه.
4- مرتبه ی چهارم- تعطیل موقت داروخانه تا مدت یک سال.

تبصره - مبادله ی دارو در حد متعارف مصرف یک روز بین داروخانه های یک شهر مشمول ضوابط فوق نخواهد بود.

دارو باید در مقابل نسخه ی پزشک ارائه شود و ارائه ی آن بدون نسخه ی پزشک جرم محسوب شده و متخلف به مجازاتهای زیر محکوم میشود:

1 - مرتبه ی اول - تذکر کتبی.
2 - مرتبه ی دوم - اخطار کتبی با درج در پرونده.
3- مرتبه ی سوم(اصلاحی جزای نقدی 1403/3/30)- جریمه نقدی تا مبلغ 11,500,000 ریال.
4- مرتبه ی چهارم(اصلاحی جزای نقدی 1403/3/30)- جریمه نقدی تا مبلغ 23,000,000 ریال.
5 - مرتبه ی پنجم - قطع سهمیه ی دارویی تا مدت یکماه.

تبصره - لیست اقلامی که ارائه ی آنها بدون نسخه ی پزشک مجاز میباشد از سوی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی اعلام میگردد.

دارو باید طبق قیمت رسمی برای مصرف کننده، به متقاضی ارائه شود و قیمت هر قلم از داروهای ارائه شده در نسخه درج شود و نسخه نیز به مهر داروخانه ممهور گردد و در مورد نسخ بیمه ی خدمات درمانی کپی نسخه (نسخه دوم) پس از درج قیمت مهر گردد. تخلف از این ماده جرم محسوب شده و متخلف به مجازاتهای زیر محکوم می‌گردد:
الف (اصلاحی جزای نقدی 1403/3/30)- گرانفروشی:
1 - مرتبه ی اول - جریمه ی نقدی تا مبلغ 11,500,000 ریال.
2 - مرتبه ی دوم - جریمه ی نقدی تا مبلغ 115,000,000 ریال و نصب پارچه به عنوان گرانفروش.
3 - مرتبه ی سوم - جریمه ی نقدی تا مبلغ 200,000,000 ریال و قطع سهمیه ی دارویی به مدت یکماه.
4 - مرتبه ی چهارم - تعطیل داروخانه تا مدت یک سال.
ب (اصلاحی جزای نقدی 1403/3/30)- عدم درج قیمت در نسخ بیماران و ممهور ننمودن آنها:
1 - مرتبه ی اول- تذکر کتبی.
2 - مرتبه ی دوم- اخطار کتبی.
3 - مرتبه ی سوم- جریمه نقدی تا مبلغ 11,500,000 ریال.
4 - مرتبه ی چهارم- جریمه نقدی تا مبلغ 20,000,000 ر یال.

نگهداری و یا عرضه و یا فروش داروهای فاسد و یا تاریخ گذشته که بایستی معدوم شوند، جرم بوده و متخلف به مجازاتهای زیر محکوم می‌شود:

الف (اصلاحی جزای نقدی 1403/3/30)- عرضه و نگهداری:
1 - مرتبه ی اول- تذکر کتبی و جمع آوری داروهای فاسد و یا تاریخ گذشته.
2 - مرتبه ی دوم- جریمه نقدی تا مبلغ 23,000,000 ریال و جمع آوری داروهای فاسد و یا تاریخ گذشته.
3 - مرتبه ی سوم- قطع سهمیه ی دارویی تا مدت سه ماه.
4 - مرتبه ی چهارم - تعطیل موقت تا شش ماه.

ب (اصلاحی جزای نقدی 1403/3/30)- فروش:
چنانچه در سایر قوانین مجازاتهای شدیدتری پیش بینی نشده باشد، علاوه بر جبران خسارت وارده به بیمار:
1 - مرتبه ی اول- جریمه نقدی تا مبلغ 23,000,000 ریال و جمع آوری داروهای فاسد و یا تاریخ گذشته.
2 - مرتبه ی دوم- جریمه نقدی تا مبلغ 82,500,000 ریال و قطع سهمیه ی دارویی تا مدت یکماه.
3 - مرتبه ی سوم- تعطیل داروخانه تا مدت یک سال.

در داروخانه نباید غیر از دارو، لوازم بهداشتی و آرایشی، شیرخشک، غذای کودک و لوازم مصرفی پزشکی مجاز، کالای دیگری بفروش برسد. تخلف از ضوابط این ماده ی جرم بوده و متخلف به مجازاتهای زیر محکوم می‌شود:
1 - مرتبه ی اول- تذکر کتبی.
2 - مرتبه ی دوم- اخطار کتبی و درج در پرونده.
3 - مرتبه ی سوم- جمع آوری کالاهای غیرمجاز.
4 - مرتبه ی چهارم (اصلاحی جزای نقدی 1403/3/30)- جریمه نقدی تا مبلغ 23,000,000 ریال و ضبط کالاهای غیرمجاز به نفع دولت.

چنانچه داروخانه لوازم بهداشتی و آرایشی، شیرخشک، غذای کودک و لوازم مصرفی پزشکی مجاز را بیش از قیمت های تعیین شده عرضه نماید گرانفروشی محسوب شده و متخلف به مجازاتهای زیر محکوم می‌شود:

الف (اصلاحی جزای نقدی 1403/3/30)- گرانفروشی تا مبلغ 2,000,000 ریال.
1 - مرتبه ی اول- جریمه نقدی معادل مبلغ 3,300,000 ریال.
2 - مرتبه ی دوم- جریمه نقدی معادل مبلغ 3,300,000 ریال و نصب پارچه در محل واحد به عنوان گرانفروش.
3 - مرتبه ی سوم- جریمه نقدی معادل مبلغ 3,300,000 ریال، نصب پارچه در محل واحد و معرفی از رسانه های گروهی به عنوان گرانفروش.

ب (اصلاحی جزای نقدی 1403/3/30)- گرانفروشی از مبلغ بیش از 2,000,000 تا 500,000,000 ریال:
1 - مرتبه ی اول- جریمه نقدی از مبلغ 3,300,000 ریال تا پنج برابر میزان گرانفروشی.
2 - مرتبه ی دوم- جریمه نقدی از مبلغ 3,300,000 ریال تا پنج برابر میزان گرانفروشی و نصب پارچه در محل واحد به عنوان گرانفروش.
3 - مرتبه ی سوم- جریمه نقدی از مبلغ 3,300,000 ریال تا پنج برابر میزان گرانفروشی، نصب پارچه در محل واحد و معرفی از رسانه های گروهی به عنوان گرانفروش.

ج (اصلاحی 1403/03/30)- گرانفروشی از مبلغ بیش از 500,000,000 تا 5,000,000,000 ریال:
مرتبه ی اول- جریمه نقدی از پنج تا هشت برابر میزان گرانفروشی.
مرتبه ی دوم- جریمه نقدی از پنج تا هشت برابر میزان گرانفروشی و نصب پارچه در محل واحد به عنوان گرانفروش.
مرتبه ی سوم- جریمه نقدی از پنج تا هشت برابر میزان گرانفروشی، نصب پارچه در محل واحد و معرفی از رسانه های گروهی به عنوان گرانفروش.

د (اصلاحی 1403/03/30)- گرانفروشی بیش از 5,000,000,000 ریال:
مرتبه ی اول- جریمه نقدی از هشت تا ده برابر میزان گرانفروشی.
مرتبه ی دوم- جریمه نقدی از هشت تا ده برابر میزان گرانفروشی و نصب پارچه در محل واحد به عنوان گرانفروش.
مرتبه ی سوم- جریمه نقدی از هشت تا ده برابر میزان گرانفروشی، نصب پارچه در محل واحد و معرفی از رسانه های گروهی به عنوان گرانفروش.

داروخانه موظف است کلیه ی کالاهای خریداری شده را مستمراً تا اتمام موجودی عرضه نماید و در صورت خودداری از عرضه به مجازاتهای زیر محکوم میشود:
1 - مرتبه ی اول - اخطار کتبی با درج در پرونده و الزام به عرضه ی کالاها با قیمت تعیین شده.
2 - مرتبه ی دوم (اصلاحی جزای نقدی 1403/3/30)- جریمه نقدی تا مبلغ 66,000,000 ریال.
3 - مرتبه ی سوم- قطع سهمیه تا مدت سه ماه.
4 - مرتبه ی چهارم- تعطیل موقت تا یک سال.

داروخانه موظف است طبق ساعات تعیین شده خدمات مربوطه را ارائه نماید مگر با دلیل موجه و یا با اطلاع کتبی و نظر سازمان منطقه ای بهداشت و درمان محل و در غیر این صورت متخلف به مجازاتهای زیر محکوم میشود:
1 - مرتبه ی اول- تذکر.
2 - مرتبه ی دوم- اخطار کتبی با درج در پرونده.
3 - مرتبه ی سوم (اصلاحی جزای نقدی 1403/3/30)- جریمه ی نقدی تا 3,300,000 ریال.
4 - مرتبه ی چهارم (اصلاحی جزای نقدی 1403/3/30)- جریمه ی نقدی تا 5,000,000 ریال.

تبصره 1 (اصلاحی جزای نقدی 1403/3/30)- در صورتی که داروخانه قبل از پایان ساعات تعیین شده از ارائه ی خدمات داروئی خودداری نماید، مرتبه ی اول تذکر، مرتبه ی دوم اخطار کتبی و درج در پرونده، مرتبه ی سوم جریمه ی نقدی تا 5,000,000 ریال و مرتبه ی چهارم جریمه ی نقدی تا 6,600,000 ریال.

تبصره 2- داروخانه های شبانه روزی در صورت عدم رعایت مفاد این ماده علاوه بر تعزیرات ذکر شده در مرتبه ی پنجم تا یک سال تعطیل خواهند شد.

در مناطقی که داروخانه منحصر به فرد باشد و داروخانه بر طبق مواد این قانون تا یک سال به تعطیل موقت تعزیر شود،پروانه تاسیس از متخلف سلب و به فرد واجد شرایط دیگری واگذار می‌گردد و متخلف تا پنج سال حق گرفتن مجدد پروانه تاسیس داروخانه را نخواهد داشت و به هر حال داروخانه نباید تعطیل گردد.

شیرخشک شیرخواران باید دارای مجوز ورود از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی بوده و از طریق شبکه های توزیع کننده ی مورد تایید این وزارت در اختیار داروخانه ها قرار گیرد و داروخانه نیز بایستی آن را در ازاء دریافت کوپن معتبر و با قیمت رسمی به متقاضی ارائه نماید (شیرخشک های رژیمی صرفاً بایستی با نسخه پزشک و با قیمت رسمی به مصرف کننده عرضه شود.) تخلف از این امور جرم بوده و متخلف به مجازاتهای زیر محکوم میشود:
الف - در صورت عدم عرضه ی شیرخشک، مجازاتهای مذکور در ماده ی 23 این قانون.
ب - در صورت گرانفروشی، مجازاتهای مذکور در بند الف ماده ی 19 این قانون.
ج - در صورت عرضه ی شیرخشکهای رژیمی بدون نسخه ی پزشک مجازاتهای مذکور در ماده ی 18 این قانون.
د - در صورت تهیه و عرضه و فروش شیرخشک شیرخواران بدون مجوز، مجازاتهای مذکور در ماده ی 13 این قانون.

 لوازم و ملزومات پزشکی و دندانپزشکی و آزمایشگاهی که برای تولید و یا وارد کردن آنها از ارز دولتی استفاده شده باشد باید بر اساس ضوابطی که وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی تعیین می نماید، در مقابل ارائه ی فاکتور و با قیمت رسمی در اختیار متقاضی قرار گیرد و تخلف از این امور جرم بوده و متخلف به مجازاتهای زیر محکوم میشود:
1- مرتبه ی اول (اصلاحی جزای نقدی 1403/3/30)- اخطار کتبی و یا جریمه نقدی تا 40,000,000 ریال و یا هر دو مجازات.
2- مرتبه ی دوم (اصلاحی جزای نقدی 1403/3/30)- جریمه نقدی تا 200,000,000 ریال.
3- مرتبه ی سوم (اصلاحی جزای نقدی 1403/3/30)- جریمه نقدی تا 1,000,000,000 ریال.
در صورت گرانفروشی متخلف به ترتیب مذکور در ماده ی 22 این قانون مجازات میشود.

تبصره (اصلاحی جزای نقدی 1403/3/30)- شرکتهای توزیع کننده ی اقلام مذکور در صورتی که در تخلف از ضوابط فوق با تولیدکننده و یا واردکننده مشارکت و یا معاونت داشته باشند متخلف محسوب و به مجازاتهای زیر محکوم خواهند شد:
مرتبه ی اول- اخطار کتبی و ضبط کالا به نفع دولت و پرداخت بهای آن به قیمت رسمی به شرکت مذکور.
مرتبه ی دوم- ضبط کالا به نفع دولت.
مرتبه ی سوم- جریمه نقدی تا 230,000,000 ریال و ضبط کالا به نفع دولت.

این گونه شرکتها موظف هستند کالاهای موضوع این قانون را در صورتی که با ارز دولتی تولید و یا وارد شده باشند، منحصراً از شرکتهای تولیدی و یا وارداتی مجاز دریافت نمایند، تخلف از این امر جرم بوده و متخلف به مجازات های زیر محکوم میشود:
1 - مرتبه ی اول- اخطار کتبی و ضبط کالا به نفع دولت و پرداخت بهای آن به قیمت رسمی.
2 - مرتبه ی دوم- ضبط کالا به نفع دولت.
3 - مرتبه ی سوم (اصلاحی جزای نقدی 1403/3/30)- جریمه ی نقدی تا 230,000,000 ریال و ضبط کالا بنفع دولت.

شرکتهای توزیعی موظف هستند اقلام توزیعی خود را بر طبق ضوابط اعلام شده در اختیار واحدهای مجاز و یا متقاضیان قرار دهند. تخلف از ضوابط این ماده جرم بوده و متخلف به مجازاتهای زیر محکوم میشود:

1 - مرتبه ی اول- اخطار کتبی.
2 - مرتبه ی دوم (اصلاحی جزای نقدی 1403/3/30)- جریمه ی نقدی تا مبلغ 200,000,000 ریال.
3 - مرتبه ی سوم (اصلاحی جزای نقدی 1403/3/30)- جریمه ی نقدی تا مبلغ 660,000,000 ریال.

شرکتهای توزیعی موظفند با ارائه ی فاکتور و به قیمت رسمی کالا را تحویل نمایند. تخلف از این ماده جرم بوده و در صورت گرانفروشی، متخلف به ترتیب مذکور در ماده ی 22 این قانون مجازات میشود و در غیر این صورت:
1 - مرتبه ی اول- اخطار کتبی.
2 - مرتبه ی دوم (اصلاحی جزای نقدی 1403/3/30)- جریمه نقدی تا مبلغ 23,000,000 ریال.
3 - مرتبه ی سوم (اصلاحی جزای نقدی 1403/3/30)- جریمه نقدی تا مبلغ 33,000,000 ریال.

تولید مواد خوردنی، آشامیدنی، آرایشی و بهداشتی که با علامت و بسته بندی مشخص به صورت بازرگانی عرضه میگردد طبق فهرست ماده ی 1 آییننامه ی اجرایی ماده ی 8 و 9 قانون مواد خوردنی، آشامیدنی، آرایشی و بهداشتی منوط به اخذ پروانه ی ساخت از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی میباشد و تخلف از آن جرم بوده و متخلف به مجازاتهای زیر محکوم میشود:
1 - مرتبه ی اول- تعطیل واحد تولیدی غیرمجاز بلافاصله و ضبط کالای تولیدی به نفع دولت.
2 - مرتبه ی دوم(اصلاحی جزای نقدی 1403/3/30)- علاوه بر مجازات های مرتبه ی اول، جریمه نقدی تا مبلغ 1,650,000,000 ریال با توجه به حجم تولید غیرمجاز.
3 - مرتبه ی سوم(اصلاحی جزای نقدی 1403/3/30)- علاوه بر مجازاتهای مرتبه ی دوم، ضبط لوازم تولیدی به نفع دولت.

چنانچه واحد تولیدی مجاز بدون کسب پروانه ی ساخت اقدام به تولید کالائی نماید:
مرتبه ی اول- تعطیل خط تولید و ضبط کالای تولیدی به نفع دولت.
مرتبه ی دوم- علاوه بر مجازاتهای مرتبه ی اول، جریمه ی نقدی تا مبلغ 165,000,000 ریال با توجه به حجم تولید.
مرتبه ی سوم- علاوه بر مجازاتهای مرتبه ی دوم تعطیل واحد تولیدی تا مدت شش ماه.

تولید مواد غذایی، آرایشی و بهداشتی باید با حضور مسئول فنی انجام گیرد، در صورت تخلف:
1 - مرتبه ی اول- تعطیل تولید تا حضور مسئول فنی و اخطار کتبی با درج در پرونده.
2 - مرتبه ی دوم- علاوه بر مجازاتهای مرتبه ی اول، ضبط کالای تولیدی به نفع دولت.
3 - مرتبه ی سوم (اصلاحی جزای نقدی 1403/3/30)- علاوه بر مجازاتهای مرتبه ی دوم، جریمه ی نقدی تا مبلغ 230,000,000 ریال.
4 - مرتبه ی چهارم- تعطیل واحد تولیدی تا یک سال.

حضور مسئول فنی در کلیه ی مراحل تولید الزامی بوده و مسئول فنی باید نظارت دائم در امر تولید داشته باشد. تخلف از این امر جرم بوده و متخلف به مجازاتهای زیر محکوم میشود:

1 - مرتبه ی اول - اخطار کتبی و درج در پرونده ی مسئول فنی.
2 - مرتبه ی دوم (اصلاحی جزای نقدی 1403/3/30)- علاوه بر مجازاتهای مرتبه ی اول، جریمه نقدی تا مبلغ 16,500,000 ریال.
3 - مرتبه ی سوم (اصلاحی جزای نقدی 1403/3/30)- جریمه نقدی تا مبلغ 66,000,000 ریال.
4 - مرتبه ی چهارم- تعلیق پروانه ی مسئول فنی تا شش ماه.

کلیه ی تولیدکنندگان موظفند برچسب اطلاعاتی بر روی کلیه ی محصولات و فرآورده های تولیدی خود الصاق نمایند و شماره ی پروانه ساخت و مهلت اعتبار مصرف (تاریخ مصرف) را نیز روی محصولات، حسب مورد، درج نمایند. تخلف از این امر جرم بوده و متخلف به مجازاتهای زیر محکوم میشود:

1 - مرتبه ی اول (اصلاحی جزای نقدی 1403/3/30)- اخطار و جریمه ی نقدی تا مبلغ 33,000,000 ریال.
2 - مرتبه ی دوم (اصلاحی جزای نقدی 1403/3/30)- جریمه ی نقدی تا مبلغ 66,000,000 ریال.
3 - مرتبه ی سوم (اصلاحی جزای نقدی 1403/3/30)- جریمه ی نقدی تا مبلغ 165,000,000 ریال.

 تولیدکنندگان مواد خوردنی، آشامیدنی، آرایشی و بهداشتی ملزم به رعایت فرمول تایید شده در پروانه ی ساخت میباشند.
تخلف از مفاد این ماده در صورتی که عدم رعایت فرمول ساخت بر اساس کاهش مصرف مواد متشکله ی آن باشد، از مصادیق کم فروشی و یا گرانفروشی محسوب گردیده و متخلف به مجازاتهای زیر محکوم میشود:

الف (اصلاحی جزای نقدی 1403/3/30)- گرانفروشی تا مبلغ 2,000,000 ریال:
مرتبه ی اول - جریمه ی نقدی تا مبلغ 2,300,000 ریال.
مرتبه ی دوم - جریمه ی نقدی تا مبلغ 2,300,000 ریال و نصب پارچه در محل واحد به عنوان گرانفروش.
مرتبه ی سوم - جریمه ی نقدی تا مبلغ 2,300,000 ریال، نصب پارچه در محل واحد و معرفی از رسانه های گروهی به عنوان گرانفروش.

ب (اصلاحی جزای نقدی 1403/3/30)- گرانفروشی از مبلغ بیش از 2,000,000 تا 500,000,000 ریال:
مرتبه ی اول - جریمه ی نقدی از مبلغ 2,300,000 ریال تا پنج برابر میزان گرانفروشی.
مرتبه ی دوم - جریمه ی نقدی از مبلغ 2,300,000 ریال تا پنج برابر میزان گرانفروشی و نصب پارچه در محل واحد به عنوان گرانفروش.
مرتبه ی سوم- جریمه نقدی از مبلغ2,300,000 ریال تا پنج برابر میزان گرانفروشی، نصب پارچه در محل واحد و معرفی از رسانه های گروهی به عنوان گرانفروش.

ج (اصلاحی جزای نقدی 1403/3/30)- گرانفروشی از مبلغ بیش از 500,000,000 تا 5,000,000,000 ریال:
مرتبه ی اول - جریمه ی نقدی از پنج تا هشت برابر میزان گرانفروشی.
مرتبه ی دوم - جریمه ی نقدی از پنج تا هشت برابر میزان گرانفروشی و نصب پارچه در محل واحد به عنوان گرانفروش.
مرتبه ی سوم - جریمه ی نقدی از پنج تا هشت برابر میزان گرانفروشی، نصب پارچه در محل واحد و معرفی از رسانه های گروهی به عنوان گرانفروش.

د (اصلاحی جزای نقدی 1403/3/30)- گرانفروشی بیش از 5,000,000,000 ریال:
مرتبه ی اول - جریمه ی نقدی از هشت تا ده برابر میزان گرانفروشی.
مرتبه‌ی دوم - جریمه ی نقدی از هشت تا ده برابر میزان گرانفروشی و نصب پارچه در محل واحد به عنوان گرانفروش.
مرتبه‌ی سوم - جریمه ی نقدی از هشت تا ده برابر میزان گرانفروشی، نصب پارچه در محل واحد و معرفی از رسانه های گروهی به عنوان گرانفروش.

در صورتی که مواد اولیه ی به کار رفته در فرمول ساخت، از مواد غیرمجاز و یا سمی باشد، متخلف به مجازاتهای زیر محکوم میشود:
مرتبه ی اول- ضبط کالای تولیدی و در صورت سمی و یا زیان آور بودن، معدوم نمودن کالا.
مرتبه ی دوم- علاوه بر مجازاتهای مرتبه ی اول، جریمه ی نقدی تا 660,000,000 ریال.
مرتبه ی سوم- علاوه بر مجازاتهای مرتبه ی دوم، تعطیل واحد تولیدی تا یک سال.

شرکت های پخش، فروشگاهها، سوپرمارکتها، تعاونیها و سایر اماکن که حق فروش یا توزیع کالای خوردنی، آشامیدنی، آرایشی و بهداشتی را دارند مجاز به عرضه و فروش آن دسته از کالاهای مشتمل قانون مواد خوردنی، آشامیدنی، آرایشی و بهداشتی می‌باشند که دارای پروانه ی ساخت معتبر و یا مجوز ورود از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی باشند. تخلف از این امر جرم بوده و متخلف به مجازات های زیر محکوم می‌شود:

الف (اصلاحی جزای نقدی 1403/3/30)- شرکتهای پخش و تعاونیهای بزرگ:
مرتبه ی اول- اخطار و ضبط کالا بنفع دولت.
مرتبه ی دوم - علاوه بر مجازاتهای مرتبه ی اول- جریمه نقدی تا مبلغ 165,000,000 ریال با توجه به حجم کالا.
مرتبه ی سوم- علاوه بر مجازاتهای مرتبه ی دوم، محکومیت مدیرعامل شرکت به زندان از یک تا شش ماه.

ب (اصلاحی جزای نقدی 1403/3/30)- فروشگاهها و سوپر مارکتها و سایر اماکن:
مرتبه ی اول - اخطار و ضبط کالا به نفع دولت.
مرتبه ی دوم- علاوه بر مجازات های مرتبه ی اول، جریمه ی نقدی تا 23,000,000 ریال.
مرتبه ی سوم- علاوه بر مجازات های مرتبه ی اول، جریمه نقدی تا 66,000,000 ریال.
در صورت تکرار - تعطیل واحد از یک تا شش ماه.

فروشگاهها، سوپر مارکتها، تعاونیها و سایر اماکن باید از عرضه و تحویل کالای غیربهداشتی خودداری نمایند. عرضه و تحویل کالا با علم به غیربهداشتی بودن آن تخلف محسوب شده و متخلف به مجازات های زیر محکوم میشود:
1 - مرتبه ی اول- اخطار کتبی و ضبط کالا به نفع دولت.
2 - مرتبه ی دوم (اصلاحی جزای نقدی 1403/3/30)- علاوه بر مجازاتهای مرتبه ی اول، جریمه نقدی تا مبلغ 165,000,000 ریال به تناسب حجم کالا.
3 - مرتبه ی سوم- علاوه بر مجازات های مرتبه ی دوم، تعطیل واحد از یک تا شش ماه.

سازمانها و شرکتهای واردکننده و تولیدکننده ی مواد اولیه ی غذایی، آرایشی و بهداشتی در صورتی می‌توانند کالای خود را به تولیدکنندگان موضوع ماده ی 31 این قانون عرضه نمایند که واحدهای مذکور دارای مجوز و یا پروانه ی ساخت معتبر از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی باشند و متخلفین از مفاد این ماده به مجازات های زیر محکوم می‌شوند:

الف (اصلاحی جزای نقدی 1403/3/30)- واردکنندگان:
مرتبه ی اول- اخطار و جریمه نقدی تا مبلغ 165,000,000 ریال.
مرتبه ی دوم- جریمه نقدی از 165,000,000 تا 1,650,000,000 ریال.
مرتبه ی سوم- جریمه نقدی تا مبلغ 1,650,000,000 ریال و لغو کارت بازرگانی به مدت یک سال.

ب (اصلاحی جزای نقدی 1403/3/30)- تولیدکنندگان
مرتبه ی اول- اخطار و جریمه نقدی تا مبلغ 165,000,000 ریال.
مرتبه ی دوم- جریمه نقدی از 165,000,000 تا 660,000,000 ریال.
مرتبه ی سوم- جریمه نقدی تا 1,650,000,000 ریال.

متصدیان و مسئولین کارخانجات و کارگاهها و مراکز تهیه و توزیع مواد خوردنی، آشامیدنی، آرایشی، بهداشتی، اماکن عمومی، مراکز بهداشتی درمانی، مراکز آموزشی و پرورشی، محلهای نگهداری و پرورش دام و طیور و کشتارگاهها ملزم به رعایت ضوابط و مقررات بهداشت محیطی در محل فعالیت خود می‌باشند. متخلفین از مفاد این ماده به ازای هر مورد نقص بهداشتی، به مجازاتهای زیر محکوم می‌شوند:

1 - مرتبه ی اول (اصلاحی جزای نقدی 1403/3/30)- جریمه نقدی از مبلغ 230,000 تا 10,000,000 ریال.
2 - مرتبه ی دوم (اصلاحی جزای نقدی 1403/3/30)- جریمه نقدی از مبلغ 500,000 تا 16,500,000 ریال.
3 - مرتبه ی سوم (اصلاحی جزای نقدی 1403/3/30)- جریمه نقدی از مبلغ 660,000 تا 33,000,000 ریال.
4 - مرتبه ی چهارم- علاوه بر مجازات مرتبه ی سوم، زندان از یک تا شش ماه.

تبصره- در صورت عدم رفع نقائص بهداشتی در پایان مهلت مقرر، یا لغو پروانه ی کسب متصدی و یا مسئولین، محل تعطیل خواهد شد و ادامه ی کار منوط به اخذ پروانه ی جدید و رفع نقص می‌باشد.

در کلیه ی مراحل مربوط به مواد این قانون در صورتی که تخلف در بخش غیرخصوصی انجام گرفته باشد، حسب مورد مقام مجاز دستوردهنده و یا مباشر و یا هر دو متخلف محسوب و به مجازاتهای زیر محکوم می گردند:

1 - مرتبه ی اول (اصلاحی جزای نقدی 1403/3/30)- اخطار کتبی و جریمه نقدی تا مبلغ 165,000,000 ریال.
2 - مرتبه ی دوم (اصلاحی جزای نقدی 1403/3/30)- جریمه نقدی تا مبلغ 825,000,000 ریال.
3 - مرتبه ی سوم- تعلیق از خدمت به مدت سه تا شش ماه.
4 - مرتبه ی چهارم - زندان از یک تا شش ماه.

گزارش تخلفات مندرج در این قانون به وسیله ی ناظرین و بازرسین ویژه ای که توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و یا مدیران عامل سازمانهای منطقه ای بهداشت، درمان تعیین می‌شوند، تهیه می‌گردد.

کلیه گزارشات تخلفات مندرج در این قانون باید به تایید ناظرین و بازرسین ویژه برسد.

وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی موظف است به طور منظم اسامی کالاهای مجاز و غیرمجاز (خوردنی، آشامیدنی، آرایشی و بهداشتی) را جهت اطلاع عموم به نحو مقتضی اعلام نماید.

 اعمال تعزیرات حکومتی موضوع این قانون مانع اجرای مجازات های قانونی دیگر نخواهد بود.