تاریخ دادنامه قطعی: ۱۳۹۳/۱۰/۰۷
شماره دادنامه قطعی: ۹۳۰۹۹۷۰۹۲۵۲۰۳۹۴۹

پیام: سکونت افراد واجب النفقه در منزل مسکونی شاکی و استمرار آن که مسبوق به اراده و وظیفه شرعی و قانونی وی بوده است، مصداق بزه تصرف عدوانی نیست.

رأی خلاصه جریان پرونده

به دلالت دادنامه شماره ۵۰۰۴۰۳ مورخه ۱۳۹۳/۰۳/۲۹ شعبه ۱۰۳ دادگاه عمومی جزایی... مستدعیان اعاده دادرسی حسب شکایت آقای الف. به اتهام تصرف عدوانی با توجه به شکایت شاکی خصوصی و اظهارات وی در جلسه دادگاه و دفاعیات متهمین و وکیل آنان و اقرار ضمنی به ارتکاب جرم انتسابی بدین شرح که شاکی اظهار داشته متهمین وی را با کتک‌کاری و توهین و تهدید از خانه بیرون انداخته و مجبور شده در خانه استیجاری زندگی کند و منزل وی را به زور از دست او گرفته و متصرف شده‌اند و اکنون برای آن‌ها خانه جدید و علی‌حده خریداری کرده تا در آنجا زندگی کنند و قصد فروش خانه را دارد تا زندگی خویش را تأمین کند و متهمین همگی اظهار داشته‌اند اتهام وارده را قبول نداریم و حدود بیست سال است که در این منزل سکونت داریم و شاکی با میل و رغبت خود خانه را ترک کرده و هر وقت مایل به زندگی باشد می‌تواند مراجعت نماید و با یکدیگر به زندگی ادامه دهیم و به ‌هیچ‌ وجه حاضر نیستیم خانه را تخلیه کنیم. دادگاه با عنایت به‌مراتب فوق و سایر قرائن و امارات موجود، بزه­کاری متهمین را احراز و مستند به ماده ۶۹۰ قانون مجازات اسلامی هرکدام را به رفع تصرف و تحمل شش ماه حبس تعزیری محکوم و شعبه ۱۸ دادگاه تجدیدنظر استان... ضمن تبدیل مجازات حبس به پرداخت چهار میلیون ریال جزای نقدی و ردّ اعتراض به‌عمل‌آمده دادنامه تجدیدنظر خواسته را تأیید و قطعی نموده است. اینک محکومٌ علیهم با تقدیم لایحه‌ای به دیوان عالی کشور که هنگام شور قرائت خواهد شد با اشاره به این‌که شاکی شوهر خانم الف. و پدر ب. و س. است. و قبلاً به اتهام ترک انفاق محکومیت یافته و تأمین مسکن از وظایف شوهر و پدر خانواده است و تصرف همسر و فرزندان که از سالیان قبل بر مبنای همین حق صورت گرفته و عنوان تصرف عدوانی در مانحن‌فیه مصداق ندارد و عنصر معنوی جرم به لحاظ تصرف مشروع و قانونی وجود نداشته و شاکی با داشتن تمکن مالی قصد اخراج آن‌ها از منزل را دارد مستند به بند ۶ ماده ۲۷۲ قانون آئین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور کیفری درخواست اعاده دادرسی نموده‌اند که پرونده بعد از ثبت کلاسه دفتر کل به این شعبه ارجاع با تهیه گزارش در دستور کار قرارگرفته است.

هیئت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش قائم‌مقامی عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده نسبت به دادنامه شماره ۸۰۰۶۵۰ مورخه ۱۳۹۳/۰۵/۰۳ مشاوره نموده، چنین رأی می‌دهد:

رأی شعبه دیوان عالی کشور

درخواست تجویز اعاده دادرسی خانم الف. و آقایان ب. و س. نسبت به رأی شماره مرقوم موجه به نظر می‌رسد، زیرا سکونت افراد واجب‌النفقه در منزل و استمرار آنکه مسبوق به اراده و وظیفه شرعی و قانونی شاکی بوده از تحت عنوان کلی تصرف عدوانی و غاصبانه خروج موضوعی دارد. و بر همین اساس مفاد آراء و قرارهای صادره از مراجع قضایی و شبه قضایی مختلف به شرح پیوست لایحه نیز حکایت از صدور قرار عدم استماع دعوی خواهان به خواسته صدور حکم به الزام خواندگان نسبت به خلع­ ید از منزل مسکونی به لحاظ عدم ورود و سکونت غاصبانه خواندگان و صدور قرار عدم استماع دعوی خواهان به خواسته صدور حکم بر الزام زوجه و فرزندان مشترک به تخلیه منزل مسکونی و اسکان در منزل مسکونی مستقل دارد. مضافاً این‌که شاکی برابر رأی قطعی شماره ۶۰۰۷۲۴ مورخه ۱۳۹۲/۰۸/۱۴ حسب شکایت همسرش به اتهام ترک انفاق محکومیت یافته است، بدیهی است در صورت عدم تمکن واقعی شاکی و لزوم فروش منزل مسکونی و احراز تهیه مسکن علی‌حده مطابق شئون که با اخذ نظریه کارشناس رسمی قابل احراز است چنانچه افراد واجب‌النفقه به دلایل واهی از فروش منزل ممانعت نمایند یا ایجاد مزاحمت کنند با عناوین مجرمانه دیگر قابل‌تعقیب خواهند بود، لذا تقاضای محکومٌ علیهم از این حیث با بند ۶ ماده ۲۷۲ قانون آئین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور کیفری منطبق تشخیص و مستند به مادتین ۲۷۴- ۲۷۵ قانون یادشده ضمن تجویز اعاده دادرسی و توقف اجرای حکم رسیدگی مجدد به شعبه دیگر دادگاه تجدیدنظر استان... محول و ارجاع می‌گردد.

شعبه ۳۷ دیوان عالی کشور- عضو معاون و عضو معاون

غلامحسین حیدری - سید مصطفی قائم مقامی