تاریخ دادنامه قطعی: 1395/05/23
شماره دادنامه قطعی: ---
پیام: در صورتی که زوجه ازدواج قبلی خود را از زوج مخفی کرده و به جرم تدلیس در ازدواج، در دادگاه کیفری محکوم شود، حتی در صورتی که باکره باشد، برای زوج حق فسخ نکاح به سبب تدلیس فراهم است. (ملاحظه: متهافت با رویه اکثر شعب دیوان)
شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- شعبه: شعبه پنجم دیوان عالی کشور تاریخ: 1395/05/23 - 13 : 32 قاضی: مهدی اسلامی قاضی: محمدحسن جلیلی تقویان
خلاصه جریان پرونده
آقای س. ب.خ. باوکالت آقای مصطفی افشاری وکیل مرکز مشاوران قوه قضائیه دادخواستی به طرفیت خانم الف. ز. به خواسته فسخ نکاح به لحاظ تدلیس تقدیم محاکم عمومی همدان نموده و توضیح داده است که موکل وی در تاریخ 93/8/1 حسب سند نکاحیه 098446 الف 92 تنظیمی در دفتر ازدواج 64 شهرستان بهار با خوانده ازدواج کرده و سه ماه پس از تاریخ عقد متوجه شده است که خوانده قبلا در عقد فرد دیگری بوده است و با توجه به اینکه موکل از ازدواج اول خوانده مطلع نبوده و این امر از مصادیق تدلیس در ازدواج ماده 1128 قانون مدنی میباشد درخواست صدور حکم بر فسخ نکاح را کرده است. تصویر دادنامه شماره --- - 94/7/18 شعبه دادگاه عمومی بخش صالح آباد مبنی بر شکایت خواهان علیه خوانده تحت همین عنوان (تدلیس در ازدواج) که در نهایت دادگاه بزه انتسابی به خانم الف. ز. را ثابت دانسته و وی را به 6 ماه حبس تعلیقی محکوم نموده است به عنوان دلیل پیوست پرونده است. این پرونده در شعبه سوم دادگاه خانواده همدان مورد رسیدگی قرار گرفته د رتاریخ 94/11/18 در جلسه نخست دادگاه که با حضور طرفین تشکیل شده است خواهان مطالب مذکور در دادخواست را تکرار و با توجه به عدم اطلاع خود از ازدواج اول خوانده و نیز با استناد به رای کیفری صادره تقاضای صدور حکم نموده است. وی اضافه کرده که تعداد 114 عدد سکه مهریه زوجه است و هنوز زندگی مشترک را شروع نکرده اند و خوانده اظهار داشته علت عدم اعتراض به رای کیفری این بوده که مجازات وی تعلیق شده است و من هم قصد فریب را بهیچ وجه نداشتم من باکره بودم. تصورم این بود که اینها از ازدواج اول من مطلع هستند و این حرفها بهانه است برای طلاق و من راضی به طلاق نیستم، وکیل خواهان لایحه ای هم تقدیم دادگاه نموده که موضوع آن همان مطالب دادخواست و اظهارات در جلسه دادگاه است. پس از آن دادگاه حسب دادنامه --- با این استدلال که در مبحث فسخ نکاح در قانون مدنی فریب و تدلیس به عنوان فسخ نکاح به لحاظ تدلیس به طور مستقل اشاره نشده و لذا تسری آن در مبحث نکاح فاقد وجاهت قانونی است به علاوه حسب مقررات ماده 1128 قانون مدنی اگر وصف خاصی دریکی از طرفین شرط شده باشد و پس از عقد معلوم شود که طرف مقابل فاقد وصف مذکور بوده است برای طرف مقابل حق فسخ است و این صفت خاص غیرمدخوله و باکره بودن زوجه است که در عقد نامه به آن اشاره شده و به علاوه باکره بودن در زوجه وجود دارد و خوانده فاقد آن صفت نمیباشد لذا دعوی را ثابت ندانسته و حکم به بطلان آن صادر نموده است. با تجدیدنظرخواهی آقای س. بهرامی نسبت به دادنامه موصوف شعبه دهم دادگاه تجدیدنظر استان همدان با نقض دادنامه بدوی توجها به مندرجات دادنامه کیفری در ارتباط با تدلیس در نکاح و قطعیت این رای، حکم به فسخ نکاح صادر کرده است که این رای در این مرحله مورد فرجامخواهی خانم الف. ز. واقع شده و پرونده پس از ارسال به دیوان عالی کشور و ارجاع آن به این شعبه و ثبت و تکمیل پرونده توسط دفتر اینک تحت نظر است خلاصه مندرجات لایحه اعتراضیه فرجام خواه اینستکه وی به هیچ وجه قصد فریب خواهان را نداشته و اصلاح شناسنامه وی و حذف ازدواج اولیه در آن نیز قانونی انجام شده است و با تکرار این دفاع که شرط صفت موجود در سند نکاحیه در ارتباط با باکره بودن وی بوده است که وی واجد این صفت میباشد و نهایتا نقض دادنامه فرجامخواسته را درخواست نموده است. پرونده بیش از این حکایتی ندارد. به تاریخ فوق شعبه پنجم دیوان عالی کشور به تصدی امضاءکنندگان زیر تشکیل است. پرونده کلاسه فوق تحت نظر است. پس از بررسی محتویات پرونده و قرائت گزارش عضو ممیز و انجام مشاوره به شرح آتی مبادرت به صدور رای مینماید:
رای شعبه
فرجامخواهی نسبت به دادنامه فرجامخواسته وارد و صائب نمیباشد و بر دادنامه فرجامخواسته ایراد و اشکال موثر قانونی که موجب نقض و گسیختن دادنامه معنونه شود وارد نیست و فرجامخواه نیز اعتراض موثری نکرده است لذا به تجویز ماده 370 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه فرجامخواسته ابرام و پرونده به مرجع مربوطه اعاده میشود.
شعبه پنجم دیوانعالی کشور رئیس شعبه: مهدی اسلامی مستشار شعبه: جلیلی تقویان