بخش سوم - بارنامه هوایی

از کنوانسیون 12 اکتبر 1929 ورشو مربوط به یکسان کردن برخی از مقررات حمل و نقل هوایی بین‌المللی
1 - هر متصدی حمل و نقل میتواند از فرستنده کالا بخواهد سندی تحت عنوان بارنامه هوایی تنظیم و باو تسلیم نماید. و هر فرستنده کالا‌میتواند از متصدی حمل و نقل به خواهد که سند مزبور را بپذیرد.
2 - نبودن بارنامه - عدم تطبیق آن با مقررات یا گم شدن آن - در وجود یا اعتبار قرارداد - که در هر حال با توجه به مفاد ماده 9 مشمول مقررات این‌کنوانسیون خواهد بود - تاثیری نخواهد داشت.
1 - بارنامه هوایی را فرستنده کالا در سه نسخه اصلی تنظیم و همراه کالا تسلیم مینماید.
2 - روی نسخه اول باید ذکر شود «مخصوص متصدی حمل و نقل» این نسخه باید بامضای فرستنده کالا برسد. در نسخه دوم باید ذکر شود « مخصوص گیرنده » این نسخه باید به امضا فرستنده و متصدی حمل و نقل برسد و همراه کالا فرستاده شود. نسخه سوم بامضا متصدی حمل و نقل میرسد و نامبرده " آن را پس از قبول کالا بفرستنده تسلیم میدارد.
3 - متصدی حمل و نقل باید در موقع قبول کالا بارنامه را امضا نماید.
4 - متصدی حمل و نقل میتواند بارنامه را به جای امضا مهر کند و فرستنده کالا میتواند به جای امضا خطی از امضا چاپی یا مهر استفاده کند.
5 - چنانچه متصدی حمل و نقل بنا به درخواست فرستنده بارنامه هوایی را تنظیم نماید فرض بر آن خواهد بود که متصدی حمل و نقل این کار را از‌طرف فرستنده کالا انجام میدهد مگر آنکه مدرکی خلاف این امر ارائه گردد.
چنانچه تعداد بسته‌ها بیش از یکی باشد متصدی حمل و نقل کالا حق دارد از فرستنده بخواهد که برای هر بسته بارنامه هوایی جداگانه‌ای تنظیم نماید.
بارنامه هوایی باید شامل مشخصات ذیل باشد:
الف - محل و تاریخ تنظیم بارنامه.
ب - نقاط و مبداء و مقصد.
ج - نقاط توقف مورد توافق به شرط آنکه متصدی حمل و نقل حق داشته باشد در صورت لزوم نقاط مزبور را تغییر دهد بدون آنکه اعمال این حق جنبه بین‌المللی حمل و نقل را منتفی سازد.
د - نام و نشانی فرستنده
ه - نام و نشانی اولین متصدی حمل و نقل
و - در صورت لزوم نام و نشانی گیرنده
ز - نوع کالا
ح - تعداد بسته‌ها و نوع بسته‌بندی و علائم مخصوص و شماره آنها.
ط - وزن و مقدار و حجم و ابعاد کالا
ی - خصوصیات ظاهری کالا و بسته‌بندی آن
ک - مبلغ کرایه - در صورتی که مورد توافق قرار گرفته باشد و تاریخ و محل پرداخت آن که باید آن را بپردازد.
ل - در صورتی که قیمت کالا در موقع تحویل آن پرداخت گردد ذکر قیمت کالا و احتمالاً مبلغ هزینه‌های مرتبه بر آن
م - مبلغ ارزش اظهار شده طبق بند 2 ماده 22
ن - تعداد نسخ بارنامه هوایی.
س - اسنادی که برای متصدی حمل و نقل ارسال شده است تا به بارنامه هوایی منضم گردد.
ع - مهلت مقرر برای انجام حمل و نقل و شرحی مختصر درباره مسیری که باید طی شود در صورتی که این مطالب قبلاً مورد توافق قرار گرفته شده باشد.
ف - ذکر این نکته که حمل و نقل تابع مقررات مربوط بمسئولیت مقرره در کنوانسیون میباشد.
چنانچه متصدی حمل و نقل کالائی را که برای آن بارنامه هوایی صادر نشده باشد قبول کند یا چنانچه بارنامه صادر حاوی مشخصات مندرجه در بندهای الف لغایت ط و نیز بند ف ماده 8 نباشد متصدی حمل و نقل نمیتواند بمقررات این کنوانسیون که او را از مسئولیت مبری یا مسئولیت او را‌محدود میکند استناد نماید
1 - فرستنده کالا مسئول صحت و سقم مشخصات و اظهاراتی است که در مورد کالا در بارنامه هوایی قید می‌نماید.
2 - فرستنده کالا مسئول کلیه خساراتی است که متصدی حمل و نقل یا هر شخص دیگر به علت نامنظم بودن یا نادرست بودن یا کامل نبودن‌مشخصات مذکور و اظهارات او متحمل میگردد.
1 - وجود بارنامه هوایی دال بر انعقاد قرارداد و قبول کالا و شرایط حمل و نقل میباشد - مگر خلاف آن ثابت شود.
2 - اظهارات مندرج در بارنامه هوایی مورد وزن یا ابعاد و بسته‌بندی کالا و نیز در مورد تعداد بسته‌ها تا هنگامیکه مدرکی خلاف آن ارائه نگردیده سندیت دارد. اظهارات مربوط بمقدار حجم و خصوصیات کالا نمیتواند علیه متصدی حمل و نقل مورد استناد قرار گیرد مگر آنکه متصدی حمل و‌نقل اظهارات مزبور را در حضور فرستنده کالا مورد رسیدگی قرار داده و مراتب در بارنامه هوایی قید شده باشد و یا این اظهارات مربوط بخصوصیات ظاهری کالا باشد.
1 - فرستنده میتواند - به شرط اجرای کلیه تعهدات ناشی از قرار داد حمل و نقل کالا را با پس گرفتن آن در فرودگاه مبداء یا مقصد یا با متوقف کردن آن ضمن فرود در مسیر پرواز یا با تحویل آن - چه در مقصد و چه در طی مسیر - بشخص دیگری غیر از گیرنده مذکور در بارنامه هوایی- یا با تقاضای اعاده آن بفرودگاه مبداء در اختیار خود در آورد. اعمال این حق نباید بمتصدی حمل و نقل یا به فرستندگان دیگر خساراتی وارد سازد و فرستنده موظف است هزینه ناشی از اعمال این حق را پرداخت نماید.
2 - هرگاه اجرای دستورات فرستنده کالا مقدور نباشد متصدی حمل و نقل باید بلافاصله مراتب را به اطلاع او برساند.
3 - چنانچه متصدی حمل و نقل دستورات فرستنده را نسبت به در اختیار گذاشتن کالا بدون درخواست ارائه نسخه‌ای از بارنامه که بفرستنده تسلیم شده است اجرا نماید مسئول جبران خسارتی است که از این جهت متوجه شخصی میگردد که قانوناً بارنامه در دست اوست بدون آنکه بحق متصدی حمل و نقل در مورد جبران خسارت توسط فرستنده لطمه ای وارد آید.
4 - حقوق اعطائی به فرستنده از لحظه‌ای که وظایف گیرنده طبق ماده 13 شروع می‌گردد خاتمه مییابد. معهذا چنانچه گیرنده از قبول بارنامه یا کالا‌خودداری نماید و یا دسترسی باو مقدور نباشد فرستنده مجدداً حق خود را نسبت به در اختیار داشتن کالا کسب می‌نماید.
1 - به استثنای موارد مصرحه در ماده قبل گیرنده کالا حق دارد بمحض رسیدن کالا به مقصد حمل و نقل بخواهد بارنامه هوایی و کالا را در‌ازاء پرداخت هزینه‌های مربوط و با رعایت شرایط حمل و نقل مندرج در بارنامه هوایی به وی تسلیم نماید.
2 - متصدی حمل و نقل مکلف است بمحض وصول کالا مراتب را به گیرنده اطلاع دهد مگر آنکه نحوه دیگری مورد توافق واقع شده باشد.
3 - چنانچه متصدی حمل و نقل مفقود شدن کالا را قبول نماید یا در صورتی که کالا تا مدت هفت روز پس از انقضای تاریخی که طی آن باید به مقصد برسد - نرسیده باشد گیرنده مجاز است حقوق ناشی از قرارداد حمل و نقل را علیه متصدی حمل و نقل بمورد اجرا بگذارد.
فرستنده و گیرنده کالا میتوانند هر یک به نام خود بحقوقی که به موجب مواد 12 و 13 به هر یک از آنها تعلق میگیرد استناد کنند - خواه این عمل را به نفع دیگری انجام دهند مشروط بر اینکه تعهدات مقرره در قرارداد حمل و نقل را اجرا نمایند.
1 - مواد 12 و 13 و 14 هیچگونه لطمه‌ای به روابط فیمابین فرستنده و گیرنده و همچنین بروابط اشخاص ثالثی که حقوق آنها از فرستنده یا گیرنده ناشی میشود وارد نخواهد ساخت.
2 - شرایطی که برخلاف مقررات مواد 12 و 13 و 14 باشد بایستی صریحاً درباره نامه قید شود.
1 - فرستنده قبل از تحویل کالا بگیرنده باید اطلاعات و اسنادی را که برای انجام تشریفات گمرکی و عوارض یا پلیسی لازم است در‌اختیار متصدی حمل و نقل قرارداده و اسناد لازم را به بارنامه هوایی منضم کند. فرستنده در برابر متصدی حمل و نقل مسئول هر نوع خسارتی است که از فقدان یا نقص یا خلاف قاعده بودن اطلاعات و اسنادی مزبور ناشی شود به استثنای مواردی که خسارت حاصله نتیجه خطای متصدی حمل و نقل یا عاملین او باشد.
2 - متصدی حمل و نقل ملزم نیست درباره صحت یا کافی بودن اطلاعات و اسناد مذکور در فوق تحقیق نماید.