بررسی عسر و حرج زوجه و نقض رأی تجدیدنظر در دیوان عالی کشور

خلاصه متن: برای دسترسی به تمام قسمت‌ها، لطفاً وارد شوید یا ثبت‌نام کنید .

تاریخ دادنامه قطعی: 1400/03/23

رای خلاصه جریان پرونده

خلاصه جریان پرونده:

به حکایت محتویات پرونده خانم ف. خ. با وکالت خانم ا. ر. ز. ک. اه در تاریخ 1399/04/14 به طرفیت اقای ع. خ. ش. دادخواستی به خواسته طلاق به علت عسر و حرج و تحقق شروط ضمن عقد به دادگاه عمومی *تقدیم نموده است.وکیل خواهان در توضیح خواسته اعلام کرده است.موکل به تاریخ 1397/04/16 به عقد دائمی وشرعی خوانده در امده است.اما مدت کوتاهی پس از ازدواج علیرغم ضرب وشتم های شدید خوانده نسبت به موکل (گواهی پزشکی قانونی تقدیم میگردد.) و ضرب و جرح های عمدی و توهین زوجه به زندگی مشترک ادامه داده ولی متاسفانه به تاریخ 1397/10/19 خوانده از ورود موکل به منزل مشترک ممانعت به عمل و با وساطت های بزرگترها حاضر به ادامه زندگی نشده و زندگی مشترک را ترک نموده‌اند و از ان تاریخ تاکنون موکل در حالت بلاتکلیفی به سر می برد و در طی این مدت نیز با وجود وضعیت مالی مساعد و توانایی مالی هیچگونه نفقه ای به موکل پرداخت ننموده است. و ادامه زندگی را برای زوجه با مشقت همراه ساخته که تحمل ان برای موکل بسیار سخت می‌باشد. رسیدگی به شعبه *ارجاع گردیده است. دادگاه با تعیین وقت رسیدگی زوجین را به دادرسی دعوت نموده است. گواهی پزشکی قانونی مورخ 97/10/16 حاکی از ورود صدمات کبودی و قرمزی در اعضای بدن زوجه می‌باشد. برگ پانزدهم پرونده (پرونده به نحو صحیح برگ شماری نشده و مهر نخورده است) که ظاهرا مربوط به حضور واحد گشت پلیس 110 در درب منزل مشترک زوجین ناخوانا می‌باشد. و ملاحظه اصل یا تصویر م. و خوانای ان ضرورت دارد. برگ 14 پرونده گواهی پزشکی قانونی حاکی از ایراد صدمات در اعضای بدن خواهان می‌باشد. در جلسه مورخ 1399/06/18 دادگاه وکیل زوجه خواسته را تکرار کرده است.خواهان نیز در ادامه توضیح خواسته گفته است: حتی خوانده در خصوص تمکین اقدام و اعلام امادگی کردم اما محلی که تهیه کرده بود بنا به نظر کارشناس مناسب نبود … از مهریه تعداد 50 عدد سکه تمام بهار ازادی را به خوانده بذل می کنم به لحاظ کراهت شدیدی که نسبت به خوانده دارم. و درقبال طلاق در خصوص سایر حقوق مالی واز جمله نفقه، اجرت المثل ایام زوجیت، جهیزیه و غیره نیز هیچگونه ادعایی نسبت به خوانده ندارم. وکیل خوانده گفته است: خواسته خواهان مورد قبول موکل نمی‌باشد. خواهان جهت اثبات ادعای خود مبنی بر حدوث عسر وحرج زوجه ارائه نشده در حالی که مصادیق عسرو حرج در قانون احصای شده است.دلیل و مدرکی ارائه نشده است.تقاضای رد دعوی را دارم. در خصوص نفقه اقدام نشده اما حسب اعلام موکل پرداخت شده است.لازم به ذکر است.زوجین یکبار با هم ازدواج کردند. و طلاق گرفتند و در ان مقطع خواهان مبلغی را دریافت کردند. وبه هم رجوع کردند. والان هم مجددا می خواهند مبلغی بگیرند موکل با خواهان اختلافی ندارند واین خواهان بوده که منزل را ترک کردند. و حدود دو سال است.جدا از هم زندگی می کنند به هر حال موکل زندگی اش را دوست دارد. و حاضر به طلاق نمی‌باشد.دادگاه قرار ارجاع امر به داوری صادر کرده است. داور زوجه ضمن بر شمردن مشکلات زوجین گفته است.زوج به تحریک برادرش عمدتا موجب ضرب و شتم زوجه می نمود داور زوج گفته است.در صورت همکاری خانواده امکان سازش وجود دارد. دادگاه ختم رسیدگی را اعلام و به شرح دادنامه شماره --- مورخ 1399/06/30 پس از درج اظهارات طرفین با اشاره به عدم توفیق داوران در حصول سازش و بذل قسمتی از مهریه و سایر حقوق مالی از سوی زوجه و مفارقت جسمانی طولانی مدت زوجین ضمن احراز عسر وحرج زوجه دعوای خواهان را وارد و ثابت تشخیص داده مستندا به مواد 26 و 27 و 28 و 22 و 33 قانون حمایت خانواده و 1130 قانون مدنی و با شرایط مرقوم در ذیل دادنامه حکم بر الزام خوانده به حضور در یکی از دفاتر رسمی طلاق و مطلقه نمودن خواهان صادر واعلام نموده است. با اعتراض زوج نسبت به این دادنامه شعبه *متکفل رسیدگی گردیده و به موجب دادنامه فرجامخواسته با اعلام اینکه زوجه دلیلی بر صحت ادعاخود ارائه نکرده ایراد تجدیدنظر خواهی را وارد دانسته و مستندا به ماده 353 قانون آیین دادرسی مدنی وعدم انطباق ادعای زوجه با مواد 1130 و 1119 قانون مدنی ضمن نقض دادنامه بدوی حکم به رد دعوی خواهان نخستین صادر و اعلام نموده است. سپس براساس فرجامخواهی زوجه پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و جهت رسیدگی باین شعبه ارجاع گردیده است.

هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای ج. ق. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره --- 1399/09/16 فرجامخواسته مشاوره نموده و چنین رای می دهد.

رای شعبه دیوان عالی کشور

رای شعبه

دادنامه صادره از شعبه *به شماره فوق الذکر بدلیل وجود نقایص و ایرادات ذیل قابل تایید و ابرام نمی‌باشد. 1 - اعلام کراهت زوجه از زوج که در راستای ان قسمتی از مهریه و تمامی سایر حقوق مالی خود را در قبال طلاق به زوج بذل نموده مشمول ماده 1146 بوده و ضرورت دارد. دادگاه در خصوص ان اظهار نظر نماید. 2 - ملاحظه اصل یا تصویر م. برگ 14 پرونده به عنوان مستند قفل نمودن درب منزل توسط زوج ضرورت دارد. دادنامه از این دو جهت واجد نقص است. 3 - ملاحظه پرونده تمکین و بررسی این ادعای زوجه که پس از صدور حکم اعلام امادگی کرده و زوج منزل مناسب تهیه نکرده است.ضروری است. 4 - مودای گزارش داوران طرفین و مفارقت طولانی زوجین حاکی از عمق اختلاف فی مابین و بلاتکلیفی وعسر و حرج زوجه است. 5 - عدم حضور زوج در جلسات رسیدگی حاکی از عدم توجه وعدم تعلق خاطر وی به زندگی با زوجه است.بنای علیهذا به استناد بند 5 ماده 371 و شق الف ماده 401 ضمن نقض دادنامه فرجامخواسته رسیدگی مجدد را به دادگاه محترم صادر کننده دادنامه منقوض ارجاع می‌نماید./ا 400/3/26

شعبه *

رییس شعبه: ج. ق. مستشار: س. م. ت.

منبع