بسمه تعالی
هیات تخصصی مالیاتی، بانکی
شماره پرونده: ه- ت/ 0200152- 0200091
شماره دادنامه سیلور: 140331390000495833 تاریخ: 1403/02/31
شاکی: آقای امید یاهو
طرف شکایت: نهاد ریاست جمهوری - هیات وزیران
موضوع شکایت و خواسته: ابطال تبصره 1، 2 و 3 ماده 2 و تبصره 2 ماده 4 و عبارت تعیین مندرج در ماده 7 آییننامه اجرایی بند ب ماده 11 قانون جهش تولید دانش بنیان از تاریخ تصویب
--
شاکی دادخواستی به طرفیت نهاد ریاست جمهوری - هیات وزیران به خواسته ابطال تبصره 1، 2 و 3 ماده 2 و تبصره 2 ماده 4 و عبارت تعیین مندرج در ماده 7 آییننامه اجرایی بند ب ماده 11 قانون جهش تولید دانش بنیان از تاریخ تصویب به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
آییننامه اجرایی بند ب ماده 11 قانون جهش تولید دانش بنیان
ماده 2- شرکتها و موسسات تولیدی و خدماتی که دارای پروانه بهره برداری یا مجوز فعالیت از وزارتخانه ها و نهادهای ذیربط هستند، میتوانند مشمول این آییننامه قرار گیرند.
تبصره 1- در اجرای تبصره (1) ماده (2) قانون حمایت از شرکتها و موسسات دانش بنیان و تجاری سازی نوآوری ها و اختراعات، شرکتها و موسساتی که از حمایت های مالیاتی موضوع این آییننامه بهره مند میشوند، در چهارچوب مصوبات شورا در همان سال مالی امکان استفاده از حمایت های مالیاتی موضوع مواد (3) و (9) قانون حمایت از شرکتها و موسسات دانش بنیان و تجاری سازی نوآوری ها و اختراعات ندارند.
تبصره 2- در اجرای تبصره (1) ماده (2) قانون حمایت از شرکت ها و موسسات دانش بنیان و تجاری سازی نوآوری ها و اختراعات، در صورتی که اشخاص مشمول موضوع این آییننامه از اعتبار مالیاتی این آییننامه برخوردار شده باشند، بابت کالاها و خدمات تولید شده از نتیجه طرح (پروژه) های تحقیق و توسعه مذکور، در چهارچوب مصوبات شورا مشمول مشوق های مالیاتی موضوع مواد (3) و (9)قانون حمایت از شرکت ها و موسسات دانش بنیان و تجاری سازی نوآوری ها و اختراعات نمیباشند.
تبصره 3- هزینه های مشمول حمایت های بند (س) ماده (132) قانون مالیات های مستقیم -مصوب 1366- و اصلاحات بعدی آن به عنوان هزینه های مورد تایید این آییننامه محسوب نخواهد شد.
ماده 4- سر فصل های هزینه کرد تحقیق و توسعه طرح (پروژه) های موضوع این آییننامه از جمله هزینه های منابع انسانی، مواد، ملزومات، تجهیزات و خدمات مورد نیاز تحقیق و توسعه و شرایط پذیرش هریک از آنها با رعایت مفاد این ماده توسط شورا تعیین میشود و باید در چهارچوب مواد (147) و (148) قانون مالیات های مستقیم صورت گرفته باشد و در سر فصل های جداگانه در دفاتر قانونی ثبت و نگهداری شود.
تبصره 2- هزینه خرید و نگهداری خودرو به عنوان سرفصل هزینه کرد مورد پذیرش نبوده و صرفا در صورتی که برای مهندسی معکوس و اجرای طرح (پروژه) تحقیق و توسعه به کار رود، با تایید دبیرخانه شورا به میزان استهلاک سالیانه و براساس ماده (149) اصلاحی قانون مالیات های مستقیم -مصوب 1394- به عنوان هزینه کرد تحقیق و توسعه قابل پذیرش است.
ماده 7- تعیین و تایید میزان هزینه کرد مجاز در طرح (پروژه) های اعلامی مصوب اشخاص مشمول برای اقلام طرح (پروژه) تحقیق و توسعه بر عهده دبیرخانه شورا خواهد بود. دبیرخانه شورا موظف است مجموع هزینه کرد مورد تایید اشخاص مشمول را در هر سال مالی حداکثر تا چهارماه پس از پایان سال مالی در اختیار سازمان قرار دهد. سازمان موظف است با بررسی اسناد هزینه ای معتبر نسبت به راستی آزمایی هزینه کرد اعلامی دبیرخانه شورا اقدام کرده و میزان هزینه کرد تحقیق و توسعه نهایی را از سرجمع مالیات عملکرد اشخاص مشمول در آن سال مالی یا سنوات آتی کسر نماید.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
1- آییننامه اقدام به تضییق حکم قانون گذار نموده است.
2- در صورت بهره مند شدن شرکتهای دانش بنیان از حمایتهای مالیاتی مندرج در آییننامه امکان استفاده از معافیتهای قانونی موضوع مواد 3 و 9 قانون حمایت از شرکتهای دانش بنیان وجود ندارد.
3- کلیه هزینه های شرکتهای دانش بنیان در راستای اهداف قانونی و توسعه نوآوری مشمول حمایتهای مالیاتی قانونی بوده و هرگونه محدود نمودن سقف هزینه مغایرت با قانون میباشد و به نوعی تعیین سقف برای رشد و توسعه شرکتهای دانش بنیان است.
خلاصه مدافعات طرف شکایت:
1- همانگونه که اخذ مالیات مضاعف از یک منبع فاقد مبنای حقوقی و قانونی میباشد بنابراین با توجه به اهداف حمایتی مشابه در قوانین اساساً اعمال همزمان معافیت مالیاتی موضوع مواد 3 و 9 قانون حمایت از شرکتها و موسسات دانش بنیان و همچنین اعتبار مالیاتی موضوع بند ب ماده 11 قانون جهش تولید دانش بنیان مورد نظر مقنن نبوده است.
2- علی القاعده پذیرش هزینه هایی که قبلاً یکبار در حساب مالیاتی به عنوان هزینه قابل قبول محسوب شده و موجب کاهش مالیات شده اند مجدداً به عنوان اعتبار مالیاتی یا هزینه قابل قبول مالیاتی مدنظر قانونگذار نبوده است.
3- از آنجا که حکم بند پ ماده 11 قانون جهش تولید دانش بنیان در ارتباط با پذیرش هزینه انجام شده برای فعالیتهای تحقیق و توسعه به عنوان اعتبار مالیاتی میباشد و از طرفی خرید ماشین آلات و تجهیزات اصولاً با توجه به طول عمر مفید آنها که بیش از یک سال میباشد بر اساس مقررات قانون مالیاتهای مستقیم ماهیت دارایی داشته و طی دوران عمر مفید آنها مستهلک و به عنوان هزینه منظور میشود لذا کل مبلغ خرید آنها در سال خرید به عنوان هزینه تلقی نمی گردد بلکه به میزان استهلاک سالیانه در طرح (پروژه) تحقیق و توسعه در چهارچوب مصوبات شورای راهبری فناوری ها و تولیدات دانش بنیان و بر اساس ماده 149 اصلاحی قانون مالیاتهای مستقیم به عنوان هزینه کرد تحقیق و توسعه قابل پذیرش است.
4- عبارت تعیین در ماده 7 آییننامه در راستای مفاد ماده 4 آییننامه اجرایی مورد شکایت بوده که با توجه به قسمت اخیر بند ب ماده 11 قانون جهش تولید دانش بنیان و اختیارات شورای راهبری فناوری ها و تولیدات دانش بنیان که به طور کلی مسیول سیاست گذاری موارد مربوط به شرکت های مذکور میباشد مطابق مقررات صادر گردیده است.
بسمه تعالی
پرونده کلاسه ه- ت/ 0200091 در جلسه مورخ 1403/01/26 و قبل از آن در جلسات متعدد دیگری از جمله با حضور طرفین مورد بررسی و تبادل نظر واقع که با عنایت به عقیده اکثریت قضات حاضر در جلسه (بیش از) بدین شرح با استعانت از درگاه خداوند متعال اقدام به انشاء رای می نماید:
رای هیات تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری:
شکایت شاکی نسبت به ابطال تبصره 1- 2- 3 ماده (3) و تبصره 2 ماده (4) و عبارتی از ماده (7) آییننامه اجرایی بند ب ماده (11) قانون جهش تولید دانش بنیان میباشد اولاً به موجب بند (الف) ماده 8 قانون جهش تولید دانش بنیان مصوب 1401، تبصره 1 به ماده 2 قانون حمایت ها از شرکت ها و موسسات دانش بنیان و تجاری سازی نوآوری ها و اختراعات اضافه و الحاق گردیده است که بر اساس آن، هرگونه استفاده از مزایا، امتیازات و تسهیلات عنوان شده در قانون فوق الذکر (منظور قانون حمایت از شرکت ها و موسسات دانش بنیان است) پس از انطباق با اهداف مندرج در قانون و متناسب با ویژگی ها، توسط هریک از اعضا برای تصویب به شورای راهبری فناوری ها و تولیدات دانش بنیان ارایه میگردد ثانیاً با این وصف مفاد تبصره 1 ماده 2 قانون حمایت که مصوبه مورد شکایت نیز در زمان حاکمیت آن صادر شده است حاکمیت بر مواد (3) و (9) قانون داشته و فی الواقع، امتیازات و تشویق های مالیاتی مندرج در مواد (3) و (9) قانون باید به موجب تصمیمات شورای راهبری باشد ثالثاً در ماده 2 آییننامه اجرایی و تبصره های آن که موضوع شکایت میباشند بر همین امر تاکید شده است که با تصویب شورای راهبری (یعنی در فرض تصویب شورا) استفاده از مشوق های موضوع این آییننامه، مانع استفاده از مشوق های مواد (3) و (9) قانون میباشد یعنی در هر صورت باز تصمیم گیرند، وفق اصلاحیه و الحاقیه قانون، شورای راهبری است رابعاً در تبصره 3 ماده 2 نیز، حکمی بیان شده است که منطبق با مبانی قانونی است و اجتناب از احتساب هزینه قابل قبول مضاعف میباشد و فی الواقع آنچه را به عنوان هزینه منطبق با بند (س) ماده 132 قانون برای شرکت های دانش بنیان می توان احتساب نمود، نمی توان از منظر دیگری نیز همان هزینه احتساب شده را مجدداً محاسبه و درحساب مالیاتی منظور نمود خامساً در سایر مواد مورد شکایت از آییننامه نیز به نحوه صحیح تصمیم گیری شورای راهبری در خصوص هزینه ها و نیز انطباق آنها با موارد (147) و (148) قانون مالیاتهای مستقیم تاکید، و به جهت اینکه خرید و نگهداری خودرو از مصادیق مندرج در ماده (148) قانون مالیاتهای مستقیم نمیباشد، علی الاصل به عنوان هزینه قابل قبول مورد پذیرش واقع نشده است مگر اینکه تحت سرفصل استهلاکات، مشمول ماده 149 قانون مالیتهای مستقیم قرار گیرد که این حکم نیز منطبق با موازین میباشد و در ماده 7 آییننامه نیز تکالیف شکلی و تاییدیه شورا در جهت تعیین و تایید هزینه ها با لحاظ حکم مندرج در تبصره 1 ماده 2 (الحاقی به موجب قانون جهش تولید) و اختیارات شورای راهبری در تعیین هرگونه مشوق و امتیازات مالیاتی قانونی حمایت ذکر شده است که مغایرتی نیز در این حکم تشخیص نمی شود علیهذا مجموعاً به استناد بند ب ماده 84 از قانون دیوان عدالت اداری مصوب 1402 رای به رد شکایت صادر می نماید. رای مزبور ظرف بیست روز پس از صدور قابل اعتراض از ناحیه ریاست محترم دیوان یا ده نفر از قضات دیوان عدالت اداری میباشد.
محمد علی برومند زاده
رییس هیات تخصصی مالیاتی، بانکی
دیوان عدالت اداری