احراز باسواد بودن امضاء کننده سند رسمی توسط دفترخانه

تاریخ دادنامه قطعی: 1395/01/29
شماره دادنامه قطعی: ---

پیام: کسی که دارای امضا است، عرفا با سواد محسوب می‌شود و در زمان تنظیم سند در دفترخانه به حضور شخص معتمد برای وی نیازی نیست. درفرض کهولت سنی موصی در زمان تنظیم وصیت نامه، نقش اثر انگشت به جای امضا طبیعی است و این به معنای بی سواد بودن موصی نیست.

شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- تاریخ: 1394/05/31

رای دادگاه

در خصوص دعوی خانمها واقایان 1 - ل. 2 - م. 3 - ف. 4 - م. 5 - گ. 6 - الف. 7 - ع. 8 - ز. 9 - م. 10 - م. شهرت همگی ج.الف. باوکالت آقایان 1 - خ. الف. 2 - م. س. به طرفیت آقایان 1 - الف. 2 - م. 3 - ح. شهرت همگی ج. ی اصفهانی 4 - دفترخانه 930 تهران 5 - دفترخانه 254 تهران به خواسته صدور حکم به ابطال و بی اعتباری اسناد رسمی شماره 62051 - 61/10/18 دفترخانه 254 و سند شماره 404 - 84/11/17 با احتساب خسارات دادرسی توجها به جمیع اوراق و محتویات پرونده مستندات ابرازی اظهارات وکلای خواهان‌ها وخواندگان درجلسات دادگاه و به شرح لوایح تقدیمی اولا نظر به اینکه همانطوریکه سردفتر دفترخانه شماره 930 تهران و تنظیم کننده وصیت نامه شماره مرقوم درجلسه دادگاه وبه شرح لایحه تقدیمی دفاع و بیان نموده است و کپی ثبت دفتر وصیت نامه حکایت دارد دونفر به نامهای نادعلی باغستانی و مجید سلیمانی دره باغی به عنوان معرف دفتر مربوطه را در دفترخانه امضا نموده‌اند ووصیت نامه را قرائت و موصی به نام علی الف. ج. ی ذیل وصیت نامه شماره مذکور را اثر انگشت زده است که با این وصف وصیت نامه شماره فوق الذکر وفق مقررات قانونی تنظیم شده و در تنظیم آن مقررات مواد 64 - 66 - 67 قانون ثبت رعایت شده است ودلیل و موجبی برای ابطال آن وجود ندارد بنابراین دادگاه دعوی خواهان‌ها در مورد ابطال وصیت نامه شماره مذکور راغیروارد تشخیص حکم به بطلان دعوی خواهان‌ها صادر و اعلام مینماید ثانیا در مورد سند رسمی شماره 62051 - 61/10/18 دفترخانه 254 تهران مقررات مواد فوق الذکر رعایت نشده مطابق ماده 64 قانون ثبت در صورتی که طرفین معامله ویا یکی از آنها کور یا کرو گنگ بی سواد باشند علاوه بر معرفین هر یک از اشخاص مزبوره باید به معیت خود یک نفر از معتمدین خود را حاضر نماید که درموقع قرائت ثبت و امضای آن حضور به هم رسانند وطبق ماده 66 ازهمان قانون اشخاص بی سواد علاوه بر معرفین یک نفر مطلع با سواد نیز که طرف اعتماد شخص بی سواد باشد لازم است موقع معامله حضور داشته باشد و مطابق ماده 67 از قانون مرقوم ثبت سند برای شخص بی سواد قرائت شده و این قرائت و همچنین رضایت مشارالیه باید در دفتر ثبت قید واز طرف معتمد امضا گردد ومعامله کننده بی سواد نیز باید علامت انگشت خود را ذیل ثبت سند بگذارد که درماحن فیه موقع تنظیم سند رسمی شماره مذکور با توجه به اینکه مرحوم علی الف. ج. ی فروشنده بی سواد بوده دونفر معرف ونیز یک نفر مطلع با سواد حضورنداشته اند وذیل دفتر ثبت سند از ناحیه ایشان امضا نشده است فقط فروشنده امضا کرده است با توجه به اینکه طبق ماده 1287 قانون مدنی سند رسمی سندی است که دراداره ثبت اسنادو املاک یا دفاتر اسناد رسمی یادرنزد سایر مامورین رسمی درحدود صلاحیت آنها بر طبق مقررات قانونی تنظیم شده باشد سند رسمی شماره مذکور همانطوریکه فوقا اشاره شد بدون رعایت مقررات قانونی مندرج درمواد فوق الذکر تنظیم شده که با این وصف سند مزبور فاقد اعتبار لازم بوده ودرخور ابطال میباشد وباعنایت به اینکه وکلای خواندگان ردیفهای اول الی سوم وخوانده ردیف پنجم دفاع مدلل و موجهی به عمل نیاورده اند فلذا دادگاه دعوی مطروحه را وارد تشخیص به استناد مواد فوق الذکر ازهمان قانون و مواد 515 و 519 قانون آیین دادرسی مدنی حکم بر ابطال سند رسمی شماره فوق الذکر و محکومیت خواندگان ردیفهای اول الی سوم بپرداخت مبلغ -/ 1/460/000 ریال بابت هزینه دادرسی و مبلغ -/ 1/836/000 ریال بابت حق الوکاله وکلا درحق خواهان‌ها صادر و اعلام مینماید رای صادره حضوری و ظرف بیست روز ازتاریخ ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی درمحاکم محترم تجدیدنظر استان تهران میباشد.

رئیس شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی تهران - رضا موسی وند

شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- تاریخ: 1395/01/29

رای دادگاه

الف) در خصوص تجدیدنظرخواهی آقای الف. ج.الف. با وکالت آقایان 1 - س. م. 2 - غ. صالحی به طرفیت آقایان و خانمها 1 - ل. 2 - م. 3 - ف. 4 - م. 5 - گ. 6 - الف. 7 - ع. 8 - ز. 9 - م. 10 - م. شهرت همگی............ نسبت به دادنامه شماره --- - 94/5/31 صادره از شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی تهران در قسمتی که مشتمل بر صدور حکم بر ابطال سند رسمی 62051 - 61/10/18 تنظیمی در دفتر خانه اسناد رسمی 254 تهران و پرداخت خسارات دادرسی است.ب) پیرامون تجدیدنظرخواهی آقایان و خانمها 1 - م. 2 - ل. 3 - م. 4 - ف. 5 - م. 6 - گ. 7 - الف. 8 - ع. 9 - م. شهرت همگی ج.الف. با وکالت آقایان 1 - م. سرفرازی 2 - خ. الف. به طرفیت آقایان 1 - الف. 2 - م. رضا 3 - ح. شهرت همگی ج.الف. تجدیدنظرخواندگان دوم و سوم با وکالت خانم ز. خ.ر. 4 - دفترخانه اسناد رسمی شماره 930 تهران نسبت به بخشی از دادنامه --- - 94/5/31 که به موجب آن در رابطه با دعوی مشارالیهم مبنی بر ابطال وصیت نامه رسمی 44 - 84/11/17 دفترخانه 930 تهران حکم به بطلان دعوی آنان صادر گردیده است و هر یک از طرفین تجدیدنظرخواه از منظر خود ایراداتی را متوجه قسمت های معترض عنه دادنامه مرقوم دانسته اند که این دادگاه از توجه به رسیدگیهای به عمل آمده و نحوه استدلال دادگاه بدوی و شرح لوایح تجدیدنظرخواهی و دفاعیات وکلای تجدیدنظرخواندگان اولاٌ دادنامه تجدیدنظرخواسته در قسمت منتهی به حکم بر ابطال سندر سمی 62051 - 61/10/18 دفتر اسناد رسمی 254 مآلاٌ وارد و موجه است زیرا با توجه به مفاد سند مزبور که به موجب ان مرحوم علی الف. ج.الف. مورث طرفین (متوفی به تاریخ 86/7/7 ) ششدانگ مغازه احداثی در یک قطعه زمین به مساحت 133/27 مترمربع پلاک ثبتی --- فرعی از --- اصلی مفروزی از 112 فرعی از دو اصلی بخش --- تهران را به تجدیدنظرخواه(الف. ج.الف.) واگذار نموده که معامل علاوه بر امضا ذیل سند انتقال خلاصه معامله مربوط به شماره 62052 - 61/10/18 را نیز امضا نموده است و کسی که دارای امضا است عرفاٌ با سواد محسوب می‌گردد بنابراین نیاز به حضور معرفین و یا شخص معتمد نبوده است علاوه بر اینکه عبارت ((ثبت با سند برابر است)) در دفتر ثبت اسناد قبل از امضا ایشان نگارش یافته (توسط نامبرده) که حکایت از سواد نسبی مشارالیه می‌باشد امضا ذیل سند نکاحیه 910 - 32/12/29 دفتر خانه 29 قم نیز موید این معناست همچنین از توجه به زمان مرقوم عقد تا زمان فوت معامل ( 86/7/7 ) هیچ گونه ادعائی از ناحیه واگذارنده مطرح نگردیده و ملک نیز در تصرف واگذار شونده بوده است و اینکه در مراحل بعدی کسانی شهادت بر بی سوادبودن آنمرحوم دهند افاده علم و یقین نمی کند ضمن اینکه گواهی آنان نیز از روی قطع و اطمینان نمی‌باشد و با اظهارات شهود دیگری معارض است لذا موثر در مقام نیست بنابراین دادنامه در این بخش مخدوش است این دادگاه مستنداٌ به ماده 358 قانون آیین دادرسی مدنی ضمن نقض این قسمت از دادنامه حکم بر بطلان دعوی خواهان های نخستین صادر و اعلام مینماید ثانیاٌ تجدیدنظرخواهی آقایان س. و الف. به وکالت ازآقایان و خانمها ج.الف. نسبت به بخش دیگر دادنامه در رابطه با صدور حکم به بطلان دعوی آنان مبنی بر ابطال وصیت نامه رسمی 404 - 84/11/17 دفتر اسناد رسمی 930 تهران وارد و موجه نمی‌باشد زیرا با توجه به کهولت سنی موصی در زمان تنظیم وصیت نامه مزبور، نقش اثر انگشت به جای امضا طبیعی است و این بمعنای با سواد بودن موصی نیست ضمن اینکه معرفین با مشخصات مجید سلیمانی دره باغی و نادعلی باغستانی به عنوان معرف هویت وی را نزد سردفتر گواهی نموده‌اند وانگهی مستنبط از مواد 64 و 66 قانون ثبت در صورت بی سواد بودن معامله کننده بازهم احد از معرفین به عنوان شخص مورد اعتماد (فرد بی سواد) می‌تواند حضور داشته باشد که در مانحن فیه آقای نادعلی باغستانی احد از معرفین بر اساس مستندات ابرازی با سواد بوده است گرچه بنا به استدلال صدرالذکر مرحوم علی الف. ج.الف. دارای سواد نسبی بوده و حضور معرفین در دفترخانه زمانی است که هویت معامل نزد سردفتر نامعروف است بنا به مراتب این بخش از دادنامه مواجه با اشکالی نیست از حیث روند دادرسی نیز خدشه ای مترتب بر ان نمی‌باشد این دادگاه مستنداٌ به ماده 358 قانون مرقوم ضمن رد تجدیدنظرخواهی آن را تائید مینماید این رای قطعی است.

شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران - رئیس و مستشار

قاسم توکلی - رمضان نامدار