هیات تخصصی اداری و استخدامی
شماره پرونده: ه- ع/ 96/ 1456 دادنامه: 9709970906010152 تاریخ: 26/6/97
شاکی: آقای صادق امیری مقدم
طرف شکایت: سازمان اداری و استخدامی کشور
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بخشنامه شماره 1498665 مورخ 15/8/1396 معاون سرمایه انسانی سازمان اداری و استخدامی کشور
متن مقرره مورد شکایت: شورای توسعه مدیریت و سرمایه انسانی در جلسه مورخ 1/8/1396 بنا به پیشنهاد سازمان اداری و استخدامی کشور امکان انتقال و ماموریت کارمندان در دوره رسمی آزمایشی پیش بینی شده در ماده (7) بخشنامه شماره 12175/93/200 مورخ 11/9/1393 (موضوع دستورالعمل تعیین وضعیت کارمندان آزمایشی) را لغو کرد. مراتب برای اجرا ابلاغ میگردد.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت: عبارتند از:
1- در ماده 46 قانون مدیریت خدمات کشوری که تکالیف مقرر برای کارمند آزمایشی را بیان داشته است، هیچگونه محدودیتی در زمینه های استخدامی از جمله ماموریت و انتقال بیان نشده است و در آییننامه اجرایی آن نیز چنین محدودیتی وجود ندارد.
2- در بند (د) ماده 122 قانون مدیریت خدمات کشوری در تبیین حالات استخدامی کارمند که به انتقال و ماموریت اشاره شده نیز محدودیتی برای کارمند پیش بینی نشده است.
3- در ماده 127 قانون مدیریت خدمات کشوری، فقط قوانین و مقررات عام و خاص مغایر با آن را ملغی اعلام کرده است. بنابراین حکم مقرر در تبصره 2 ماده 17 قانون استخدام کشوری که بر اساس آن کارمندان در طول دوره آزمایشی در حکم مستخدم رسمی محسوب می گردند، کماکان معتبر است. بنا به صراحت ماده 3 آییننامه اجرایی دوره آزمایشی خدمت رسمی (موضوع تصویب نامه شماره 262770/ ت 43913 مورخ 27/12/88 ک) مبنی بر تجویز نقل و انتقال و اعزام به ماموریت کارمندان رسمی دولت در طول دوره آزمایشی ؛ هرگونه تصمیم جدید در لغو این موضوع نیازمند تصویب هیات وزیران است و سازمان اداری و استخدامی کشور مرجع ملغی الاثر کردن تصویب نامه هیات وزیران نمیباشد.
خلاصه مدافعات طرف شکایت: رئیس امور حقوقی و قوانین سازمان اداری و استخدامی کشور به موجب لایحه شماره 1758448 مورخ 23/12/1396 مواردی را به شرح زیر در پاسخ به دادخواست شاکی مطرح کرده است:
1- شاکی محترم هیچ دلیلی مبنی بر مغایرت بخشنامه مذکور با قانون ارائه ننموده است. 2- شاکی در دادخواست تقدیمی مدعی شده است که در ماده 3 آییننامه اجرایی تبصره ماده 46 قانون مدیریت خدمات کشوری (موضوع تصویب نامه شماره 231413/ ت 43913 ک مورخ 21/11/1388) نقل و انتقال و اعزام به ماموریت کارمندان رسمی دولت در دوره آزمایشی بلامانع است و هرگونه تصمیم جدید در لغو این موضوع نیازمند تصویب هیات وزیران است. در پاسخ به این امر اولاً در نامه امور مدیریت و مشاغل و نظام های پرداخت سازمان اداری و استخدامی کشور به شماره 1729289 مورخ 12/12/1396 ذکر گردیده که ماده مذکور مورد ایراد هیات بررسی و تطبیق مصوبات دولت با قوانین واقع شده و رئیس مجلس مغایرت آن با قوانین را اعلام کرده است. ثانیاً ماده 6 تصویب نامه شماره 147991/ ت 54770 ه- مورخ 21/11/1396 هیات وزیران مقرر نموده است که تصویب نامه شماره 231413/ ت 43913 ک مورخ 21/11/1388 و 262770/ ت 43913 ک مورخ 27/12/ 1388 لغو میشوند. 3- با توجه به ماده 46 قانون مدیریت خدمات کشوری، کارمندان در طول دوره آزمایشی در حال ارزیابی توسط دستگاه متبوع به منظور حصول اطمینان از لیاقت (علمی، اعتقادی و اخلاقی)، کاردانی، علاقه به کار، خلاقیت، نوآوری، روحیه خدمت به مردم و رعایت نظم و انضباط اداری میباشند. لذا اساساً ارزیابی کارمندان آزمایشی در طول دوره آزمایشی در صورت انتقال و ماموریت با مشکل جدی روبرو خواهد شد.
نظریه تهیه کننده گزارش:
ماده 46 قانون مدیریت خدمات کشوری در مقام بیان شرایطی است که حائزین شرایط ورود به استخدام رسمی باید در دوره سه ساله آزمایشی کسب کنند و حکمی در خصوص حقوق و امتیازات مستخدمین آزمایشی و از جمله مسائلی مانند انتقال و ماموریت بیان نکرده است تا هیات وزیران و شورای توسعه مدیریت و سرمایه انسانی مقید به رعایت آن موارد باشند. ضمن آنکه تبیین حالات استخدامی کارمندان رسمی در ماده 120 قانون مدیریت خدمات کشوری و پیش بینی مساله « انتقال یا ماموریت به دستگاههای اجرایی دیگر » در بند (د) این ماده برای کارمندان رسمی، الزامی در خصوص اعمال این وضعیت در رابطه با کارمندان آزمایشی ایجاد نمی کند. زیرا بر اساس ماده 46 همین قانون، کارمندان آزمایشی تنها در صورت احراز شرایط مقرر در این ماده از بدو خدمت جزء کارمندان رسمی خواهند بود و به موجب تبصره 1 همین ماده، چنانچه شرایط تبدیل به استخدام رسمی را کسب ننمایند با روشهایی مانند اعطای مهلت دو ساله دیگر، تبدیل به وضعیت استخدام پیمانی و یا لغو حکم با آنها برخورد خواهد شد. از این رو، کارمند آزمایشی و کارمند رسمی ماهیت یکسانی ندارند تا حالات استخدامی پیش بینی شده در ماده 120 قانون مدیریت خدمات کشوری برای کارمندان رسمی و از جمله مساله انتقال یا ماموریت به دستگاههای اجرایی دیگر را در خصوص کارمندان آزمایشی نیز الزامی دانست. از طرفی دیگر به موجب بند (د) ماده 120 قانون اخیرالذکر انتقال یا ماموریت به دستگاه اجرایی دیگر ناظر به کارمندان رسمی است چون صدر ماده مقرر داشته کارمندان رسمی در یکی از حالات ذیل قرار خواهند داشت. بنابراین: توجه به اینکه تبصره 2 ماده 17 قانون استخدام کشوری مستخدم آزمایشی را در « حکم مستخدم رسمی » دانسته، لذا مستخدم آزمایشی از شمول بند (د) ماده 120 قانون مذکور خروج موضوعی دارد.
از سوی دیگر، استناد شاکی به پیش بینی مساله انتقال کارمندان آزمایشی در ماده 3 آییننامه اجرایی دوره آزمایشی خدمت رسمی (موضوع تصویب نامه شماره 262770/ ت 43913 ک مورخ 27/12/1388) با توجه به ملغی الاثر شدن این تصویب نامه به موجب نامه شماره 25926 ه- / ب مورخ 15/4/1389 رئیس مجلس شورای اسلامی و لغو رسمی این تصویب نامه به موجب تصویب نامه شماره 147991 / ت 54770 ه- مورخ 21/11/1396 هیات وزیران ؛ فاقد وجاهت قانونی است. صرف نظر از عدم مغایرت بخشنامه مورد شکایت با قوانین و مقررات مورد استناد شاکی، باید گفت که با توجه به اینکه شورای توسعه مدیریت و سرمایه انسانی بر اساس ماده 116 قانون مدیریت خدمات کشوری از اختیار ایجاد رویه های واحد اداری و استخدامی در چارچوب مقررات قانون مدیریت خدمات کشوری برخوردار است و این شورا، مفاد بخشنامه مورد شکایت را در جلسه مورخ 1/8/1396 خود تصویب کرده و بخشنامه مورد شکایت صرفاً در مقام ابلاغ مفاد این مصوبه میباشد ؛ بنابراین این بخشنامه خارج از حدود اختیارات مرجع تصویب کننده نیز نبوده و موجبی برای ابطال آن وجود ندارد. تهیه کننده گزارش: پور قربانی
رای هیات تخصصی
اکثریت در جلسه 31/4/97 با نظر تهیه کننده گزارش موافق میباشند و معتقدند:
اولاً: با توجه به اینکه ماده 3 آییننامه اجرایی دوره آزمایشی خدمت رسمی به شماره 262770 مورخ 27/12/88 هیات وزیران که انتقال کارمندان آزمایشی را به سایر دستگاه های اجرایی در طی دوره آزمایشی مجاز دانسته بود به موجب نامه شماره 25926/ه-/ب مورخ 15/4/89 رئیس مجلس شورای اسلامی ملغی الاثر اعلام شده بود متعاقب نظر رئیس مجلس شورای اسلامی هیات وزیران آییننامه اجرایی ماده 46 قانون مدیریت خدمات کشوری به شماره 262770 مورخ 27/12/88 را لغو نمود.
ثانیاً: شورای توسعه مدیریت و سرمایه انسانی رئیس جمهور بر اساس ماده 116 قانون مدیریت خدمات کشوری از اختیار ایجاد رویه های واحد اداری و استخدامی در چارچوب مقررات قانون مدیریت خدمات کشوری برخوردار است و شورای توسعه مدیریت مفاد بخش نامه مورد شکایت را در جلسه 1/8/96 خود تصویب کرده و بخش نامه مورد شکایت صرفاً مفاد این مصوبه را ابلاغ کرده و خود به تنهایی قاعده ای را وضع نکرده است و حکمی را بیان نکرده است.
ثالثاً: به موجب بند (د) ماده 120 قانون مدیریت خدمات کشوری انتقال یا ماموریت به دستگاه اجرایی دیگر ناظر به کارمندان رسمی است. چون صدر ماده مقرر داشته کارمندان رسمی در یکی از حالات ذیل قرار خواهند داشت. بنابراین با توجه به اینکه تبصره 2 ماده 17 قانون استخدام کشوری مستخدم رسمی آزمایشی را به عنوان مستخدم رسمی تلقی ننموده بلکه در « حکم مستخدم رسمی » دانسته است. لذا مستخدم آزمایشی از شمول بند (د) ماده 120 قانون مدیریت خدمات کشوری اساساً خروج موضوعی دارد. بنابراین به لحاظ عدم خروج از حدود اختیارات قانونی و عدم مغایرت آن با مقررات قانون، رای به رد شکایت صادر و اعلام میشود. رای صادر شده به استناد بند (ب) ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری از سوی رئیس دیوان یا ده نفر از قضات ظرف بیست روز از تاریخ صدور قابل اعتراض است.
سید کاظم موسوی- رئیس هیات تخصصی اداری و استخدامی دیوان عدالت اداری