هیات تخصصی اراضی، شهرسازی
شماره پرونده: ه- ع/ 97/1665 شماره دادنامه: 9709970906010371 تاریخ: 13/11/97
شاکی: آقای عباسعلی داوطلب استادی
طرف شکایت: 1-کمیسیون ماده 5 شورای عالی شهرسازی و معماری استان خراسان رضوی 2- شهرداری قوچان
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند 3-8 طرح تفصیلی شهرستان قوچان مصوب کمیسیون ماده 5 شورای عالی شهرسازی و معماری استان خراسان رضوی
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت: شاکی به موجب دادخواستی ابطال بند 3-8 طرح تفصیلی شهرستان قوچان مصوب کمیسیون ماده 5 شورای عالی شهرسازی و معماری استان خراسان رضوی را خواستار گردیده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است: 1- مصوبه مورد شکایت، کوچه اختصاصی مورد دعوی را که مستند به سند مالکیت و کارشناسی کارشناس دادگستری است، عمومی تلقی نموده و ضمن تخریب درب ورودی به ساکنین مجاور بدون اجازه مالکین کوچه خصوصی حق درب داده و از این جهت تضییع حقوق مالکانه را به وجود آورده است. از این رو چون مصوبه مذکور با حقوق مالکانه در تعارض بوده لذا مستنداً به مواد 24 و 35 قانون مدنی خارج از حدود اختیارات کمیسیون موصوف بوده و تقاضای ابطال قسمت متعارض را دارد. 2- دادنامه شماره 3041 مورخ 3/11/95 صادره از شعبه 30 دیوان عدالت اداری که به موجب دادنامه شماره 2242 مورخ 3/11/96 شعبه 18 تجدید نظر دیوان قطعیت یافته مبنی بر نقض رای شماره 11 مورخ 14/2/90 کمیسیون ماده 100 شهرداری در همین راستا اصدار یافته است.
متن مقرره مورد شکایت: بند 3-8 طرح تفصیلی شهرستان قوچان تحت عنوان ضوابط و مقررات دسترسی ها با تبیین ضوابط و مقررات: (حداقل عرض معابر بن باز، بن بست، دور برگردان و کاربری)
(با توجه به متن دادخواست شاکی و پاسخ طرف شکایت، بندهای 2-1 و 3-1 ذیل بند 3-8 طرح تفصیلی مد نظر ابطال میباشد.)
حداقل عرض معابر بن باز: عرض معابری که طول آنها کمتر از 50 متر است، 6 متر میباشد.
عرض معابری که طول آنها 100 - 51 متر است، 8 متر میباشد.
عرض معابری که طول آنها 150 - 101 متر است، 10 متر میباشد.
عرض معابری که طول آنها 200 - 151 متر است، 12 متر میباشد.
عرض معابری که طول آنها بیشتر از 200 متر است، 16 متر میباشد.
عرض پیشنهادی کلیه معابر شهر قوچان در نقشه شبکه معابر مشخص میباشد.
تبصره 1: خیابان های استقلال، شهید رجایی و شهید دیالمه به علت داشتن عرض متغیر ملاک عرض وضع موجود میباشد.
تبصره 2: در مورد معابر موجود که قانوناً با عنوان وضع موجود هستند، و در طرح تفصیلی در نظر گرفته نشده اند، تصمیم گیری با خود شهرداری میباشد.
حداقل عرض معابر بن بست: معابر بن بست محلی واقع در هسته های ساخته شده شهری، به صورت زیر تعیین عرض میشوند: 1- معابری که طولی کمتر از 50 متر دارند بر مبنای تعداد پلاکهای مسکونی که از آن دسترسی می گیرند به صورت زیر تعیین عرض میشوند: - چنانچه معبر، تنها تامین کننده دسترسی 1 یا 2 پلاک باشد، حداقل عرض کوچه 5/3 متر در نظر گرفته میشود. این معابر به کوچه های اختصاصی معروف میباشند. 1-12-1- چنانچه معبر، تنها تامین کننده دسترسی 3 یا 4 پلاک باشد، حداقل عرض کوچه 4 متر در نظر گرفته میشود. 3-1- چنانچه معبر، تامین کننده دسترسی 5 پلاک و بیشتر را دارا باشد، حداقل عرض کوچه 6 متر در نظر گرفته میشود. تبصره 1- در صورتی که حداقل تعریض های فوق صورت نگیرد، و رضایت مالکین پلاک های اطراف معابر اختصاصی جلب نشود تراکم پلاک های داخل معبر 60 درصد بوده و تفکیک پلاک ها ممنوع میباشد. 2- عرض معابری که طول آنها 51 تا 100 متر باشد، 6 متر در نظر گرفته میشود. 3- عرض معابری که طول آنها 101 تا 150 متر میباشد، 8 متر در نظر گرفته میشود. 4- عرض معابری که طول آنها 200 تا 151 متر میباشد، 10 متر در نظر گرفته میشود. 5- معابر بن بست با طول بیش از 200 متر باید بن باز شود. طول پخ: طول پخ در معابر شریانی درجه 1 (عرض 30 تا 45 متر) و 2، (عرض 16 تا 30 متر) معادل یک هشتم مجموع عرض دو معبر و در معابر فرعی و جمع و پخش کننده (عرض کمتر از 16 متر)، حداقل معادل یک دهم مجموع عرض دو معبر میباشد.
جادور (دور برگردان)
- احداث جادور فلکه ای در معابر بن بست با طول بیشتر از 100 متر، شعاع خارج جادور فلکه ای برای سواری تیپ 9 متر میباشد. همچنین استفاده از جادور مربعی به ابعاد 18 × 12 متر دارای عملکردی مشابه است.
- در معابر بن بستی که طول آنها از 100 متر کمتر است و یا به علت کمبود جا، فراهم ساختن جادور فلکه ای یا مربعی اشاره شده در بند فوق، ممکن نیست. احداث دور برگردان به ابعاد 12 × 12 متر، قابل قبول میباشد.
- ایجاد دوربرگردان در انتهای معابر بن بست با طول کمتر از 50 متر، الزامی نیست.
کاربری: نوع استفاده و بهره وری از اراضی شهر قوچان که شرح آن در این ضوابط و مقررات نقشه های طرح آورده شده است کاربری نامیده میشود.
1- اراضی هر کاربری: اراضی که فقط به احداث و یا ایجاد واحدهای مختلف یک کاربری و تاسیسات جنبی آن اختصاص یافته است، اراضی آن کاربری نامیده میشود.
2- عملکرد (کارکرد) کاربری: انواع فعالیت هایی است که در هر کاربری صورت می پذیرد.
3- کاربری مختلط: عبارت است از ترکیب چند کاربری مختلف در یک قطعه زمین.
4- کاربری مسکونی: اراضی که به سکونت اختصاص یافته است.
5- کاربری پیشنهادی با حفظ ساختمان: پلاکی که بنای آن از نظر تاریخی، معماری، پوشش گیاهی و... از ارزش شناخته شده برخوردار باشد و برای آن طبق نقشه های طرح تفصیلی کاربری در نظر گرفته شده است.
6- کاربری تجاری: این کاربری به سه سطح، سطح محله، ناحیه، منطقه و شهر تقسیم میگردد و استفاده از این قطعات مالکیت به منظور عرضه کالا و خدمات در قبال دریافت وجه میباشد.
خلاصه مدافعات طرف شکایت:
در پاسخ به شکایت مذکور، مدیر کل راه و شهرسازی خراسان رضوی طی نامه ای به شماره: 62144/12 مورخ 21/7/97 چنین اظهار داشته است:
1- ضوابط و مقررات طرح تفصیلی مصوب شهر قوچان، نافی حقوق مالکانه اشخاص نمیباشد و با توجه به مطالعات ترافیکی صورت گرفته، حداقل عرض معابر بن بست با طول کمتر از 50 متر بر مبنای تعداد پلاک های مسکونی که از آن دسترسی می گیرند، تعیین گردیده است.
2- امکان دسترسی پلاک های مجاور به معبر مذکور با بررسی اسناد مالکیت محقق میگردد. ضمن آنکه شهرداری ها نیز با در نظر گرفتن کلیه حقوق مجاورین معابر، موظف به اجرای طرح میباشند.
3- چون معبر مورد نظر شاکی با توجه به سند ارائه شده تحت عنوان معبر اختصاصی سه پلاک معرفی گردیده است، امکان دسترسی پلاک های مجاور به معبر اختصاصی عنوان شده با اخذ رضایت از مالکین معبر مقدور خواهد بود و بندهای 2-1 و 3-1 ذیل بند 3-8 طرح تفصیلی مصوب شهر قوچان (بندهای معترض عنه) اشاره ای به اختصاصی و یا عمومی بودن معبر نداشته و حقوق مالکانه اشخاص در اجرای طرح بایستی رعایت گردد.
نظریه تهیه کننده گزارش: با توجه به متن دادخواست شاکی به نظر میرسد که خواسته شاکی ابطال بند 2-1 حداقل عرض معابر بن بست قسمت 3-8 ضوابط و مقررات دسترسی طرح تفصیلی شهر قوچان میباشد. از این جهت که معبر دسترسی به 3 یا 4 پلاک را حداقل 4 متر در نظر گرفته است و کوچه عمومی تلقی شده است با حقوق مالکانه مالکین در تعارض بوده در نتیجه خارج از اختیار بوده و درخواست ابطال آن را کرده است. نظر به مراتب فوق و توجهاً به اینکه در بند 3 ماده 1 قانون تغییر نام وزارت آبادانی و مسکن به وزارت مسکن و شهرسازی در تعریف طرح تفصیلی تصریح شده که وضع دقیق و تفصیلی شبکه عبور و مرور و میزان تراکم از وظایف کمیسیون ماده 5 موضوع قانون شورای عالی شهرسازی و معماری ایران میباشد. بنابراین مصوبه مورد شکایت خارج از اختیار و مغایر قانون نمیباشد. تهیه کننده گزارش: احمد درزی رامندی
رای هیات تخصصی
در خصوص شکایت آقای عباسعلی داوطلب استادی به طرفیت 1- کمیسیون ماده 5 شورای عالی شهرسازی و معماری استان خراسان رضوی 2- شهرداری قوچان به خواسته ابطال بند 3-8 طرح تفصیلی شهرستان قوچان موضوع در جلسه مورخ 23/10/97 هیات مطرح قریب به اتفاق اعضاء و پس از استماع گزارش و بررسی موضوع بر این نظر بودند که با توجه به اینکه موضوع مصوبه معترض عنه تعیین حداقل عرض معابر بن باز و بن بست بوده و مطابق بند 3 از ماده 1 قانون تغییر نام وزارت آبادانی و مسکن به وزارت مسکن و شهرسازی تعیین وضع دقیق و تفصیلی شبکه عبور و مرور از اختیارات قانونی آن کمیسیون میباشد فلذا مصوبه مغایر با قانون و خارج از اختیار تشخیص نمی گردد و حکم به رد شکایت مستنداً به بند (ب) از ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری صادر و اعلام میگردد. رای صادره از ناحیه ریاست دیوان یا ده نفر از قضات در هیات عمومی قابل اعتراض میباشد.
احمد درزی رامندیرئیس هیات تخصصی اراضی، شهرسازی دیوان عدالت اداری