نقض دادنامه طلاق به دلیل عدم احراز عسر و حرج؛ ارجاع مجدد پرونده به دادگاه توسط دیوان عالی کشور

خلاصه جریان پرونده:

فرجامخواه با وکالت وکیل مرقوم در تاریخ 1399/05/05 به طرفیت فرجامخوانده دادخواستی به خواسته طلاق به لحاظ عسر وحرج به دادگاه خانواده *تقدیم نموده است.وکیل خواهان در توضیح خواسته اعلام کرده است.موکله طبق سند نکاحیه در تاریخ 1386/08/20 با مهریه 1001 سکه تمام بهار ازادی به عقد دائم خوانده در امده است.که از همان اوایل زندگی بنابر اظهار موکله دچار مشکلاتی گردیده و بارها به منزل پدری مراجعه که با وساطت بزرگان به منزل مشترک بازگشته که متاسفانه از ناحیه زوج مورد توهین و تهدید و ضرب و جرح های فراوان قرار می گرفته و روحیه پرخاشگری خوانده محترم مانع تشکیل محیطی امن و ارام جهت زندگی موکله می گردیده … که شهودی هم وجود دارد. … بواسطه پرخاشگری و کتک کاریهای فراوان موکله اقدام به خودکشی به وسیله خوردن قرص نموده که در بیمارستان به مدت 10 روز بستری گردیده. در ادامه وکیل خواهان اشاره به گزارش مرجع انتظامی در خصوص روابط نامشروع خوانده که پرونده منتهی به برائت گردیده و وضعیت روحی روانی وی درخواست ارجاع به پزشک قانونی را نموده است. دادخواست بدوا به شورای حل اختلاف ارسال و بدلیل عدم حصول سازش به دادگاه اعاده گردیده و شعبه **ارجاع گردیده است. در جلسه مورخ 1400/03/04 دادگاه خواهان (زوجه) گفته است: بنده دچار عسر و حرج می باشم زیرا ایشان رفیق باز میباشند، خیانتکار می‌باشند و روابط خارج از عرف زناشویی دارند بابنده سوی رفتار دارند و من را تهدید به قتل می نمایند و ضرب و جرح می کنند مهریه ام را مستقلا به اجرای گذاشته ام حاضر به صرف نظر نمودن نیستم. وکیل خوانده گفته است: ایشان عاشق خانه و زندگی و همسر خود می‌باشد. و تمامی امکانات لازم برای زندگی را فراهم نموده است. و حتی ایشان را محکوم به تمکین نموده است. چرا که 2 سال قبل به منزل پدری خود رفته اند و دیگر برنگشته اند و علی رغم فرستادن چندین واسطه جهت بازگرداندن خانم به زندگی توفیقی نداشته اند. … و همه ادعاها واهی می‌باشد. طرفین داوران خود را معرفی نموده اند. داور زوج مخالفت وی را با طلاق اعلام کرده است. داور زوجه اعلام کرده که ایشان گفته است.به هیچ وجه نمی توانم با ایشان ادامه زندگی دهم و در صورت اصرار اقدام به خودکشی می نمایم. دادگاه ختم رسیدگی را اعلام و پرونده را جهت اظهارنظر قاضی مشاور به نظر وی رسانده است. قاضی محترم مشاور عقیده بر صدور حکم به بطلان دعوی خواهان اعلام نموده است. سپس دادگاه به شرح دادنامه شماره 1598 مورخ 1400/03/11 پس از درج خلاصه اظهارات خواهان و دفاعیات خوانده دعوی خواهان را فاقد دلیل و مستند تشخیص و باعدم احراز عسر و حرج نامبرده و با پذیرش عقیده قاضی مشاور خانواده با استناد به ماده 1257 قانون مدنی حکم به بطلان دعوی خواهان صادر و اعلام نموده است.با تجدیدنظرخواهی وکیل زوجه نسبت به این دادنامه شعبه *وجب دادنامه شماره 8462 اعتراض معترض را فاقد دلیل تشخیص و ضمن رد تجدیدنظرخواهی دادنامه تجدیدنظر خواسته را تایید نموده است. سپس براساس فرجامخواهی وکیل زوجه پرونده به دیوانعالی کشور ارسال و جهت رسیدگی باین شعبه ارجاع گردیده است.

هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردیده و پس از قرائت گزارش اقای ج. ق. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره 8462 1400/05/12 فرجامخواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد:

رای شعبه

دادنامه صادره از خخ. کهگ. وییه و *به شماره صدر الاشاره که به موجب ان با تایید دادنامه بدوی صادره از خخ. در خصوص دعوی فرجامخواه به طرفیت فرجامخوانده به خواسته طلاق به علت عسروحرج حکم به بطلان صادر گردیده است.بدلیل ایرادات و نقایص به شرح ذیل قابل تایید و ابرام نمی‌باشد. 1- مطابق تکلیف مقرر در ماده 27 قانون حمایت خانواده مصوب 1391 دادگاه مکلف است.در صورت نپذیرفتن نظر داوران انرا با استدلال رد نماید. علیرغم اظهارنظر داوران بر عدم امکان سازش فیمابین زوجین دادگاه ها هیچگونه استدلالی در رد ان تبیین ننموده‌اند و دادنامه از این حیث واجد نقص است.2- علیرغم تاکید و اصرار خواهان دادگاه از شهود وی استماع شهادت نکرده است.دادنامه از این جهت نیز نقص دارد. 3- خواهان در جلسه مورخ 1400/03/04 دادگاه اعلام کرده است.زوج روابط خارج از عرف زناشویی دارد. خوانده هیچ پاسخی به این ادعای زوجه اعلام نکرده است. 4- دادگاه هیچگونه تحقیقی در خصوص اعلام وکیل خواهان مبنی بر اقدام به خودکشی زوجه و علت اصلی ان و اختلافات حاصله به عمل نیاورده است.5- پنج سال مفارقت و جدایی زوجین دلیل دیگری است.بر عسر و حرج زوجه 6- شکایت زوج علیه زوجه مبنی بر سرقت نیز حکایت از سوی معاشرت زوج دارد.بنابه مراتب مذکور به استناد بند 5 ماده 371 و شق الف ماده 401 قانون ایین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی ضمن نقض دادنامه فرجامخواسته رسیدگی مجدد را به دادگاه محترم صادر کننده دادنامه منقوض ارجاع می نماید./ا400/8/11

شعبه *

رئیس شعبه: ج. ق. مستشار: دکتر ح. ح.