متن مصوبه مورد شکایت:
مدیریت درمان تامین اجتماعی استان...
باسلام، نظر به این که واحدهای درمانی بعضاً نسبت به پرداخت اضافه کار ارفاقی به کارکنان واحدهای مذکور در رشته بهداشتی و درمانی خارج از ضوابط و مقررات ابلاغی اقدام می نمایند که این موضوع باعث ایجاد ابهام برای سایر واحدها و کارکنان موصوف گردیده لذا بدینوسیله اعلام میدارد همانگونه که در بند 4 دستور اداری شماره 2010؍19418 مورخ 1؍3؍87 عنوان گردیده، متصدیان مشاغلی که به صورت کشیک، نوبت کاری و یا عناوین مشابه آن در واحدهای درمانی اشتغال به کار دارند و یا عهده دار مسئولیت هایی از این قبیل میباشند، مشمول اضافه کار ارفاقی نبوده و پرداخت اضافه کار با لحاظ حفظ سطح کارائی و تائید مسئولین واحد ذیربط صرفا به میزان حضور فیزیکی آنان تا سقف 175 ساعت در ماه میسر خواهد بود. مقتضی است مراتب در سطح واحدهای درمانی به طور کامل رعایت گردد. بدیهی است مسئول حسن اجرای این دستوراداری مدیران، معاونین اداری و مالی، روسا و کارشناسان ارشد امور اداری مدیریت های درمان استانها و روسای مراکز درمانی تابعه خواهند بود.
ج) خلاصه دلایل شاکی برای ابطال مصوبه: 1- رسته بهداشتی و درمانی دارای بیشترین معضلات کاری و خطرات ناشی از ارتباط با وسایل و مواد شیمیائی و خطرناک بوده و ارتباط مستقیم با بیماران دارند نتیجتاً بر اساس نوع کار و مخاطرات موجود به مراتب بیشتر از کارکنان قسمت های اداری و سایر بخش های سازمان تامین اجتماعی دارای بازدهی میباشند و در حقیقت رضایت و عدم رضایت بیماران بستگی به عملکرد کارکنان آن دارد عدم پرداخت اضافه کار ارفاقی و تبعیض در این زمینه با سایر بخش های سازمان تامین اجتماعی نه تنها از بازدهی کارکنان کم خواهد کرد بلکه آنها را ترغیب به تغییر واحد سازمانی خود و انتقال به بخش اداری مینماید. 2-دستورالعمل مورد شکایت، تنها کارکنان رسته بهداشتی و درمانی را از دریافت اضافه کار ارفاقی محروم کرده است، در صورتی که اگر چنین دستورالعملی باید اجرا گردد میبایست برای تمام بخش های سازمان تامین اجتماعی اجرا گردد. 3- با عنایت به این که در سازمان تامین اجتماعی میانگین حقوق و مزایای 3 سال پایانی جهت دریافت حقوق بازنشستگی ملاک میباشد، چنین تبعیض ناروایی در هنگام دریافت حقوق بازنشستگی بیشتر نمود پیدا می کند. به این صورت که فردی که در رسته اداری بازنشسته شود با عنایت به این که از مزایای اضافه کار ارفاقی بهره مند میشود نسبت به کسی که در رسته بهداشت و درمان خدمت کرده است تفاوت فاحشی در دریافتی حقوق بازنشستگی خواهد داشت. 4- بخشنامه مورد شکایت مغایر با ماده 52 قانون کار میباشد که در آن به 36 ساعت کاری مشاغل سخت اشاره کرده است.
چ) خلاصه پاسخ طرف شکایت: 1- ماده 42 آییننامه استخدامی سازمان مقرر نموده، در صورتی که کارکنان در ساعات غیر اداری و برای انجام وظایف محوله حسب دستور مقام ما فوق انجام وظیفه نمایند فوق العاده اضافه کاری بر اساس سازو کار پیش بینی شده برای کارکنان دولت در ازای هر ساعت کار اضافی، دریافت خواهند نمود. تبصره - دستور العمل پرداخت اضافه کاری به تصویب هیات مدیره خواهد رسید. در این راستا وفق دستور اداری شماره 19418 مورخ 1؍3؍1387 حوزه معاونت اداری و مالی، اعتبار فوق العاده اضافه کاری کارکنان اداری، پشتیبانی و بیمه ای در اختیار معاونین سازمان و مدیران کل استانی بوده، تا با توجه به نوع، نحوه، کمیت و کیفیت وظایف و مسئولیت های محوله، انجام کاراضافی در خارج از ساعات اداری و یا خارج از سازمان و یا کار فوق العاده به تشخیص مدیران به همکاران اختصاص یابد، بنابراین اعتبار مذکور صرفاً بابت کار اضافی خارج از ساعت اداری به کارکنان پرداخت نمی شود بلکه بخش عمده آن در اختیار مدیران قرار گرفته تا حسب سایر شاخص ها به کارکنان پرداخت گردد. 2- همانگونه که در بند 4 دستور اداری شماره 2010؍19418 مورخ 1؍3؍1387 تصریح شده، متصدیان مشاغلی که به صورت کشیک، نوبت کاری و یا عناوین مشابه آن در واحدهای درمانی اشتغال به کار دارند و یا عهده دار مسئولیت های از این قبیل میباشند اضافه کار ارفاقی به آنها ممنوع بوده و پرداخت اضافه کار با لحاظ حفظ سطح کارایی و تایید مشمولین واحد ذیربط میبایست صرفا با حضور فیزیکی و بر مبنای ثبت ورود و خروج آنان پرداخت گردد.3- کارکنان رسته بهداشتی و درمانی مطابق ماده 2 آییننامه اجرایی قانون ارتقاء بهره وری کارکنان بالینی نظام سلامت میزان ساعت کاری کارکنان مشمول قانون چهل و چهار ساعت در هفته بوده که به تفکیک مشاغل و نوع فعالیت (توسط دستورالعمل های وزارت بهداشت تعیین میگردد) حداکثر تا هشت ساعت در هفته تقلیل می یابد، ضمنا لازم به ذکر است که کارکنان بهداشتی و درمانی عموماً از سختی کار، فوق العاده نوبت کاری، ضریب اضافه کاری بهره مند میشوند در حالی که این موارد در سایر رسته های پیش بینی نشده است.
پرونده در هیات تخصصی استخدامی مطرح و مورد رسیدگی قرارگرفت و بر اساس نظر اتفاق آراء اعضای هیات تخصصی مقرره مورد شکایت قابل ابطال تشخیص داده نشد و بنابراین با استعانت از خداوند متعال و به استناد بند «ب» ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری در مورد آن به شرح زیر رای صادر میشود.
« رای هیات تخصصی استخدامی »
با توجه به اینکه اولاً بخشنامه مورد شکایت در سال 1387 صادر شده در حالی که قانون گذار در سال 1388 به موجب ماده واحده قانون ارتقاء بهرهوری کارکنان بالینی نظام سلامت مصوب 1388 و متعاقباً هیات وزیران به موجب تصویب نامه شماره 222168 ت 43616 ه- مورخ 11؍11؍1388، در خصوص ساعت کار و اضافه کاری شاغلین مشاغل بالینی رسته های بهداشتی، درمانی بخش های دولتی و غیردولتی تعیین تکلیف کرده اند و هیات عمومی دیوان عدالت اداری نیز به موجب رای وحدت رویه شماره 1345 مورخ 30؍05؍1397، شاغلین بالینی رسته بهداشتی و درمانی سازمان تامین اجتماعی را تابع ماده واحده و آییننامه اجرایی آن دانسته است، فلذا در حال حاضر قانون ارتقاء بهرهوری و آییننامه آن در خصوص مشاغل بالینی حاکم است. ثانیاً مطابق ماده 40 آییننامه استخدامی سازمان تامین اجتماعی مصوب 1386 و مفاد آراء وحدت رویه شماره 1289 مورخ 07؍11؍1386، 670 مورخ 23؍09؍1388 و 669 مورخ 25؍09؍1392 هیات عمومی دیوان عدالت اداری، پرداخت اضافه کار در دستگاه های اجرایی منوط به انجام کار اضافه خارج از وقت اداری و یا ایام تعطیل میباشد و اصولاً پرداخت اضافه کار ارفاقی (اضافه کار مدیریتی) به کارکنان محمل قانونی ندارد. بنابراین مصوبه مورد شکایت مغایر با قانون و خارج از حدود اختیارات نبوده و قابل ابطال تشخیص داده نمی شود و رای به رد شکایت صادر میشود. این رای مستند به بند «ب» ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری صادر و ظرف بیست روز پس از صدور، از سوی ده تن از قضات یا رئیس محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض میباشد.
رضا فضل زرندی
رئیس هیات تخصصی استخدامی