هیات وزیران در جلسه مورخ 1380/2/2 بنا به پیشنهاد شماره 1518/ 319- 5661/ 105 مورخ 1379/9/14 سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور و به استناد بند (الف) ماده (3) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران - مصوب 1379 - برنامه جامع نیروی انسانی بخش دولتی را به شرح زیر تصویب نمود:
ماده 1- در این آییننامه واژه های زیر به جای عبارت های مشروح مربوط به کار می رود:
الف - سازمان: سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور
ب - قانون: قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران - مصوب 1379.
ج - دستگاه: دستگاه اجرایی.
ماده 2- سازمان موظف است با رعایت سیاست های موضوع ماده (3) این آییننامه و اولویت های پیش بینی شده در قانون نسبت به بررسی درخواست های استخدام دستگاه ها اقدام و سهم استخدامی هر یک از آن ها را در مدت اجرای قانون به تفکیک سال های آن، تا پایان خردادماه سال 1380 تعیین و جهت تصویب به هیات وزیران پیشنهاد نماید. سازمان موظف است به منظور ایجاد تعادل در توزیع نیروی انسانی بخش عمومی موارد زیر را در تعیین سهم استخدامی دستگاه ها رعایت نماید:
الف - استخدام نیروی انسانی در دستگاه هایی که وظایف اعمال حاکمیت دولت را بر عهده دارند (موضوع بند «الف» ماده (64) قانون) در صورت ضرورت علاوه بر سقف موضوع بند «الف» ماده (3) قانون در خصوص آن دستگاه ها قابل توسعه است.
ب - استخدام نیروی انسانی در دستگاه هایی که تصدی های اجتماعی دولت را بر عهده دارند (موضوع بند «ب» ماده (64) قانون) حداکثر تا سقف موضوع بند « الف» ماده (3) قانون در خصوص آن دستگاه ها صورت میگیرد.
پ - استخدام نیروی انسانی در دستگاه هایی که تصدی های اقتصادی در بخش های تولیدی و زیربنایی را بر عهده دارند (موضوع بند «د» ماده (64) قانون) کمتر از سقف موضوع بند «الف» ماده (3) قانون در خصوص آن دستگاه ها صورت میگیرد.
ماده 3- به منظور تحقق هدف های مندرج در بند (الف) ماده (3) قانون، سیاست های زیر در تامین و توسعه منابع انسانی دستگاه ها اعمال میشود:
الف - استخدام رسمی و پیمانی در قالب مجوزهای استخدامی و بر اساس ضوابط و مقررات یا به شرط وجود پست های سازمانی بلاتصدی در سازمان مصوب، فقط در مشاغل اصلی یا تخصصی دستگاه ها صورت میگیرد.
ب - هرگونه به کارگیری نیروی انسانی در فعالیت های جاری دستگاه ها (به استثنای استخدام رسمی و پیمانی) از محل اعتبارات عمرانی برای فعالیت های جاری دستگاه در مدت اجرای قانون ممنوع است.
پ - برگزاری دوره های آموزشی بلندمدت و تعهدآور استخدامی برای جذب و به کارگیری نیروی انسانی جدید، جز در رشته هایی که نظام آموزش عالی برای آنها نیروی انسانی تربیت نمی کند، ممنوع است. کلیه دستگاه ها موظفند برای تربیت نیروی انسانی متخصص مورد نیاز خود قبل از برقراری تعهد استخدامی یا سهمیه پذیرش در دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی مجوز لازم را از سازمان کسب نمایند.
ت - در اجرای مصوبه شماره 46/ 14 مورخ 31/ 1/ 1379 شورای عالی اداری، پست های سازمانی مستخدمانی که بازخرید یا بازنشسته میشوند حذف میگردد.
ث - دستگاه ها با اجرای بندهای (د) و (ه-) ماده (3) قانون، نسبت به متعادل ساختن ترکیب نیروی انسانی خود و رشد شاخص های کیفی آن اقدام نمایند.
ج - انعقاد قرارداد با شرکت های خصوصی و تعاونی برای به کارگیری نیروی انسانی در دستگاه ها ممنوع است و تنظیم قرارداد با این گونه شرکت ها باید فقط برای انجام حجم مشخصی از خدمات و فعالیت ها انجام شود. به کارگیری نیروهایی که طبق قرارداد منعقده برای خدمات مشخص در دستگاه ها خدمت می کنند در سایر مشاغل ممنوع است.
چ - نیازهای استخدامی دستگاه ها تا حد امکان، از طریق جا به جایی داخلی کارکنان که به موجب بند (ب) ماده (3) قانون و آییننامه اجرایی آن تسهیل شده است، تامین گردد و استخدام های جدید به حداقل ممکن تقلیل یابد.
تبصره - استفاده از خدمات نیروی انسانی در فعالیت های موضوع تبصره (2) ماده (43) قانون استخدام کشوری - مصوب 1345 - از شمول محدودیت های این ماده مستثناست.
ماده 4- با توجه به جدول شماره (1) پیوست قانون، تغییرات نیروی انسانی وزارتخانه ها و موسسات دولتی (به استثنای شرکت های دولتی) در مدت اجرای قانون، مطابق جدول زیر است:
جدول تغییرات نیروی انسانی وزارتخانه ها و موسسات دولتی و نیروهای مسلح در طول سال های برنامه سوم
| سال | تعداد نیروی انسانی موجود در ابتدای سال (1) | کاهش طبیعی نیروی انسانی دستگاه ها در طول سال | جذب نیروی انسانی دستگاه ها در طول سال | جذب نیروی انسانی دستگاه های نظامی و انتظامی و وزارت دفاع در طول سال |
| 1379 | 2128230 | 43760 | 16500 | 5380 |
| 1380 | 2106350 | 43200 | 16350 | 5250 |
| 1381 | 2084750 | 42540 | 16100 | 5170 |
| 1382 | 2063480 | 41900 | 15850 | 5100 |
| 1383 | 2042530 | 41420 | 15700 | 5010 |
| 1384 | 2021820 | - | - | - |
تبصره 1(اصلاحی 1380/10/26)- مفاد بند (الف) ماده (3) قانون در نیروهای مسلح و توزیع و جذب نیروی انسانی جدید بر اساس جدول فوق و برنامه مصوب ستاد کل نیروهای مسلح با رعایت سایر مقررات استخدامی سپاه و ارتش توسط مسئولان ذی ربط و در وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح توسط وزیر اجرا میشود. مسئولیت نظارت بر حسن اجرای این ماده در نیروهای مسلح به عهده وزارت یاد شده و سازمان است.
تبصره 2- صدور مجوز استخدام برای شرکت هایی که مشمول واگذاری به بخش خصوصی نمی شوند با رعایت محدودیت جزء های (1) و (3) بند (الف) ماده (3) قانون، به پیشنهاد سازمان به تصویب هیات وزیران میرسد.
تبصره 3- اجرای بند (الف) ماده (3) قانون در نهادهای انقلاب اسلامی به عهده بالاترین مقام اجرایی این نهادها است.
ماده 5- هر یک از دستگاه ها در مدت اجرای قانون نسبت به ارتقای شاخص های کیفی نیروی انسانی خود به شرح زیر، اقدام می نمایند:
الف - نسبت کارکنان در سطوح تحصیلی دانشگاهی (فوق دیپلم و بالاتر) به کل کارکنان حداقل به ترتیب زیر افزایش می یابد:
| 1- در دستگاه هایی که این نسبت کمتر از 10 درصد است | 5/ 4 % |
| 2- در دستگاه هایی که این نسبت بین 10 تا 20 درصد است | 4 % |
| 3- در دستگاه هایی که این نسبت بین 20 تا 30 درصد است | 5 /3 % |
| 4- در دستگاه هایی که این نسبت 30 درصد یا بالاتر است | 5 /2 % |
ب - نسبت های موضوع ماده (4) قانون نحوه تعدیل نیروی انسانی در دستگاه های دولتی - مصوب 1366 - باید در مورد شاغلان (رسمی و غیررسمی) نیز مشابه پست های سازمانی رعایت شود. سازمان موظف است در صدور مجوزهای استخدامی در مدت اجرای قانون، این بند را رعایت کند.
پ - هر یک از دستگاه ها موظفند با اجرای اصلاحات ساختاری نسبت به کاهش سطوح مدیریت و سرپرستی خود تا پایان مدت اجرای قانون، به میزان پانزده تا بیست و پنج درصد با تایید سازمان اقدام نمایند.
ت - دستگاه ها موظفند در اجرای آییننامه اجرایی ماده (150) قانون، برنامه های آموزش حین خدمت کارکنان خود را به نحوی تنظیم نمایند که هر یک از کارکنان به طور متوسط از 40 ساعت آموزش سالانه و هر یک از مدیران به طور متوسط از 100 ساعت آموزش سالانه برخوردار شوند.
ث - به استثنای شاخص های مندرج در این ماده دستگاه ها نسبت به تدوین سایر شاخص های کیفی بر اساس محورهای زیر اقدام نمایند و در مدت اجرای قانون تا نیل به هدف های مورد نظر بر بهبود آنها نظارت کنند:
1- نسبت کارکنان در مشاغل مرتبط با امور تصدی به امور حاکمیتی.
2- بهره وری نیروی انسانی مشتمل بر بهبود عملکرد ملموس دستگاه بر تعداد نیروی انسانی و افزایش میانگین ساعت های کار مفید کارکنان.
ماده 6- دستورالعمل مربوط به چگونگی اقدام دستگاه ها در خصوص ایجاد پست سازمانی و درخواست مجوز استخدام همراه با فرم های مورد نیاز و سایر دستورالعملهای لازم برای اجرای این آییننامه توسط سازمان تهیه و به دستگاه ها ابلاغ میشود.
ماده 7- دستگاه ها موظفند با رعایت این آییننامه نسبت به ارایه برنامه جامع نیروی انسانی خود در مدت اجرای قانون به سازمان اقدام و سامانه ها و روش های خود را با برنامه یاد شده هماهنگ کنند.
ماده 8- نظارت بر حسن اجرای این آییننامه در دستگاه ها بر عهده شوراها و کمیسیون های تحول اداری است.
ماده 9- سازمان بر اجرای این آییننامه در دستگاه ها نظارت و ضمن دریافت گزارش های سالانه از وضعیت نیروی انسانی دستگاه ها و تغییرات جامع در آن هر سال گزارش لازم را به هیات وزیران ارایه می کند.
معاون اول رئیس جمهور - حسن حبیبی