شرایط تعیین مجازات تکمیلی اقامت اجباری

تاریخ دادنامه قطعی: 1393/12/25
شماره دادنامه قطعی: ---

پیام: دادگاه در تعیین مجازات تکمیلی اقامت اجباری، باید به آثار و تبعات منفی اقامت اجباری با توجه به سن محکومٌ علیه توجه داشته باشد.

خانم س. در 1393/05/29 علیه آقای الف. به اتهام ازاله بکارت با تهدید قمه در 1393/05/21 شکایت کرده است. دادسرا موضوع را تجاوز به عنف تشخیص و عدم صلاحیت صادر نموده است. دادگاه کیفری استان در 1393/10/08 متهم را از زنای به عنف تبرئه و طرفین را به اتهام رابطه نامشروع غیر از زنا به 99 ضربه شلاق و متهم را به دو سال اقامت اجباری محکوم نموده است. اجمال ماجرا این است که خانم س.، 32 ساله، در 1393/06/04 در دادگاه کیفری استان اظهار داشته: آقای ب. از 3 ماه قبل مزاحم من می‌شد، می‌گفت قصد ازدواج دارد و روز 1393/05/21 در خیابان مرا به زور سوار ماشین کرد، وقتی به داخل آفتابگردان‌ها رسیدیم ایستاد قمه کوچکی درآورد... به من تجاوز کرد و در مسیر برگشت، ماشین گشت آمد. ایشان فرار کرد مرا به پاسگاه آوردند(صفحه 6 ). پزشکی قانونی در 1393/06/08 پاسخ داده است: غیرمدخوله است و ازاله بکارت وجود ندارد(صفحه 18 ). دادگاه در 1393/07/28 با حضور طرفین و نماینده دادستان جلسه تشکیل داده است. شاکیه مطالب قبلی را تکرار و اظهار داشته: با تهدید قمه... تجاوز نموده است در مسیر برگشت مامورین رسیدند او فرار کرد، راننده به نام الف. دستگیر شد. متهم الف. اظهار داشته: اتهام تجاوز به عنف را قبول ندارم، با اجبار ایشان با وی آشنا شدم و آن روز هم خانم به من زنگ زد من رفتم درب منزل ایشان، وی آمد سوار شد با هم رفتیم بیرون. گفت من اسمم س. است ولی ز. گفته‌ام، سنم 32 سال است که 22 سال گفته‌ام، من معترض شدم در این بحث‌ها بودیم که ما را دیدند و من فرار کردم. شکایت ایشان را قبول ندارم به علت فشار جهت ازدواج شکایت کرده است(صفحه 46 ). شاکیه در 1393/08/03 مجددا شکایت خود را تکرار و اظهار داشته: به لحاظ ارتکاب فعل حرام شکایت دارم. از معرفی به پزشکی قانونی انصراف می‌دهم زیرا پزشکی قانونی سالم بودن پرده بکارت را گواهی و تایید نموده است(صفحه 52 ). دادگاه در 1393/01/04 با حضور طرفین، وکلای آنان و نماینده دادستان تشکیل جلسه داده است. وکیل شاکی لایحه تقدیم و اظهار داشته: مشروح شکایت قبلا بیان شده است. به لحاظ رابطه نامشروع از قبیل مضاجعه و تفخیذ به عنف و اکراه از آقای الف. شکایت دارم(صفحه 91 ). متهم الف. در پاسخ تفهیم اتهام رابطه نامشروع غیر از زنا اظهار داشته: قبول ندارم، خودش سوار ماشین شد درخواست ازدواج کرد و مطالب قبلی را تکرار کرده است(صفحه 92 ). متهم الف. اظهار داشته: الف.ب. به من زنگ زد با هم سوار ماشین بودیم س. به الف. زنگ زد رفتیم درب منزل ایشان، س. عقب ماشین سوار شد با هم صحبت می‌کردند بحث کردند الف. گفت نمی‌توانم دیگر ادامه دهم در آن محل الف. پشت فرمان بود می‌خواست دنده‌عقب فرار کند مامورین رسیدند من و س. را دستگیر کردند(صفحه 93 ). شاکیه اظهار داشته: اظهارات آنان را قبول ندارم مرا به‌زور سوار ماشین کردند و با تهدید تجاوز کرد (صفحه 94 ). دادگاه اتهام رابطه نامشروع را به س. و الف. تفهیم نموده است. س. اظهار داشته: من به خاطر ازدواج با ایشان رفته بودم نه ارتکاب فعل حرام، مرا فریب داد. الف. اظهار داشته است: اشتباه کردم ایشان را سوار کردم دست نزدم. الف.ب. اظهار داشته: رابطه نامشروع را قبول ندارم آن‌ها را سوار خودروی خود کرده بودم. دادگاه اتهام معاونت در ارتکاب فعل حرام را به الف.ب. تفهیم نموده، در پاسخ گفته است: من تنها آن‌ها را با توافق قبلی سوار کردم(صفحه 95 ). وکیل متهم الف.ب. اظهار داشته: هدف طرفین ازدواج بوده است نه انجام رابطه نامشروع که به لحاظ اختلاف سنی منجر به ازدواج نشده است، قصد و نیت در ارتکاب بزه نداشته‌اند(صفحه 96 ). وکیل متهم الف. اظهار داشته: موکل اتهام را قبول ندارد و بنا به اظهار شاکیه هیچ‌گونه رابطه‌ای با ایشان نداشته است، پدیده‌ای مجرمانه به نام معاونت در رابطه نامشروع وجود ندارد(صفحه 97 ). دادگاه در 1393/10/08 به ‌اتفاق آراء بدین شرح رای صادر نموده است:

رای دادگاه

در مورد اعلام شکایت خانم س.، 32 ساله، با وکالت م. بر علیه آقای الف. با وکالت الف.د. دایر به تجاوز به عنف با عنایت به جامع اوراق پرونده اولا: خود شاکیه در بیان اظهارات خود دچار تناقض فراوان شده است. ثانیا: در قبال معرفی به پزشک قانونی، سالم بودن پرده بکارت ایشان مورد گواهی قرار گرفت(طی دو نوبت). ثالثا: متهم منکر اتهام خود شده است(منکر بر زنا). رابعا: حضور شاکیه در محل ادعایی با اراده و تمایل خود ایشان انجام پذیرفته طوری که خود راسا سوار ماشین از قبل تهیه‌شده، بدون این‌که مقاومتی از خود نشان دهد. لذا دادگاه توجها به جهات مذکور شکایت و اتهام عنوانی را به لحاظ فقدان عناصر تشکیل دهنده بزه و دلایل و بیّنه شرعی و قانونی غیرثابت تشخیص نموده است، استنادا به بند الف ماده 177 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور کیفری و اصل 37 قانون اساسی حکم برائت متهم مذکور را از بزه معنونه صادر و اعلام می‌گردد. و اما در رابطه با اتهام 1 - خانم س. 2 - الف. دایر به برقراری رابطه نامشروع غیر از زنا 3 - الف.ب. با وکالت ع. دایر بر معاونت در ارتکاب بزه مذکور از طریق تهیه وسیله ارتکاب جرم و تسهیل وقوع جرم، توجها به شکایت اولیه، گزارش مامورین انتظامی بخش...، صورت‌جلسه دستگیری متهمین ردیف‌های 1 و 3 در محل خلوت با همدیگر و متواری شدن متهم ردیف 2 از محل پس از حضور مامورین در محل، برقراری ارتباط ردیف‌های 1 و 2 بدون علقه زوجیت یا صیغه محرمیت از چندین ماه قبل تا لحظه دستگیری، اقاریر صریح متهمین اقرار ردیف‌های 1 و 2 به برقراری رابطه از چندین ماه قبل و خلوت نمودن با همدیگر و ردیف 3 به تهیه وسیله ارتکاب و تسهیل آن از طریق خودرو خود، مدافعات بلاوجه و غیر موثر متهمین و وکلای ایشان، عدم وجود هرگونه اکراه و اجبار نسبت به خانم س.(زیرا ایشان با رضایت و تمایل خود همراه ردیف اول شده است) و سایر قرائن و امارات علم آور مضبوط در پرونده بزه‌های انتسابی موجه بوده و مجرمیت ایشان با توجه به قرائن و دلایل فوق ثابت است. لذا دادگاه با رعایت وحدت رویه شماره 709 - 1387/11/01 هیات عمومی دیوان عالی کشور استنادا به ماده 637 قانون مجازات اسلامی 1375 و مواد 19 - 126 - 127 (بند ت) قانون مجازات اسلامی 92 هرکدام از ردیف‌های 1 و 2 به تحمل نودونه ضربه شلاق در غیر ملاعام و ردیف سوم را به تحمل سی ضربه شلاق از نوع درجه 7 با احتساب ایام بازداشت قبلی ردیف اول محکوم می‌نماید. از بابت مجازات‌های تکمیلی به جهت این‌که رفتار ارتکابی سبب جریحه‌دار شدن احساسات عمومی و خانواده شاکیه شده و جلوگیری از تکرار جرم و بیم تجری آن استنادا به ماده 23 قانون مجازات اسلامی ردیف دوم را به اقامت اجباری به مدت دو سال به... محکوم می‌نماید. رای حضوری ظرف مدت بیست روز از تاریخ ابلاغ در دیوان عالی کشور قابل‌اعتراض است. دادنامه --- - 1393/10/08 در 1393/10/16 به وکلای محکوم‌علیه الف. ابلاغ و لایحه تجدیدنظرخواهی آنان در مهلت قانونی 1393/11/02 با پرداخت هزینه دادرسی به دادگاه تقدیم شده است. خلاصه لایحه الف.د. وکیل محکومٌ‌ علیه این است که متهمه به جهت عدم تمایل موکل به ازدواج با ایشان، با طرح موضوع و ادعای واهی سعی نموده است با تحت‌فشار قرار دادن وی از طریق درخواست بازداشت، قانع به ازدواج نماید. هدف از برقراری ارتباط صرفا در مقام ازدواج بوده و روابطی مذموم و ناپسند است که منجر به اعمال غیر از زنا شود. درحالی‌که در پرونده امر چنین مطالبی دیده نمی‌شود و حتی از سوی مامورین نیز چنین اعمالی گزارش نشده است، تحمل دو سال اقامت اجباری برای هدفی که صرفا ازدواج بوده است بی‌انصافی و دور از عدالت قضایی خواهد بود(صفحه 115 ). پرونده به این شعبه ارجاع و دارای کلاسه بایگانی --- است.

با توجه به محتویات پرونده و رسیدگی شعبه محترم دادگاه کیفری استان... مستقر در... و لحاظ انکار الف. نسبت به اتهام تجاوز به عنف به س. و تبرئه نام‌برده و احراز رابطه نامشروع فی‌مابین آن‌ها و حکم بر تحمل 99 ضربه شلاق تعزیری اشکال اساسی از جهت رعایت اصول و قواعد دادرسی ندارد، لکن محکومیت متهم به دو سال اقامت اجباری در... با توجه به سن و عدم سابقه کیفری او و محکومیت س. همانند او به تحمل 99 ضربه شلاق تعزیری، ایجاب می‌کرد شعبه محترم آثار و تبعات منفی مجازات تکمیلی مذکور را دقیقا بررسی می‌کرد. به‌ویژه آن‌که 99 ضربه شلاق تعزیری از نظر آثار تنبّه و بازدارندگی محکومٌ‌علیه و دیگران، کیفر متناسب است. نتیجتا اعتراض در مورد مجازات تکمیلی وارد است، لذا با استناد به بند 2 قسمت ب ماده 265 قانون دادرسی کیفری رای معترضٌ‌ علیه در آن مورد نقض و رسیدگی مجدد به همان شعبه محترم ارجاع می‌گردد.

شعبه --- دیوان‌عالی‌کشور - ریس و عضو معاون

رحمت اله عروجی - چراغیان