شماره پرونده: هع/0004017 - 0004012 - 0004001 - 0003964
شماره دادنامه:174 الی 140109970906000171 تاریخ: 29/03/1401
شکات: روح الله سلحشوری - مریم امینی بنگر - علی کتابی - مهدی حیاتی منش
طرف شکایت: سازمان امور مالیاتی کشور
موضوع شکایت و خواسته: ابطال پاراگراف پایانی بخشنامه شماره 77/1400/200 سازمان امور مالیاتی کشور
شکات دادخواستی به طرفیت سازمان امور مالیاتی کشور به خواسته ابطال پاراگراف پایانی بخشنامه شماره 77/1400/200 سازمان امور مالیاتی کشور به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
"... بدیهی است مفاد رای مذکور صرفاً ناظر به کمک هزینه های رفاهی به شرح فوق بوده و قابل تسری به سایر حقوق و مزایای پرداختی یا تخصیص اعم از نقدی یا غیر نقدی (مستمر و غیر مستمر) نخواهد بود. "
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
شاکیان بدواً تقاضای اعمال ماده 92 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری را نمودهاند که این تقاضا به جهت عدم اجتماع شرایط اعمال، مورد پذیرش واقع نشد و پرونده در راستای ماده 84 قانون به هیات تخصصی مالیاتی بانکی ارجاع شده است.
شاکیان مدعی هستند با لحاظ دادنامه های متعدد صادره از هیات عمومی دیوان عدالت اداری از جمله دادنامه شماره 601 مورخه 9/12/1389 و شماره 73 مورخه 27/1/1398 (دادنامه اصلاحی) و شماره 1957 - 1956 مورخه 16/1/1400 که همگی در مقام اعطای معافیت مالیاتی به پرداخت موارد رفاهی و انگیزشی و بدون انحصار میباشند و بخشنامه های سازمان امور مالیاتی که در مقام انحصار موارد معاف بوده است، را ابطال نموده اند، و با توجه به دادنامه اخیر هیات تخصصی مالیاتی بانکی به شماره 11207 مورخه 15/10/1400 طرف شکایت بر خلاف قانون و مقررات و استعلام های انجام شده و نظر ریاست معاونت حقوقی ریاست جمهوری، اقدام به صدور بخشنامه شماره 77/1400/200 مورخه 23/11/1400، نموده است و در آن قید نموده است که مفاد رای مذکور صرفاً ناظر به کمک هزینه های رفاهی به شرح فوق بوده و قابل تسری به سایر حقوق و مزایای پرداختی ها یا تخصیص اعم از نقدی و غیر نقدی (مستمر یا غیرمستمر) نخواهد بود که این فراز از مصوبه بر خلاف قوانین و مقررات بوده تقاضای ابطال آن را داریم. (با لحاظ نوع عبارات مندرج در شرح خواسته ها به نظر میرسد شاکیان تقاضای ابطال از تاریخ صدور و تصویب را تقاضا نمودهاند و حتی فراتر از آن تقاضای اعمال اثر ابطال به سال 1387)
خلاصه مدافعات طرف شکایت:
مدیر کل دفتر حقوقی و قراردادهای مالیاتی سازمان امور مالیاتی طی لایحه شماره 825/212/ص مورخه 21/1/1401 در پاسخ بیان داشته است که: در دادنامه شماره 601 مورخه 9/12/1389 با این استدلال که چون مصادیق حقوق و مزایای کسر مالیات بر حقوق مربوط به شغل است نه شاغل بنابراین مصادیق رفاهی تحت عناوین مهد کودک، یارانه غذا، ایاب و ذهاب، بن کالا و... مشمول کسورات مالیات بر حقوق نبوده و مشمول مواد 82 و 83 ق.م.م نمیباشد و بعد از آن در دادنامه سال 1398 به شماره 73 دامنه شمول این رای را از کارکنان دولت به حقوق بگیران تصحیح نموده است و سازمان امور مالیاتی نیز تبعیت نمود و قید کارکنان دولت را به کلیه حقوق بگیران تغییر داده است. کمک هزینه های رفاهی کارکنان دولت در قوانین بودجه ای مشخص میباشد و در فصل ششم اعتبارات هزینه های دستگاههای اجرایی همه ساله تعیین میشود اما در خصوص کارکنان بخش غیردولتی، این موضوع روشن نمیباشد و مصادیق حق شاغل نامشخص است و تحت عنوان حق السعی بررسی میشود.
سازمان امور مالیاتی در راستای تبعیت از دادنامه شماره 11207 مورخ 15/10/1400 هیات تخصصی که در آن باز تاکید بر دادنامه شماره 601 - سال 1389 و 73 سال 1398 هیات عمومی شده است، اقدام به صدور بخشنامه مورد شکایت نموده است و مفاد رای هیات تخصصی و تاکید بر آن در بخشنامه مورد توجه واقع شد و هیات تخصصی در رای اخیر خود حق عائله مندی را نیز مشمول معافیت ندانسته است (دادنامه شماره 11383 مورخه 9/12/1400) با عنایت به توضیحات فوق رد شکایت شاکیان مورد تقاضا میباشد. ضمناً نامه های مورد اشاره شاکی جنبه مشورتی داشته و مواردی چون پاداش افزایش تولید مشمول موارد یاد شده نمیباشد.
نظریه تهیه کننده گزارش:
با لحاظ اینکه هیات عمومی دیوان عدالت اداری به موجب دادنامه های متعدد از جمله دادنامه های شماره 601 مورخه 9/12/1389 و شماره 73 مورخه 27/1/1398 و شماره 1957 - 1956 مورخه 16/1/1400 در خصوص فرآیند معاف بودن پرداختی های رفاهی و انگیزشی، قاعده گذاری نموده است و بدون اینکه موارد آن را منحصر نماید از باب تمثیل مواردی مثل هزینه مهد کودک، یارانه غذا، ایاب و ذهاب، بن کالا و... را در آرای صادره بیان نموده و در دادنامه هیات تخصصی مالیاتی بانکی به شماره 11207 مورخه 15/10/1400 با تاکید بر آرای هیات عمومی، پرداخت به کلیه کارکنان (اعم از بخش دولتی و بخش خصوصی) و به نحو متعارف، مشمول این مشوق مالیاتی دانسته است و در مصوبه مورد شکایت با ذکر مفاد رای هیات تخصصی مالیاتی بانکی و بدون اینکه، محدودیت و انحصاری در موارد مد نظر آرای هیات عمومی با قیود مندرج در رای هیات تخصصی مالیاتی بانکی، ایجاد نماید، بیان نموده است که مفاد رای مذکور ناظر به کمک هزینه های رفاهی به شرح فوق (مهد کودک، هزینه غذا، ایاب و ذهاب، بن کالا و...) بوده و قابل تسری به سایر موارد نمیباشد و از این جهت مفاد مصوبه مورد شکایت در راستای قوانین و مقررات حاکم و رویه جاری و معمول هیات عمومی دیوان عدالت اداری میباشد فلذا قابل ابطال نبوده است.
تهیه کننده گزارش:
محمّد علی برومندزاده
رای هیات تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری
با لحاظ اینکه هیات عمومی دیوان عدالت اداری به موجب دادنامه های متعدد از جمله دادنامه های شماره 601 مورخه 9/12/1389 و شماره 73 مورخه 27/1/1398 و شماره 1957 - 1956 مورخه 16/1/1400 در خصوص فرآیند معاف بودن پرداختی های رفاهی و انگیزشی، قاعده گذاری نموده است و بدون اینکه موارد آن را منحصر نماید از باب تمثیل مواردی مثل هزینه مهد کودک، یارانه غذا، ایاب و ذهاب، بن کالا و... را در آرای صادره بیان نموده و در دادنامه هیات تخصصی مالیاتی بانکی به شماره 11207 مورخه 15/10/1400 با تاکید بر آرای هیات عمومی، پرداخت به کلیه کارکنان (اعم از بخش دولتی و بخش خصوصی) و به نحو متعارف، مشمول این مشوق مالیاتی دانسته است و در مصوبه مورد شکایت با ذکر مفاد رای هیات تخصصی مالیاتی بانکی و بدون اینکه، محدودیت و انحصاری در موارد مد نظر آرای هیات عمومی با قیود مندرج در رای هیات تخصصی مالیاتی بانکی، ایجاد نماید، بیان نموده است که مفاد رای مذکور ناظر به کمک هزینه های رفاهی به شرح فوق (مهد کودک، هزینه غذا، ایاب و ذهاب، بن کالا و...) بوده و قابل تسری به سایر موارد نمیباشد و از این جهت مفاد مصوبه مورد شکایت در راستای قوانین و مقررات حاکم و رویه جاری و معمول هیات عمومی دیوان عدالت اداری میباشد فلذا قابل ابطال نبوده به استناد بند ب ماده 84 از قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392 رای به رد شکایت صادر مینماید. رای صادره ظرف بیست روز پس از صدور قابل اعتراض از سوی ریاست ارزشمند و یا ده نفر از قضات گرامی دیوان عدالت اداری میباشد.
محمّد علی برومندزاده
رئیس هیات تخصصی مالیاتی، بانکی
دیوان عدالت اداری