فصل سوم - مسئولیت متصدی حمل و نقل

متصدی حمل و نقل مسئول خسارتی است که در صورت فوت یا جرح و یا هر گونه آسیب بدنی متوجه مسافر میگردد مشروط بر اینکه حادثه موجد خسارات در داخل هواپیما و یا حین عملیات پیاده یا سوار شدن رخ داده باشد.

1) متصدی حمل و نقل مسئول خسارتی است که در صورت انهدام یا مفقود شدن یا صدمه به لوازم شخصی ثبت شده یا کالا وارد میگردد.‌مشروط بر اینکه حادثه موجد خسارت حین حمل و نقل هوایی روی داده باشد.
2 - از لحاظ بند اخیرالذکر - حمل و نقل هوایی شامل مدت زمانی است که طی آن لوازم شخصی یا کالا - خواه در یک فرودگاه - خواه در هواپیما و‌خواه در صورت فرود هواپیما در خارج از فرودگاه - در هر جای دیگر در اختیار متصدی حمل و نقل قرار داشته باشد.
3 - مدت زمان حمل و نقل هوایی شامل آن قسمت از حمل و نقل که از طریق زمین دریا و یا رودخانه در خارج از فرودگاه صورت میگیرد نمیباشد مع‌الوصف اگر چنین حمل و نقلی در اجرای قرارداد حمل و نقل هوایی به منظور بارگیری - تحویل یا انتقال کالا از یک وسیله نقلیه به وسیله نقلیه دیگر‌انجام شود هر گونه خسارت وارده در حکم خسارتی خواهد بود که حین حمل و نقل هوایی وارد شده باشد.

متصدی حمل و نقل مسئول خسارتی است که از تاخیر در حمل و نقل هوایی مسافر لوازم شخصی یا کالا ناشی میگردد.

1 - در صورتی که متصدی حمل و نقل ثابت کند که خود و عاملین او کلیه تدابیر لازم را برای جلوگیری از بروز خسارات اتخاذ نموده‌اند، یا‌آنکه اتخاذ چنین تدابیری برای او و عاملین او مقدور نبوده است - مسئول نخواهد بود.
2 - در مورد حمل بار و لوازم شخصی چنانچه متصدی حمل و نقل ثابت کند که خسارت وارده ناشی از خطائی در امر خلبانی و هندلینگ (‌انجام خدمات مربوط به هواپیما در روی زمین) یا ناوبری بوده است و او و عاملین او کلیه تدابیر لازم را از هر حیث برای احتراز از خسارات معمول داشته‌اند مسئول نخواهد بود.

هر گاه متصدی حمل و نقل ثابت کند که خسارات وارده معلول خطای شخص خسارت دیده است دادگاه میتواند طبق مفاد قانون خود‌متصدی حمل و نقل را کلاً یا جزئاً از مسئولیت مبری سازد.

1 - در مورد حمل مسافر مسئولیت متصدی حمل و نقل برای هر مسافر بمبلغ یکصد و بیست و پنج هزار فرانک محدود میگردد. هر گاه‌دادگاهی که به قضیه - رسیدگی میکند طبق قانون خود رای دهد که خسارت باقساط پرداخت گردد ارزش برابری اقساط مزبور نباید از 125000‌فرانک تجاوز نماید. مع‌الوصف با انعقاد قرارداد مخصوص بین متصدی حمل و نقل و مسافر میتوان حدود مسئولیت بیشتری را توافق نمود.
2 - در مورد حمل لوازم شخصی ثبت شده یا حمل کالا - مسئولیت متصدی حمل و نقل در مورد هر کیلوگرم بمبلغ 250 فرانک محدود میگردد مگر‌آنکه فرستنده هنگام تحویل بسته بمتصدی حمل و نقل ارزش ویژه‌ای اظهار نموده و در صورت لزوم وجه اضافی پرداخته باشد. در ایصورت‌متصدی حمل و نقل موظف بپرداخت مبلغی است که از میزان ارزش اظهار شده بیشتر نخواهد بود مگر آنکه ثابت کند که مبلغ مزبور از ارزش واقعی‌کالا به هنگام تحویل توسط فرستنده بیشتر است.
3 - در مورد اشیائی که مسئولیت نگهداری آنها به عهده مسافرمیباشد مسئولیت متصدی حمل و نقل از پنج هزار فرانک نسبت بهر مسافر تجاوز‌نمیکند.
4 - مبالغ مذکور در فوق بر حسب فرانک فرانسه که معادل5/65میلیگرم طلا به عیار نهصد هزارم است محاسبه میشود. این مبالغ را میتوان بهم ارز آن در هر پول رایج ملی تا نزدیکترین عدد صحیح (‌غیر کسری) تبدیل نمود.

هر شرطی که ناظر بسلب مسئولیت متصدی حمل و نقل یا تعیین مبلغی کمتر از آنچه که در کنوانسیون حاضر مقرر گردیده است باشد باطل‌و بلااثر خواهد بود ولی بطلان چنین شرطی موجب ابطال همه قرارداد که کماکان تابع مقررات این کنوانسیون خواهد بود نمیشود.

1 - در موارد پیش‌بینی شده در مواد 18 و 19 این کنوانسیون دعوای جبران خسارات را - تحت هر عنوان - منحصراً با توجه بشرایط و‌حدود مقرره در کنوانسیون حاضر می‌توان اقامه نمود.
2 - مقررات بند فوق در موارد پیش‌بینی شده در ماده 17 نیز قابل اجراست بدون آنکه به حق اشخاصی که میتوانند اقامه دعواکننده و یا بحقوق مربوطه هر یک از آنها لطمه‌ای وارد سازد.

1 - در صورتی که خسارت وارده ناشی از خلافکاری عمدی یا خطای متصدی حمل و نقل باشد به نحویکه خطای مزبور طبق قوانین‌دادگاه رسیدگی کننده معادل با خلافکاری عمدی تلقی شود - متصدی حمل و نقل حق نخواهد داشت بمفاد کنوانسیون حاضر که مسئولیت او را سلب‌یا محدود میکند - استناد نماید.
2 - همچنین در صورتی که خسارت به وسیله عاملین متصدی حمل و نقل که در حدود وظائف خود عمل میکنند وارد گردد متصدی حمل و نقل از‌حق استناد به مفاد کنوانسیون حاضر محروم خواهد بود.

1 - دریافت لوازم شخصی یا کالا - بودن آنکه گیرنده نسبت بآن - اعتراضی داشته باشد حاکی از این است که کالا بدون عیب و نقص و بر طبق سند حمل و نقل به گیرنده تحویل شده است - مگر خلاف آن ثابت شود.
2 - در صورت بروز خسارت - شخصی که لوازم شخصی یا کالا را دریافت میکند باید بلافاصله پس از مشاهده خسارت حداکثر ظرف سه روز برای‌لوازم شخصی و هفت روز برای کالا از تاریخ دریافت آنها بمتصدی حمل و نقل شکایت نماید در صورت تاخیر شکوائیه یابد حداکثر ظرف چهارده روز‌پس از تاریخ دریافت لوازم شخصی یا کالا بنامبرده تسلیم شود.
3 - شکایت باید کتباً روی بارنامه یا در برگ جداگانه و در طی ضرب‌الاجلهای مقرر در فوق به عمل آید.
4 - چنانچه در ضرب‌الاجلهای مقرره شکایتی به عمل نیاید اقامه دعوی علیه متصدی حمل و نقل به هیچوجه امکان نخواهد داشت. به استثنای موردی که متصدی حمل و نقل مرتکب تقلب شده باشد.

در صورت فوت شخص مسئول - دعوی جبران خسارات در حدودیکه در این کنوانسیون پیش‌بینی شده است علیه کسانی که قائم مقام قانونی اموال متوفی گردیده‌اند اقامه خواهد شد.

1 - اقامه دعوی جبران خسارت باید به انتخاب خواهان در سرزمین یکی از طرفهای معظم متعاهد - در دادگاه محل سکوت متصدی حمل و نقل یا مقر اصلی کار او یا یکی از شعبات او که قرارداد حمل و نقل در آنجا منعقد گردیده یا در دادگاه مقصد به عمل آید.
2 - جریان دادرسی تابع قانون دادگاه رسیدگی‌کننده خواهد بود.

1 - هر گاه ظرف دو سال از تاریخ ورود بمقصد یا از تاریخی که هواپیما میبایستی وارد میشد یا از تاریخی که حمل و نقل متوقف گردیده‌است اقامه دعوا به عمل نیاید - حق مطالبه خسارت زائل خواهد شد.
2 - طریق محاسبه مهلت مقرره طبق قوانین دادگاه رسیدگی‌کننده تعیین خواهد شد.

1 - در مورد حمل و نقلی که مشمول بند سوم ماده 1 بوده و متوالیاً توسط چند متصدی حمل و نقل انجام گیرد هر متصدی حمل و نقل که مسافر یا لوازم شخصی یا بار قبول کند تابع مقررات این کنوانسیون خواهد بود و در آن قسمت از قرارداد حمل و نقل که تحت نظارت او انجام میشود یکی از طرفهای قرارداد حمل و نقل تلقی خواهد شد.
2 - در مورد حمل و نقلی که باین ترتیب صورت گرفته باشد مسافر یا نماینده او فقط میتواند علیه متصدی حمل و نقل که هنگام بروز حادثه یا تاخیر عهده‌دار حمل و نقل بوده است اقامه دعوی نماید. مگر آنکه متصدی حمل و نقل اول طبق توافق صریح - مسئولیت تمام مسیر مسافرت را به عهده‌گرفته باشد.
3 - در مورد لوازم شخصی یا کالا - فرستنده یا مسافر میتواند علیه نخستین متصدی حمل و نقل - و مسافر با گیرنده که حق دریافت کالا از متصدی‌حمل و نقل را دارند میتوانند علیه آخرین متصدی حمل و نقل اقامه دعوی نمایند و مضافاً هر یک از نامبردگان میتوانند علیه متصدی حمل و نقلی که در زمان انهدام یا فقدان یا حدوث خسارات یا تاخیر عهده‌دار حمل و نقل بوده است اقامه دعوی نماید. متصدیان حمل و نقل مزبور بالاتفاق یا به طور‌جداگانه در قبال مسافر یا فرستنده یا گیرنده کالا مسئول خواهند بود.