ملاک تعیین سوءرفتار موجب عسر و حرج

تاریخ دادنامه قطعی: 1394/07/15
شماره دادنامه قطعی: ---

پیام: محکومیت زوج به ایراد ضرب و جرح در صورتی از مصادیق عسر و حرج است که همراه با سوء رفتار بوده و عرفا با توجه به وضعیت زوجه برای وی قابل تحمل نباشد؛ بنابراین با یک بار درگیری و ایراد ضرب، حسب عرف، زوجه در عسر و حرج قرار نمی گیرد.

خانم ف. ب. دادخواستی به طرفیت آقای س.ط. ح. به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش (صدور حکم طلاق) تقدیم دادگاه‌های حقوقی شهرستان شیراز نموده و در شرح دادخواست توضیح داده که به موجب فتوکپی مصدق سند نکاحیه پیوست همسر شرعی و قانونی خوانده می‌باشم که در تاریخ 1390/11/21 به عقد دائم خوانده درآمده‌ام که متاسفانه خوانده به دفعات متعدد ضمن آزار روحی و جسمی اینجانب مرا مورد ضرب و شتم قرار داده است که به جهت تداوم زندگی مشترک صرف‌نظر نموده‌ام اما خوانده مذکور با ادامه رفتار سوء نسبت به اینجانب زندگی مشترک را برای بنده غیرممکن ساخته است که موید این امر احکام صادره از محاکم است از جمله دادنامه --- صادره از شعبه --- دادگاه جزایی بر محکومیت خوانده و محکومیت به پرداخت دیه به علت ضرب و شتم می‌باشد همچنین خوانده با بیرون کردن بنده از منزل مشترک از پرداخت نفقه و خرجی به اینجانب استنکاف نموده‌اند که دادنامه --- صادره از شعبه --- دادگاه خانواده شیراز و همچنین دادنامه --- صادره از شعبه --- دادگاه خانواده شیراز موید آن می‌باشد لذا بنا به مراتب فوق و با توجه به تحقق بند 1 و 2 شروط ضمن عقد تقاضای صدور حکم طلاق را دارم رسیدگی به شعبه --- دادگاه خانواده شیراز محول گردیده است خانم س. ی.م. به وکالت از خوانده وارد پرونده شده است اولین جلسه دادگاه در تاریخ 1393/06/01 با حضور زوجین و وکیل زوج تشکیل گردیده خواهان اظهار داشته خواسته به شرح دادخواست تقدیمی است و اختلاف از دوران نامزدی و عقد شروع شده است ایشان یعنی خوانده سرکار نمی‌رفت دروغ می‌گفت در شرکت کار می‌کنم اعتماد کردم تحقیق نکردم در دوران عقد بداخلاقی شروع شد، بددهنی می‌کرد، فحاشی می‌کرد تا زندگی مشترک شروع شد دست بزن دارد چندین ماه مرا می‌زد و دخالت خانواده‌اش از یک طرف بوده و تا حالا هم که پای یک بچه به میان نیامده، بیاید مرا طلاق دهد ایشان سوء رفتار دارد و چندین بار مرا زده است وکیل زوج اظهار داشته در پاسخ ادعای خواهان به استحضار می‌رساند حسب اظهارات موکل در ایام زندگی مشترک هیچگاه نسبت به زوجه بدرفتاری نداشته است و نفقه و معاش وی را تامین نموده است متاسفانه به لحاظ پاره‌ای سوء‌تفاهمات که در اوایل زندگی مشترک زوجین به وجود می‌آید که با اندک تاملی قابل حل است به لحاظ رفتارهای بستگان تشدید و منجر به طرح دعاوی و تشکیل پرونده‌های متعدد وی گردیده است علی‌هذا موکل ضرب و شتم عمدی را مردود و اظهار می‌دارد برای جلوگیری از ترک منزل دست‌های زوجه را گرفته که این‌چنین شاید کبودی ایجاد شده باشد که این امر به هیچ وجه دلالت بر ضرب و شتم نمی‌نماید به ویژه اینکه با تدقیق در گواهی پزشکی و حکم صادره از دادگاه جزایی بدون صدمات کاملا محرز است بنابراین این موضوع حتی بر فرض صحت به لحاظ نوع صدمات و میزان آن نمی‌تواند دلیل بر ایراد ضرب و جرح عمدی و سوء‌رفتار زوج باشد علیرغم عدم تمکین و خروج زوجه از منزل در حال حاضر موکل ماهیانه نفقه را مطابق حکم صادره از شعبه --- به حساب زوجه واریز می‌نماید که فتوکپی فیش‌های پرداختی تقدیم می‌گردد و حکم صادره از شعبه --- دادگاه مبنی بر رد دعوی الزام به تمکین با عنایت به حکم موخر صادره از شعبه هفتم دادگاه خانواده شیراز موثر در مقام نمی‌باشد زیرا تمکین یا عدم تمکین امری است که با تغییر شرایط طرفین قابل تغییر است و در حال حاضر این زوجه است که با وجود تهیه مسکن و پرداخت نفقه از تمکین زوج خارج شده و به لحاظ یک بار محکومیت کیفری امتناع می‌نماید زوجه جهیزیه خود را مسترد نموده مهریه خود را به صورت اقساطی دریافت می‌نماید و نفقه را نیز ماهیانه اخذ می‌کند و هیچ دلیلی که موید عسر و حرج می‌باشد و یا حکایت از سوء‌رفتار و معاشرت زوج بنماید ارائه ننموده است و با توجه به دوران کوتاه زندگی ترک ادعایی وی در این خصوص فاقد وجاهت قانونی است دادگاه موضوع را به داوری ارجاع نموده و زوجین هر یک داور خود را معرفی و در نهایت تلاش داوران در جهت سازش فیمابین زوجین موثر واقع نشده است دادگاه زوجه را جهت تست حاملگی به پزشکی قانونی معرفی و گواهی مورخ 1393/09/04 حکایت از عدم حمل و بارداری وی دارد دادگاه زوجین را به مرکز مشاوره و کمیسیون بانوان معرفی نموده که ظاهرا در این کمیسیون و مرکز مشاوره زوجین سازش نموده‌اند لیکن پس از آن زوجه با بذل تعداد یکصد سکه از مهریه خویش و ارائه چند فقره دادنامه و اجراء حکم 30 ضربه شلاق ضمیمه پرونده نموده و تقاضای صدور حکم طلاق نموده است دادگاه ختم رسیدگی را اعلام و به شرح دادنامه --- - 1393/12/12 ضمن احراز علقه زوجیت با توجه به اظهارات زوجه که بیان داشته همسرش در زندگی مشترک دارای سوء‌رفتار و معاشرت بوده و به دفعات متعدد و ضمن آزار روحی و روانی وی را مورد ضرب و شتم قرار می‌داده و نفقه وی را پرداخت نمی‌کرده است و ایشان را از منزل بیرون نموده و حتی با خانواده وی درگیر می‌شود و با توجه به مفاد دادنامه --- صادره از شعبه --- دادگاه خانواده شیراز و محکومیت زوج به دیات به لحاظ ایراد ضرب و جرح عمدی بدنی و مفاد دادنامه قطعی به شماره 1219 صادره از شعبه --- دادگاه خانواده شیراز و بطلان دعوی الزام به تمکین به لحاظ مظنه خوف ضرر جانی زوجه و با توجه به اظهارات و دفاعیات وکیل زوج که دخالت‌های بستگان منجر به اختلاف زوجین و تشدید آن و طرح دعاوی و پرونده‌های متعدد شده است و با توجه به اینکه مساعی دادگاه و داوران در اصلاح ذات‌البین موثر واقع نشده و با توجه به اینکه اختلاف زوجین به سایر اعضاء خانواده آنان نیز سرایت کرده به طوری که موجب شکایت کیفری خواهر زوج، ایشان محکوم به مجازات توهین به 30 ضربه شلاق محکوم گردیده است لذا بنا به مراتب دعوی عسر و حرجی بودن زندگی مشارالیها را ثابت دانسته و مستندا به ماده 1130 ق. م حکم به الزام خوانده به مطلقه نمودن زوجه صادر نموده و نوع طلاق به لحاظ بذل یکصد سکه بهار آزادی از مهریه خلع است زوجین فرزند مشترک ندارند و حسب گواهی پزشکی زوجه حامله نمی‌باشد آقای س.ط. ح. با وکالت خانم س. ی.م. نسبت به رای صادره اعتراض و تجدیدنظرخواهی نموده است و رسیدگی به شعبه بیست و ششم دادگاه تجدیدنظر استان فارس محول گردیده که ضمن پاره ای اقدامات و رسیدگی و اخذ اظهارات تجدیدنظرخوانده مبنی بر اینکه جهزیه را مسترد نموده‌ام و نسبت به جهزیه ادعایی ندارم نفقه گذشته و اجرت المثل را بذل می‌کنم و نسبت به نفقه گذشته ادعایی ندارم و یکصد سکه بذل کردم و مابقی مهریه را به اجراء گذاشته‌ام و حکم صادر شده و تقسیط گردیده است و باردار نیستم و فرزند مشترک نداریم دادگاه به موجب دادنامه --- - 1394/04/25 با این استدلال که از سوی تجدیدنظرخواه دلیل موثر و موجهی که موجبات نقض دادنامه گردد ارائه نشده و با توجه به اینکه تجدیدنظرخوانده (زوجه) علاوه بر بذل یکصد سکه اجرت‌المثل و نفقه گذشته خود را بذل نموده و نسبت به جهیزیه ادعایی نداشته و نسبت به مابقی مهریه به موجب دادنامه تعیین تکلیف شده و تقسیط گردیده ضمن رد تجدیدنظرخواهی دادنامه تجدیدنظرخواسته را تایید نموده است که در این مرحله آقای س.ط. ح. با وکالت خانم س. ی.م. از رای صادره فرجام‌خواهی نموده و وکیل فرجام‌خواه با عنوان نمودن دلایل ابرازی در مراحل قبلی نقض دادنامه صادره را خواستار شده است که پس از تبادل لوایح و ارسال پرونده به دیوان عالی کشور جهت رسیدگی به این شعبه ( 23 ) ارجاع گردیده است. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای احمدی عضو ممیز و دقت در اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می‌دهد:

دادنامه فرجام‌خواسته مالا مخدوش و واجد ایراد است زیرا هر چند خواهان در دادخواست علت درخواست طلاق را تحقق بندهای اول و دوم شرایط مندرج در عقدنامه را عنوان نموده است لیکن دادگاه عمدتا به لحاظ وقوع زوجه در عسر و حرج حکم به محکومیت زوج به مطلقه نمودن زوجه صادر می‌کند که حسب محتویات پرونده مدرک قابل توجهی راجع به سوء‌رفتار زوج به حدی که زندگی را برای زوجه غیرقابل تحمل کرده باشد اقامه نگردیده است و محکومیت زوج به ایراد ضرب و جرح در صورتی از مصادیق عسر و حرج است که همراه با سوء‌رفتار و عرفا با توجه به وضعیت زوجه برای وی قابل تحمل نباشد و در وضعیتی که یکبار درگیری و ایراد ضرب حسب عرف وقوع زوجه در عسر و حرج محسوب نمی‌گردد، دادگاه درباره سوء‌رفتار مستمر زوج بررسی لازم به عمل نیاورده است، مضافا دادگاه در تایید سوء‌رفتار زوج به دادنامه شماره --- - 1392/09/30 صادره از شعبه --- دادگاه خانواده شیراز مبنی بر رد دعوی زوج علیه زوجه استناد نموده است حال آنکه بعد از رای مذکور حسب دادنامه شماره --- - 93 شعبه هشتم دادگاه خانواده ادعای وجود خوف ضرر جانی و امنیتی زوجه در توجیه عدم تمکین پذیرفته نشده و وی به تمکین از زوج محکومیت یافته و رای مزبور در مرجع تجدیدنظر قطعی شده است توجهی نکرده است بنا به مراتب به لحاظ اینکه راجع به سوء‌رفتار مستمر زوج و در تگنای قرار گرفتن زوجه دراین رابطه بررسی لازم انجام نشده است، رای صادره در وضعیت حاضر قابلیت تایید را ندارد و نقض می‌گردد و رسیدگی مجدد به همان شعبه صادرکننده رای منقوض محول می‌گردد.

رئیس و مستشار شعبه --- دیوان عالی کشور

یعقوب انصاری - ذکرالله احمدی