هیات تخصصی شوراهای اسلامی
شماره پرونده: ه- ع/9802710 شماره دادنامه: 9809970906010874 تاریخ: 12/11/98
شاکی: آقای مهدی طالب فرزند احمد با وکالت آقای منصور کریمی
طرف شکایت: شورای اسلامی شهر ساوه
موضوع شکایت و خواسته: ابطال مصوبه به شماره 4891-202-97- 10/11/97 نسبت به 2-1 و 2-2 تحت عنوان عوارض زیربنا و 2-3 و 2-4 عوارض پذیره از فصل 2 تحت عنوان ساخت و ساز و ارزش افزوده اراضی و املاک از تعرفه عوارض و بهای خدمات شهرداری ساوه سال 1398
شاکی دادخواستی به طرفیت شورای اسلامی شهر ساوه به خواسته ابطال ابطال مصوبه به شماره 4891-202-97- 10/11/97 نسبت به 2-1 و 2-2 تحت عنوان عوارض زیربنا و 2-3 و 2-4 عوارض پذیره از فصل 2 تحت عنوان ساخت و ساز و ارزش افزوده اراضی و املاک از تعرفه عوارض و بهای خدمات شهرداری ساوه سال 1398 به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
فصل دوم - ساخت و ساز و ارزش افزوده اراضی و املاک
تعرفه شماره (2-1)- عوارض زیربنا (احداث اعیانی) از نوع مسکونی به صورت تک واحدی تا حد تراکم پایه مورد عمل برای سال 1398
ردیف
نوع عوارض
ماخذ و نحوه محاسبه عوارض
منشاء قانونی
توضیحات
عوارض زیربنا (احداث اعیانی) از نوع مسکونی به صورت تک واحدی به ازاء هر مترمربع (منظور از مساحت مندرج در هر ردیف کل مساحت بنای احداثی میباشد.)
بند 16 ماده 80 قانون موسوم به شوراها و تبصره 1 ماده 50 قانون مالیات بر ارزش افزوده
تبصره(1): منظور از واحد مسکونی تک واحدی، اعیانی است که در سطح و یا هر طبقه، بیش از یک واحد احداث نشود و چنانچه در هر طبقه و یا طبقات دو واحد ساخته شود تک واحدی محسوب نمی گردد و در اینگونه موارد نحوه محاسبه عوارض زیربنا (احداث اعیانی مسکونی) از نوع مجتمعهای مسکونی ملاک عمل خواهد بود. و چنانچه در هر طبقه یک واحد و حداکثر در 4 طبقه ساخته شود تک واحدی محسوب میگردد.
تبصره(2): در محاسبه این عوارض متراژ اعیانی صرفاً در حد تراکم پایه بر اساس ضوابط شهرسازی ملاک عمل قرار میگیرد.
تبصره(3): مساحت مشاعات اعم از پارکینگ، پیلوت، خرپشته، سرپله، داکتها، آسانسور، شوتینگ زباله و....... شامل محاسبه عوارض نمی گردد. مساحت سقف خرپشته برابر ضوابط طرح هادی و تفصیلی بوده و بیش از آن در حکم اضافه بنا و علاوه بر جریمه مشمول عوارض نیز خواهد بود. (زیربناء منطبق با ضوابط طرح مصوب شهری لحاظ میگردد)
تبصره(4): عوارض ساخت انباری مسکونی معادل 50 درصد تعرفه محاسبه و وصول میگردد.
تبصره(6) در صورت درخواست متقاضیان جهت استخر، سونا، جکوزی (خارج از اعیانی) با رعایت ضوابط و مقررات شهرسازی به ازای هر مترمربع q4 قابل وصول میباشد. چنانچه قسمتی از اعیانی برای این منظور استفاده شود در عوارض زیربنا مورد محاسبه قرار نمی گیرد.
تبصره(7): در صورت تبدیل یک واحد به دو واحد ضمن ارجاع موضوع به کمیسیون ماده صد پس از ابقاء کمیسیون ماده صد ما به التفاوت ضریب تک واحدی و چند واحدی طبق تعرفه مربوطه دریافت میشود. ضمناً موضوع تامین پارکینگ واحد مورد نظر طبق ضوابط طرح تفصیلی و یا حکم کمیسیون ماده صد میباشد.
1
از صفر تا زیربنای 100 مترمربع
P 25/1
2
از صفر تا زیربنای 200 مترمربع
P 2
3
از صفر تا زیربنای 400 مترمربع
P4
4
از صفر تا زیربنای 600 مترمربع
P5
5
از زیربنای 600 مترمربع به بالا
P5/6
تعرفه شماره (2-2)- عوارض زیربنا (احداث اعیانی) صدور پروانه ساختمانی مجتمعها و آپارتمانهای مسکونی مورد عمل برای سال 1398
ردیف
نوع عوارض
ماخذ و نحوه محاسبه عوارض
منشاء قانونی
توضیحات
عوارض زیربنا (احداث اعیانی) صدور پروانه ساختمانی مجتمع ها و آپارتمانهای مسکونی (منظور از مساحت مندرج در هر ردیف کل مساحت بنای احداثی میباشد)
بند 16 ماده 80 قانون موسوم به شوراها و
تبصره 1 ماده 50 قانون مالیات بر ارزش افزوده
تبصره(1): منظور از واحد مسکونی چند واحدی اعیانی است که با اخذ مجوز لازم از شهرداری و یا در هر طبقه بیش از یک واحد مسکونی احداث گردد.
تبصره(2): در محاسبه این عوارض مساحت اعیانی صرفاً در حد تراکم پایه بر اساس ضوابط شهرسازی ملاک عمل قرار میگیرد.
تبصره(3): مساحت مشاعات اعم از پارکینگ، پیلوت، خرپشته، سرپله، داکتها، آسانسور، شوتینگ زباله شامل محاسبه عوارض نمی گردد. مساحت سقف خرپشته برابر ضوابط طرح هادی و تفصیلی بوده و بیش از آن در حکم اضافه بنا و علاوه بر جریمه مشمول عوارض نیز خواهد بود. (زیربناء منطبق با ضوابط طرح مصوب شهری لحاظ میگردد)
تبصره(4): عوارض ساخت انباری مسکونی معادل 50 % تعرفه محاسبه و وصول میگردد.
تبصره(5) در صورت درخواست متقاضیان جهت احداث استخر، سونا، جکوزی (خارج از اعیانی) با رعایت ضوابط و مقررات شهرسازی به ازای هر مترمربع q15 قابل وصول میباشد. چنانچه قسمتی از اعیانی برای این منظور استفاده شود در عوارض زیربنا مورد محاسبه قرار نمی گیرد.
1
از صفر تا زیربنای 200 مترمربع
q 3
2
از صفر تا زیربنای 400 مترمربع
q 6
3
از صفر تا زیربنای 600 مترمربع
q 9
4
از صفر تا زیربنای 1500 مترمربع
q 12
5
از زیربنای 3000 مترمربع به بالا
q 15
6
بیش از 3000 مترمربع
q 25
تعرفه شماره (2-3) - عوارض پذیره یک متر مربع از یک واحد تجاری مورد عمل برای سال 1398
ردیف
نوع عوارض
ماخذ و نحوه محاسبه عوارض
منشاء قانونی
توضیحات
عوارض پذیره یک متر مربع از یک واحد تجاری
بند 16 ماده 80 قانون موسوم به شوراها و تبصره 1 ماده 50 قانون مالیات بر ارزش افزوده
تبصره(1): عوارض پذیره طبقات پآیین تر از زیرزمین اول چنانچه قابلیت تجاری شدن را داشته باشد، به ازای هر طبقه پآیین تر از آن، 10% کمتر از عوارض پذیره زیرزمین اول برای هر متر مربع محاسبه خواهد شد.
تبصره(2): در صورت نوسازی بناهای تجاری موجود که دارای پروانه ساختمانی تجاری از شهرداری یا مجوز کاربری تجاری از کمیسیون ماده پنج میباشند تا میزان مساحت قبل، 50% عوارض پذیره ملاک محاسبه قرار میگیرد.
تبصره(3): مدارک اثبات تجاری بودن ملک قبل از تاسیس شهرداری شامل حداقل دو مورد از: پروانه کسب از اتحادیه، قبوض آب، برق، گاز، برگ پرداخت مالیات سالیانه، پروانه تجاری مبنی بر تجاری بودن آن از مراجع ذیصلاح است که در این صورت وضعیت موجود تلقی شده و مشمول پرداخت هیچ عوارض و یا جریمه ای نخواهد شد و بعد از تاسیس شهرداری وجود هر یک از این مدارک صرفاً سال وقوع تخلف را برای محاسبه جریمه و همچنین عوارض سالهای قبل مشخص خواهد نمود و در خصوص افرادی که نسبت به پرداخت عوارض سالیانه کسب در سالهای قبل اقدام نمودهاند به استناد تبصره 3 ماده 27 قانون نظام صنفی کشور؛ برگ پرداخت عوارض موجب احراز حقوق نخواهد بود.
تبصره(4): در صورت تبدیل یک واحد به دو واحد ضمن ارجاع موضوع به کمیسیون ماده صد در صورت ابقاء مابه التفاوت ضریب تک واحدی و چند واحدی یا اعمال q سال صدور حکم ابقاء پرداخت میشود. ضمناً موضوع تامین پارکینگ واحد مورد نظر طبق ضوابط طرح تفصیلی و یا حکم کمیسیون ماده صد میباشد.
تبصره(5): تقاضای تجاری محله ای میبایست 30% ارزش کارشناسی قیمت پایه طرح را به میزان مساحت تجاری محله ای به عنوان ارزش افزوده به غیر از عوارضات قانونی منوط به مصوبه کمیته شهرسازی پرداخت نمایند.
تبصره(6): محاسبه عوارضات بر مبنای جدول شماره دو تعاریف کاربری و عملکردهای مجاز کاربری های شهری به تفکیک سطوح تقسیمات شهری میباشد.
1
عوارض پذیره در زیرزمین
q 10
2
عوارض پذیره در همکف
q 16
3
عوارض پذیره در طبقه اول
q 10
4
عوارض پذیره در طبقه دوم
q 5
5
عوارض پذیره در طبقه سوم به بالا
q 4
6
عوارض پذیره در نیم طبقه (بالکن داخل مغازه)
50% پذیره همان طبقه
7
انباری متصل به واحد تجاری (اداری ورودی مشترک یا دیوار مشترک یا واحد تجاری)
70% پذیره همان طبقه
8
انباری مجزا از واحد تجاری
40% پذیره همان طبقه
تعرفه شماره (2-4) عوارض پذیره یک متر مربع از چند واحد تجاری مورد عمل برای سال 1398
ردیف
نوع عوارض
ماخذ و نحوه محاسبه عوارض
منشاء قانونی
توضیحات
عوارض پذیره یک متر مربع از چند واحد تجاری
بند 16 ماده 80 قانون موسوم به شوراها و تبصره 1 ماده 50 قانون مالیات بر ارزش افزوده
تبصره(1): منظور از "چند واحد تجاری" دو واحد و بیشتر و منظور از مجتمع تجاری به مکانهایی که ده واحد و بیشتر تجاری احداث گردد اطلاق میگردد.
تبصره(2): در محاسبه عوارض پذیره مجتمع های تجاری مانند پاساژ، نیمچه، سرای و امثالهم، عمق جبهه اول برابر ضرایب مصوب و مازاد بر آن معادل 80% قیمت منطقه ای جبهه اول ملاک عمل میباشد.
تبصره(3): عمق جبهه اول برای ضوابط طرح تفصیلی تعیین میگردد.
تبصره(4): واحدهای تجاری که به صورت مجتمع و پاساژ احداث میشوند، فضای باز مشاعی که در طول ارتفاع ساختمان امتداد داشته و تمام طبقات را از هر طبقه قابل رویت مینماید مشمول این عوارض نخواهد بود و فقط در طبقه ای که دارای سطح میباشد مشمول عوارض پذیره میشود و در یک مشاعات نظیر راهروی جلوی مغازه ها، آسانسور، سرویس بهداشتی و نمازخانه نیز مشمول پرداخت عوارض پذیره میشود.
تبصره(5): در صورت نوسازی بناهای تجاری موجود که دارای پروانه ساختمانی تجاری از شهرداری یا مجوز کاربری تجاری از کمیسیون ماده پنج میباشند تا میزان مساحت قبل 50% عوارض پذیره ملاک محاسبه قرار میگیرد.
تبصره(6): محاسبه عوارضات بر مبنای جدول شماره یک و شماره دو تعاریف کاربری و عملکردهای مجاز کاربری های شهری به تفکیک سطوح تقسیمات شهری میباشد.
1
در زیرزمین
q 10+7
2
در همکف
q 20+7
3
در طبقه اول
q 8+7
4
در طبقه دوم
q 3+7
5
در طبقه سوم به بالا
q 6
6
نیم طبقه (بالکن داخل مغازه)
50% پذیره همان طبقه
7
انباری متصل به واحد تجاری (دارای ورودی مشترک یا دیوار مشترک یا واحد تجاری)
70% پذیره همان طبقه
8
انباری مجزا واحد تجاری
40% پذیره همان طبقه
تعرفه شماره (2-5)- عوارض پذیره اداری و انتظامی مورد عمل برای سال 1398
ردیف
نوع عوارض
ماخذ و نحوه محاسبه عوارض
منشاء قانونی
توضیحات
عوارض پذیره (احداث اعیانی) واحدهای اداری به ازاء هر متر مربع
بند 16 ماده 80 قانون موسوم به شوراها و
تبصره 1 ماده 50 قانون مالیات بر ارزش افزوده
تبصره (1): وصول عوارض ردیف یک در خصوص واحد های اداری میباشد که رعایت ضوابط و مقررات مربوطه از جمله طرح مصوب و ضوابط شهرسازی را نمودهاند و مخصوص ادارات دولتی میباشد.
تبصره(2): این عوارض به کل بنا (بجز پارکینگ) تعلق میگیرد.
تبصره(3): محاسبه عوارض بر اساس تعریف کاربری اداری و انتظامی در بند 4 جدول شماره یک و بند 4 جدول شماره دو عملکردهای مجاز کاربری های شهری و تفکیک سطوح تقسیمات شهری میباشد.
ادارات دولتی، واحدهای انتظامی
q 35
شرکتها و موسسات دولتی وابسته به دولت و شرکت های سهامی عام وابسته به دولت و موسسات عمومی غیر دولتی و واحدهای وابسته به آنها و نهادهای انقلاب اسلامی که با اصول بازرگانی اداره میشوند و مشمول پرداخت مالیات هستند.
q 40
دفاتر اداری اشخاص حقیقی و حقوقی
q 45
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:1- به موجب قوائد حقوق عمومی اخذ هرگونه وجه از اشخاص به واسطه مصوبات مراجع دولتی و یا موسسات عمومی غیر دولتی و شوراهای اسلامی مشروط به ارائه خدمت مشخص میباشد.
2- به موجب بند 16 و 26 ماده 80 قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران از جمله وظایف شورای اسلامی تصویب نرخ خدمات ارائه شده توسط شهرداری از جمله وظایف شورای اسلامی با رعایت آییننامه مالی و معاملاتی شهرداری باید باشد.
3- به دلیل معلوم نبودن نوع خدمت اطلاق عوارض بهره برداری از فضای سبز شهر بدون ابعاد جانبی آن مغایر با قانون میباشد.
4- مستند به ماده 4 قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت اخذ هرگونه وجه، کالا و یا خدمات از اشخاصی توسط وزارت خانه ها و موسسات دولتی منوط به تصریح و اجازه قانون میباشد.
5- به موجب بند 1 ماده 55 قانون شهرداری ایجاد خیابان، کوچه ها و میدان از جمله وظایف شهرداری ها میباشد. لذا اخذ وجه تحت عنوان هزینه آماده سازی مغایر با قانون میباشد.
6- در تصویب افزایش ضریب p/5 در سال 97 به p/25 سیاست های عمومی دولت در تصویب عوارض رعایت نشده است.
در پاسخ به شکایت مذکور، رئیس شورای اسلامی شهر ساوه به موجب لایحه شماره 3935/154/98 مورخ 6/9/1398 به طور خلاصه توضیح داده است که:
1- عوارض موضوع شکایت در راستای بند 16 ماده 80 قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی و تبصره 1 ماده 50 قانون مالیات بر ارزش افزوده تصویب شده است.
2- عوارض تعیین شده فضای سبز با توجه به خدمات ارائه شده توسط سیما و منظر شهری در خصوص اراضی که مجاور فضای سبز منطقه ای قرار می گیرند تصویب شده است.
3- عوارض تراکم در خصوص تراکم مجاز و یا مازاد بر تراکم پایه میباشد. و استناد شاکی مبنی بر فروش تراکم صحیح نمیباشد.
4- در خصوص آن دسته از افرادی که مشمول پرداخت قدرالسهم شهرداری ناشی از تفکیک نمی شوند لکن از سرانه های خدماتی شهرداری در محدوده خدماتی مربوطه و سایر بخش های شهری استفاده می نمایند باید به مجوز شورای اسلامی شهر بهای آن را پرداخت نمایند.
5- آن دسته از املاکی که در اثر تعریض معابر و شوارع و اجرای توسعه طرح های شهری موقعیت و بهای ملک افزایش پیدا می کند باید به موجب قوانین و مقررات عوارض مترتب به خدمات ارائه شده را پرداخت نمایند.
هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری با حضور اعضاء تشکیل، پس از ملاحظه پرونده و اسناد و مدارک موجود در آن و بعد از قرائت گزارش عضو ممیز و بررسی و انجام مشاوره به اتفاق آراء اعضاء حاضر به شرح ذیل مبادرت به صدور رای مینماید.
رای هیات تخصصی
طبق بند 16 ماده 80 قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب 1375 با اصلاحات بعدی تصویب لوایح برقراری یا لغو عوارض شهر و همچنین تغییر نوع و میزان آن با در نظر گرفتن سیاست های عمومی دولت که از سوی وزارت کشور اعلام میشود از جمله وظایف و مسئولیت های شورای اسلامی شهرها محسوب شده و در تبصره یک ماده 50 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1387 وضع عوارض محلی جدید که تکلیف آنها در این قانون مشخص نشده باشد، با رعایت مقررات مربوطه تجویز شده است و در بند (ب) رای شماره 79 مورخ 21/2/1395 هیات عمومی دیوان عدالت اداری وضع عوارض صدور پروانه های ساختمانی در تراکم پایه و مازاد بر تراکم مغایر قانون و خارج از حدود اختیار تشخیص نگردیده است. همچنین به اخذ عوارض پذیره در بند 3 ماده 13 قانون تشکیل شوراهای آموزش و پرورش در استانها، شهرستانها و مناطق کشور مصوب 1372 اشاره و تجویز شده است بنابراین تعرفه شماره 2-1 و 2-2 تحت عنوان عوارض زیربنا از نوع مسکونی به صورت تک واحدی یا مجتمع آپارتمانی و 2-3 و 2-4 تحت عنوان عوارض پذیره به صورت تک واحدی یا چند واحدی مورد عمل برای سال 1398 از تعرفه عوارض محلی شهرداری ساوه از مصوبه شماره 4891-202/97- 10/11/97 شورای اسلامی شهر ساوه مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات نبوده و به استناد مواد 12 و 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری رای به رد شکایت صادر میشود. این رای ظرف بیست روز از تاریخ صدور از سوی رئیس محترم دیوان یا ده نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است.
جواد جباری - رئیس هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری