درخواست طلاق به دلیل عدم رعایت عدالت میان همسران

تاریخ دادنامه قطعی: 1393/04/08
شماره دادنامه قطعی: ---

پیام: عدم رعایت عدالت میان همسران به تنهایی می‌تواند از موجبات حق طلاق برای زوجه باشد.

در تاریخ 20/10/90 خانم س.ق. دادخواستی به طرفیت آقای م.س. به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش تقدیم دادگستری پیرانشهر نموده و توضیح داده است که خوانده همسر اینجانبه می‌باشد بدون اجازه بنده اقدام به ازدواج مجدد کرده است و مرا از منزل بیرون نموده است و الان با همسر جدیدش زندگی می کند و مرا روانه منزل پدرم کرده است و اقدامات مسالمت آمیز نیز جهت صلح و سازش موثر واقع نشده است لذا به علت عدم رعایت عدالت بین دو همسر تقاضای طلاق دارم، یک فرزند پسر 2 ساله داریم، شعبه اول دادگاه عمومی حقوقی پیرانشهر عهده دار رسیدگی به پرونده می‌شود، آقای ت.ز. وکیل دادگستری به وکالت از خواهان وارد و در پرونده مداخله می‌نماید و جلسه دادگاه در تاریخ 26/1/91 در وقت مقرر با حضور خواهان و وکیل وی تشکیل می‌گردد، خوانده با وصف ابلاغ وقت حضور پیدا نمی کند وکیل خواهان اظهار می‌دارد خوانده همسر موکله است و دارای یک فرزند پسر پنج ساله می‌باشند و خوانده بدون اذن و اجازه موکله اقدام به ازدواج مجدد نموده است و بلاتکلیف موکله را روانه منزل پدرش کرده است و عمده سبب و جهت طرح دعوی طلاق ازدواج مجدد بدون اذن و اجازه و عدم رعایت عدالت بین دو همسر می‌باشد، خوانده ساکن روستای ب. بوده و توان مالی مناسبی هم ندارد که هر دو زن را تامین نماید و موکله جهت نجات از بلاتکلیفی متقاضی طلاق است...، دادگاه در خصوص وضعیت اجتماعی و معیشتی خوانده و میزان درآمدی وی و اینکه آیا وی توانایی اداره نمودن دو زندگی مشترک و رعایت عدالت بین دو همسر را دارد یا خیر، دستور تحقیق از طریق مرجع انتظامی می دهد، که در پاسخ اعلام می‌گردد با تحقیق از اهالی اظهار داشته اند که نامبرده فاقد زمین و هرگونه ملک در روستا می‌باشد و فقط یک دستگاه پراید دارد که در تاکسی تلفنی کار می کند و در آمد ماهیانه ایشان حدودا سیصد هزار تومان می‌باشد و در کل ازنظر مالی ضعیف است...، دادگاه قرار ارجاع به داوری صادر می کند، زوجین داوران خود را معرفی می نمایند، داور زوجه به نام ر.ق. در نظریه خود به شرح برگ 38 پرونده اعلام می‌دارد مذاکرات فراوان قبلا با زوج صورت گرفته است و در اثناء دادرسی نیز با اقوام زوج مذاکرات انجام شد نتیجه این بوده که ادامه زندگی امکان ندارد حتی اخیرا که زوجه دچار صاعقه شده است زوج پیگیر درمان و دارو نشده است، بنابراین نظر به عدم امکان سازش دارم، اما اوراق پرونده حکایت از اعلام نظر زوج ندارد، بالاخره زوج طی ارسال لایحه ای اعلام می‌دارد اینجانب حاضر به طلاق همسرم نمی باشم و همسرم بدون داشتن هیچ گونه عذر موجه مدتی است که منزل مشترک را ترک نموده و در منزل پدرش سکنی گزیده است حکم تمکین وی صادر گردیده است اما همچنان در منزل پدرش زندگی می کند و می خواهد تا عدالت بین ایشان و همسر دیگرم رعایت گردد... و نهایتا تقاضای ردّ دعوی او را می‌نماید، دادگاه در ادامه رسیدگی دستور می دهد از دفترخانه ثبت کننده، عقد ازدواج استعلام گردد که آیا شروط ضمن عقد را زوجین امضا کرده اند یا خیر که در پاسخ اعلام می‌شود شرایط ضمن عقد در حین تنظیم سند تفهیم گردیده است ولی زوجین آن ها را قبول نکردند و به امضا آن ها نرسیده است، دادگاه متعاقبا ختم رسیدگی را اعلام می کند و به شرح دادنامه شماره --- - 9/2/92 ضمن انعکاس خلاصه از اظهارات زوجه و وکیل وی و نیز خلاصه مدافعات زوج، توجها به مفاد سند ازدواج و استعلام معموله از دفترخانه رسمی ازدواج که هیچ یک از شروط ضمن عقد به امضا زوجین نرسیده است، دعوی خواهان متکی به دلیل اثباتی ندانسته و حکم به بطلان دعوی وی صادر می کند، زوجه با وکالت آقای ت.ز. نسبت به رای صادره تجدیدنظرخواهی می‌نماید و در لایحه اعتراضیه اعلام می‌دارد محکومیت زوجه به تمکین موجب نمی گردد که درخواست طلاق او مردود اعلام شود و چنانچه دلیل برای طلاق ارائه شود باید به دلایل رسیدگی گردد و در خصوص عدم امضا شروط ضمن عقد هم باید به عرض برسانم. حسب بند 10 ماده 8 قانون حمایت خانواده مصوب 1353 هم هرگاه زوج همسر دیگری اختیار کند و به تشخیص دادگاه نسبت به همسران خود اجرای عدالت ننماید زن می‌تواند درخواست طلاق نماید، علی هذا به فرض اینکه زوجین شروط ضمن عقد را امضا نکرده باشند باز طبق قانون حمایت خانواده حق درخواست طلاق دارد...، رسیدگی در مرحله تجدیدنظر به شعبه هفدهم دادگاه تجدیدنظر استان آذربایجان غربی محول می‌گردد و در این مرحله آقای م.ش. به وکالت از زوج انتخاب و معرفی می‌گردد و دادگاه در تاریخ 12/4/92 در وقت فوق العاده اوراق پرونده را بررسی و ختم رسیدگی را اعلا و به موجب دادنامه شماره --- - 13/4/92 ایراد و اعتراض تجدیدنظرخواه را موجه ندانسته و با ردّ آن دادنامه تجدیدنظر خواسته را تایید می کند، خانم س.ق. از رای دادگاه تجدیدنظر فرجام خواهی به عمل می آورد و پرونده پس از انجام تبادل لوایح به دیوان عالی کشور ارسال و به این شعبه ارجاع می‌گردد که به هنگام شور مشروح لایحه اعتراضیه فرجام خواه و لایحه جوابیه فرجام خوانده قرائت خواهد شد.

هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای انصاری عضو ممیز و اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می دهد.

دادنامه فرجام خواسته مآلا مخدوش و واجد ایراد است زیرا دلایل زوجه برای طلاق ازدواج مجدد زوج بدون اذن و اجازه زوجه و عدم توان وی در اداره دو همسر و نیز عدم رعایت عدالت بین همسران می‌باشد. که دادگاه درباره عدم رعایت عدالت بین همسران که به تنهایی می‌تواند دلیل تجویز طلاق باشد هیچ گونه رسیدگی به عمل نیاورده و اثباتا یا نفیا دراین باره اظهارنظری نکرده است ضمن اینکه دادگاه تکلیف قانونی مقرر در ماده واحده قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق و مواد 3 و 7 آیین‌نامه اجرایی ماده واحده و نیز مواد 27 و 28 قانون حمایت خانواده مصوب سال 91 را مراعات نکرده و موضوع به نحو صحیح به داوری ارجاع نگردیده است علی هذا به جهات اشعاری و به علت نقص رسیدگی دادنامه فرجام خواسته قابلیت تایید را نداشته و نقض می‌گردد و رسیدگی مجدد به همان دادگاه صادرکننده رای منقوض محول تا با بررسی همه جانبه رای مقتضی صادر فرمایید.

رئیس شعبه --- دیوان عالی کشور - مستشار

انصاری - احمدی