شماره پرونده: ه- ع/ 9901283 شماره دادنامه: 140009970906011105 تاریخ: 8/9/1400
شاکی: آقای محمدطالب حیدری گندمان
طرف شکایت: سازمان امور اداری و استخدامی کشور
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند آخر نامه شماره 128649 مورخ 23/03/1399 سازمان امور اداری و استخدامی
شاکی دادخواستی به طرفیت سازمان امور اداری و استخدامی کشور به خواسته ابطال بند آخر نامه شماره 128649 مورخ 23/03/1399 سازمان امور اداری و استخدامی به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
جناب آقای هاشمی معاون محترم توسعه مدیریت و منابع - سازمان هواشناسی کشور
با سلام و احترام
بازگشت به نامه شماره 99/2137/دب مورخ 1399/02/31 اعلام میدارد چنانچه جانبازان دوران پیروزی انقلاب اسلامی و یا جنگ تحمیلی (اعم از شاغل و بازنشسته)، قبل از تصویب قانون نظام هماهنگ پرداخت کارکنان دولت در دستگاه اجرایی شاغل بوده ولیکن مراتب جانبازی آنان اخیرا توسط مراجع ذیربط تایید گردیده است، مبنای برخورداری از مزایای پیش بینی شده، تاریخ تطبیق با قانون نظام هماهنگ میباشد. لکن در صورتی که بعد از تصویب قانون مذکور شاغل شده باشند، از زمان ایجاد رابطه استخدامی با دستگاه در شمول برخورداری از امتیازات مقرر خواهند بود.
اعمال امتیازات اداری و استخدامی در مواردی که افراد اخیرا نسبت به ارائه مدارک رزمندگی اقدام می نمایند، از تاریخ ارائه گواهی خدمت در جبهه، صرفا برای کارمندان شاغل، موضوعیت دارد.
همت علی شاه نظری- رئیس امور مدیریت مشاغل و نظام های پرداخت
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
بر اساس بند 2 ماده 68 قانون مدیریت خدمات کشوری و بند 3 آییننامه اجرایی آن، سه چهارم خدمت وظیفه عمومی به عنوان خدمت داوطلبانه محسوب شده و به موجب قوانین و مقررات، حقوق و امتیاز هایی برای رزمندگان شاغل دستگاههای اداری در نظر گرفته شده است و همچنان که شامل افراد شاغل میگردد افراد بازنشسته را نیز در بر میگیرد. منشاء ایجاد این حقوق، حضور در جبهه بین سال های 1359 تا 1367 بوده که مقدم بر قانون مدیریت و آییننامه اجرایی آن میباشد و حقوق ناشی از آن چیزی نیست که با گذشت زمان از بین برود. نامه مورد شکایت که امتیاز خدمت در جبهه را منحصر به افراد شاغل کرده و شامل افراد بازنشسته ندانسته، مغایر با روح قانون و رای شماره 257 مورخ 1399/02/16 هیات عمومی دیوان عدالت اداری است. توضیح آن که عدم ارائه گواهی مثبته حضور در جبهه در دوران اشتغال اغلب بنا به دلائلی قهری و خارج از اراده بوده و علت هایی چون زمان بر بودن صدور گواهی، نبود رویه واحد برای این موضوع تا سال های اخیر، مشکل دسترسی به بایگانی های راکد بویژه برای اعزامی های سال های شروع جنگ داشته و لذا از این بابت قصوری متوجه افراد نمی گردد و نباید بدلیل بازنشستگی حقی از آنان ضایع گردد.
خلاصه مدافعات طرف شکایت:
1-طبق ضوابط و مقررات مورد عمل، اعطای امتیازات اداری ناشی از رزمندگی برای کارمندان منوط به ارائه گواهی معتبر خدمت در جبهه از مراجع ذیصلاح میباشد. لذا آن دسته از کارمندانی که علیرغم دارا بودن سابقه خدمت در جبهه نسبت به اخذ گواهی رزمندگی از مراجع ذیربط و ارائه آن به دستگاه متبوع خود اقدام ننمایند، اعطای امتیازات مربوطه به آنان موضوعیت نخواهد داشت. بر این اساس، ارائه گواهی رزمندگی بعد از صدور حکم بازنشستگی مجوزی برای لغو حکم بازنشستگی، جهت احتساب مزایای مربوط در احکام زمان شاغلی و صدور مجدد حکم بازنشستگی، نمیباشد و در این خصوص اجازه صریحی از سوی قانونگذار صادر نشده است. 2- با استناد به مفاد ماده 4 قانون مدنی اثر قوانین و مقررات نسبت به آینده است و قوانین و مقررات موضوعه نسبت به ماقبل خود اثر ندارند، مگر این که در خود قانون یا مقرره، ضوابط خاصی نسبت به این موضوع اتخاذ شده باشد. لذا اعمال مزایای رزمندگی موضوع دستورالعمل شماره 45/14/201/م/4/ن مورخ 14/05/1391 ستاد کل نیروهای مسلح، دایر بر احتساب سه چهارم مدت خدمت کارکنان وظیفه (سربازان جمعی کلیه نیروهای مسلح) و پایور (رسمی) در مقطع زمانی جنگ تحمیلی (31/6/1359 لغایت 27/5/1367)، به عنوان خدمت داوطلبانه، از تاریخ صدور دستور العمل مذکور موضوعیت دارد، فلذا اعمال مزایای مربوطه برای افرادی که قبل از صدور دستورالعمل یادشده بازنشسته شده اند، سالبه به انتفاء موضوع است.
نظر تهیه کننده گزارش:
1- بر اساس تبصره 4 ماده 1 دستورالعمل اجرایی قانون الحاق یک تبصره به قانون ایجاد تسهیلات برای ورود رزمندگان و... به دانشگاه ها موضوع ابلاغیه شماره 6/601/02/03/62/ ن مورخ 01/05/1379 ستاد کل نیروهای مسلح، از مجموع مدت خدمت کارکنان وظیفه در جبهه، مدت یک سال آن در اجرای ماده 5 قانون الحاق موادی به قانون خدمت وظیفه عمومی مصوب 1365 به عنوان خدمت موظف و مازاد آن به عنوان حضور داوطلبانه محسوب گردیده است.
2- متعاقبا به موجب ماده 3 آییننامه اجرایی نحوه تعیین فوق العاده ایثارگری، نشان ها و خدمت اداری در مناطق جنگ زده موضوع بند 2 ماده 68 قانون مدیریت خدمات کشوری (ابلاغیه شماره 206/ 40/ 11 مورخ 21/01/1388 ستاد کل نیروهای مسلح)، «سه چهارم مدت خدمت کارکنان پایور و وظیفه که توسط ارتش جمهوری اسلامی ایران، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، کمیته، شهربانی و ژاندارمری (نیروی انتظامی)، وزارت سپاه و وزارت دفاع (وزارت دفاع و پشتیبانی ن. م) و جهاد سازندگی سابق به جبهه و مناطق عملیاتی دوران دفاع مقدس اعزام شده اند، خدمت داوطلبانه تلقی...» گردیده است.
2- ستاد کل نیروهای مسلح به موجب ابلاغیه شماره 45/14/201/م/4/ن مورخ 14/05/1391، اعلام کرده است با توجه به موخر بودن قانون مدیریت خدمات کشوری نسبت به تبصره 4 ماده 1 دستورالعمل تعیین واجدین شرایط استفاده از سهمیه رزمندگان، میزان جبهه کارکنان وظیفه، بر اساس آییننامه اجرایی نحوه تعیین فوق العاده ایثارگری، نشان ها و خدمت اداری در مناطق جنگ زده، محاسبه گردد.
3- سازمان اداری و استخدامی کشور نیز به موجب نامه شماره 377598 مورخ 20/07/1397 اعلام داشته است، بهره مندی رزمندگان (اعم از شاغل و بازنشسته) از امتیازات مربوط به ایثارگری و خدمت داوطلبانه در جبهه، موضوع احتساب سه چهارم خدمت وظیفه کارکنان در جبهه، از تاریخ صدور دستورالعمل 45/14/201/م/4/ن مورخ 14/05/1391 ستاد کل نیروهای مسلح مجاز میباشد و قبل از این تاریخ موضوعیت ندارد.
4- هیات عمومی دیوان عدالت اداری به موجب رای شماره 257 مورخ 1399/02/16 که درمقام اعمال ماده 91 نسبت به رای شماره 2397 مورخ 1398/08/14 هیات عمومی صادر شده است، نامه شماره 377598 مورخ 20/07/1397 سازمان اداری و استخدامی کشور که برقراری امتیازات ایثارگری برای کارکنان وظیفه (اعم از شاغل و بازنشسته) را از تاریخ صدور دستورالعمل ستاد کل نیروهای مسلّح تجویز نموده است، مغایر با قانون ندانسته و قابل ابطال تشخیص نداده است.
5-با توجه به این که قسمت اخیر نامه شماره 128649 مورخ 23/03/1399 سازمان امور اداری و استخدامی کشور، امتیازات اداری و استخدامی را منحصر به کارمندان شاغل دانسته و بازنشستگان ایثارگر - اعم از بازنشستگان بعد از صدور دستورالعمل شماره 201/14/45 /م/4/ن مورخ 14/05/1391 ستاد کل نیروهای مسلح و بازنشستگان قبل از صدور دستورالعمل - را از شمول مزایای ایثارگری خارج کرده است، بنابراین اطلاق آن نسبت به بازنشستگان بعد از صدور دستورالعمل ستادکل به جهت مغایرت با رای شماره 257 مورخ 16/02/1399 هیات عمومی دیوان عدالت اداری و مقررات پیش گفته، قابل ابطال به نظر میرسد.
تهیه کننده گزارش:
محمود فریدونی فرد
در اجرای ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 پرونده شماره ه- ع 9901283 با موضوع ابطال بند آخر نامه شماره 128649 مورخ 23/03/1399 سازمان امور اداری و استخدامی به هیات استخدامی دیوان عدالت اداری ارجاع و پرونده در جلسه مورخ 26/7/1400 مورد بحث و بررسی قرار گرفته و پس از اعلام ختم رسیدگی با اکثریت سه چهارم آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت شد.
رای هیات تخصصی استخدامی دیوان عدالت اداری:
نظر به اینکه اولاً؛ امتیازات اداری و استخدامی ناشی از رزمندگی برای کارمندان منوط به ارائه گواهی معتبر خدمت در جبهه میباشد و ثانیاً؛ به استناد رای وحدت رویه هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه 1828-1812 مورخ 13/9/1397 اعطای امتیازات مذکور تنها از زمان صدور نظریه کمیسیون و ارائه گواهی معتبر قابلیت پرداخت خواهد داشت و ثالثاً؛ این امتیازات صرفاً در زمان اشتغال کارکنان قابل درخواست بوده و شامل بازنشسته ها نمی گردد، به عبارت دیگر تقاضای دریافت امتیازات باید تا پیش از بازنشستگی صورت گیرد و رابعاً؛ افرادی که مشمول موارد یاد شده نمیباشند به دلیل عدم کسر کسورات، فاقد قابلیت دریافت امتیازات ناشی از رزمندگی میباشند. در نتیجه مصوبه مورد اعتراض مغایر با قانون و خارج از حدود اختیارات تشخیص داده نشد. لذا به استناد بند (ب) ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 رای به رد شکایت صادر و اعلام میگردد. این رای ظرف بیست روز از تاریخ صدور توسط رئیس دیوان عدالت اداری و یا ده نفر از قضات دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است./ط
نظریه اقلیت (3 نفر)
نظریه هیات تخصصی استخدامی دیوان عدالت اداری
ونظر به اینکه قسمت اخیر مصوبه معترض عنه امتیازات اداری و استخدامی را منحصر به کارمندان شاغل دانسته و بازنشستگان ایثارگر بعد از صدور دستورالعمل شماره 201/14/45/م4/ن مورخ 14/5/1391 ستاد کل نیروهای مسلح را از شمول مزایای ایثارگری خارج کرده است؛ بنابراین نظر به ابطال اطلاق مصوبه معترض عنه نسبت به بازنشستگان بعد از صدور دستورالعمل مذکور ابراز میگردد./ط
علی اکابری
رئیس هیات تخصصی استخدامی
دیوان عدالت اداری