شماره پرونده: ه- ع/ 0101398 شماره دادنامه: 140109970906000634 تاریخ: 13/09/1401
شاکی: آقای سجاد کریمی پاشاکی
طرف شکایت: سازمان اداری و استخدامی کشور
موضوع شکایت و خواسته: ابطال فراز بدوی مکاتبه شماره 422365 مورخ 9/8/1397 سازمان اداری استخدامی کشور
شاکی دادخواستی به طرفیت سازمان اداری و استخدامی کشور به خواسته ابطال فراز بدوی مکاتبه شماره 422365 مورخ 9/8/1397 سازمان اداری استخدامی کشور به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
برادر ارجمند جناب آقای خلیلی
مدیر کل محترم دفتر تشکیلات و بهبود روش های وزارت کشور
بازگشت به نامه شماره 105959 مورخ 1397/06/14 مبنی بر تبدیل پست کارشناس مسئول با نام داخل مجموعه به پست ثابت کارشناس مسئول اعلام می دارد:
مطابق با نکات لازم الاجرا که در ابلاغ تشکیلات تفصیلی هر یک از استانداری ها اعلام گردیده است، پست های سازمانی نظیر کارشناس مسئول، کاردان و سایر عناوین که در داخل مجموعه به صورت با نام پیش بینی شده اند، پس از خروج شاغلین آن ها از پست مذکور به پست های کارشناسی تخصصی تغییر عنوان خواهد یافت...
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
طرف شکایت در این فراز از نامه، حکم بر بقای پست کارشناس مسئول که از مشاغل مدیریتی محسوب میشود نظر داده است این در حالی است که اولا در حال حاضر با متصدیان پست های کارشناس مسئول در مجموعه وزارت کشور مشابه متصدیان پست های مدیریتی برخورد شده و برای آن حق مدیریتی مشابه مدیران عملیاتی، در پرداخت پیش بینی شده است این در حالی است که اساسا کارشناس مسئول در زمره تعریف مدیر عملیاتی موضوع دستورالعمل انتصاب مدیران حرفه ای مصوب 1395 با اصلاحات بعدی نمیباشد. شورای عالی اداری در بند 1 دستورالعمل اجرایی نحوه انتخاب و انتصاب مدیران حرفه ای، چهار سطح برای مدیران حرفه ای شامل مدیران ارشد، مدیران میانی، مدیران پایه و مدیران عملیاتی تعیین کرده است و کارشناس مسئول مشمول هیچ یک از سطوح مدیریتی دستورالعمل انتصاب مدیران حرفه ای نمیباشد. پس از مصوبه شورای عالی اداری، دستگاه های اجرایی مکلف به تطبیق مشاغل مدیریت خود با این سطوح شدند لذا امتیاز رئیس گروه که از جمله مشاغل مدیریت میانی محسوب میشود 2300 میباشد این در حالی است که پست کارشناس مسئول 1300 امتیاز دارد بنابراین پست های کارشناس مسئول منصرف از رئیس گروه و همتراز آن است. طرف شکایت خود قبول دارد که پست هایی نظیر کارشناس مسئول با نام هستند و پس از خروج شاغلین میبایست به پست کارشناسی تخصصی تغییر عنوان پیدا کنند فلذا بدیهی است که با این کیفیت نمی توان آن را همسطح پست های مدیریتی از جمله مشاغل زیر گروه مدیریت پایه محسوب نمود. و همچنین در هیچ قانونی به غیر از تسهیلات استخدامی جانبازان، تخصیص پست با نام پیش بینی نشده است.
در پاسخ به شکایت مذکور، به موجب لایحه شماره 60356 مورخ 16/8/1401 به طور خلاصه توضیح داده است که:
- نامه مورد شکایت در زمره اظهارنظرها و مکاتبات اداری معمول بین دستگاههای اجرایی قرار داشته و واجد اوصاف مقررات دولتی موضوع ماده 25 قانون دیوان عدالت اداری نمیباشد، لذا همانگونه که در دادنامه شماره/79292 مورخ 11 دی 1379 هیات عمومی دیوان عدالت اداری نیز تصریح شده است، این قبیل از موضوعات قابل رسیدگی در هیات عمومی دیوان نمیباشند.
اضافه مینماید، شاکی در دادخواست خود سه سوال یا موارد نقض مقررات را نسبت به این سازمان مطرح نموده است که ذیلاً پاسخ آنها تقدیم میگردد:
1 -ایجاد پست سازمانی بانام توسط سازمان اداری و استخدامی کشور ابتنای قانونی ندارد:
به عرض میرساند مطابق با ماده 4 ضوابط و شاخصهای سازماندهی، طراحی و تنظیم تشکیلات دستگاههای اجرایی موضوع) تصویبنامه شماره 262773/ت43911ک مورخ 27/12/1388 هیات وزیران(که تصریح می دارد:
«پستهای با نام پستهایی از مجموعه پستهای سازمانی موجود دستگاه هستند که دارای شاغل رسمی یا پیمانی هستند، ولی با اصالح تشکیالت براساس توافق دستگاه و معاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی رییس جمهور باید حذف گردند. اینگونه پستها به صورت با نام تا خروج شاغالن مربوط پادار خواهند بود و پس ازخروج شاغلان از مجموعه تشکیلات حذف میشوند»
بر همین اساس در زمان بازنگری تشکیلات تفصیلی استانداریها و فرمانداریها، تعداد زیادی از پستهای سازمانی کارشناس مسئول که دارای شاغل بودند، ابتدائاً حذف شدند. پس از آن به جهت اینکه شاغلین مربوطه بدون پست باقی نمانند، از محل تغییر عنوان پستهای سازمانی اصلی دستگاه (پستهای کارشناسی)، پست کارشناس مسئول برای این افراد به صورت بانام) تا زمان خروج (ایجاد شد تا از نظر حقوق و مزایا متضرر نگردند. لذا این مسئله عیناً مطابق با ماده 4 مذکور انجام شده و مغایرت قانونی ندارد و در هر صورت پستهای کارشناس مسئول به جای اینکه تا زمان خدمت شاغلین پادار باشند و پس از خروج حذف شوند، در همان ابتدا حذف شدند.
2 -پست های کارشناس مسئول پست مدیریتی نیستند و نباید فوق العاده مدیریتی دریافت نمایند:
این مسئله اساساً ارتباطی با نامه مورد شکایت این سازمان ندارد و موضوع نامه مذکور نیز پرداخت فوق العاده مدیریتی نمیباشد و لذا این مسئله باید از مراجع مربوطه مورد پیگیری قرار گیرد.
3 -ایجاد پست بانام از اختیارات سازمان اداری و استخدامی کشور نیست:
مطابق با مواد 31 و 34 قانون مدیریت خدمات کشوری، تصویب تشکیلات تفصیلی دستگاههای اجرایی (از جمله کیفیت پستهای سازمانی) از اختیارات و وظایف سازمان اداری و استخدامی کشور به شمار می رود. بدیهی است تشکیلات تفصیلی شقوق مختلف ساختار را در بر میگیرد و مواردی از قبیل پستهای مدیریتی، پستهای پشتیبانی، پستهای بانام، پستهای هیات علمی، پستهای اختصاصی و... در قالب تشکیلات تفصیلی قرار میگیرند.
نظریه تهیه کننده گزارش:
نامه مورد شکایت ناظر به پست های سازمانی با نامی است که در تشکیلات تفصیلی استانداری ها پیش بینی شده است و دلالت بر ایجاد پست جدید کارشناس مسئول با نام یا ابقاء پست های سابق ندارد. تشکیلات تفصیلی استانداری ها هم که فعلا در این پرونده مورد شکایت نمیباشد. همچنین مصوبه مورد شکایت، دلالتی بر همترازی پست کارشناس مسئول با پست های مدیریتی ندارد و چنانچه وزارت کشور در عمل با متصدیان پست های کارشناس مسئول مشابه متصدیان پست های مدیریتی رفتار می کند و برای آنان حق مدیریتی مشابه مدیران عملیاتی پرداخت مینماید، این موضوع ارتباطی با مصوبه ندارد و چنین چیزی از مصوبه قابل استنباط نمیباشد.
تهیه کننده گزارش:
محمود فریدونی فرد
پرونده شماره ه- ع/0101398 مبنی بر تقاضای ابطال فراز ابتدایی مکاتبه شماره 422365 مورخ 9/8/1397 سازمان اداری و استخدامی کشور در جلسه مورخ 22/8/1401 هیات تخصصی استخدامی مورد رسیدگی واقع گردید و اعضای هیات به اتفاق به شرح ذیل اعلام نظر نمودند:
رای هیات تخصصی استخدامی دیوان عدالت اداری:
اولاً نامه مورد شکایت ناظر به پست های سازمانی با نامی است که در تشکیلات تفصیلی استانداری ها پیش بینی شده و دلالتی بر ایجاد پست جدید کارشناس مسئول با نام یا ابقاء پست های سابق ندارد.
ثانیاً نامه مورد شکایت دلالتی بر همترازی پست کارشناس مسئول یا پست های مدیریتی ندارد ضمن اینکه نامه مزبور متضمن مطلبی مبنی بر این که وزارت کشور با متصدیان پست های کارشناس مسئول مشابه متصدیان پست های مدیریتی رفتار کند و برای آنان حق مدیریتی مشابه مدیران عملیاتی پرداخت کند، نمیباشد و این امر ارتباطی با نامه مزبور ندارد.
با عنایت به مراتب فوق فراز ابتدایی نامه شماره 422365 مورخ 9/8/1397 امور ساختارهای سازمان، سازمان اداری و استخدامی کشور، قابل ابطال نمیباشد.
این رای به استناد بند ب ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392 ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رئیس دیوان عدالت اداری یا 10 نفر از قضات دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است./ط
علی اکابری
رئیس هیات تخصصی استخدامی
دیوان عدالت اداری
مستندات مربوط:
قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب 1386/07/08 کمیسیون مشترک مجلس شورای اسلامی
ماده 29 - دستگاه های اجرایی مکلفند سازماندهی، طراحی و تنظیم تشکیلات خود را متناسب با ویژگیهای مربوط در چهارچوب الگوها، ضوابط و شاخصهایی که سازمان تهیه و به تصویب هیات وزیران میرسد با رعایت موارد ذیل انجام دهند:
ج - به منظور کوتاه نمودن مراحل انجام کار و سلسله مراتب اداری، سطوح عمودی مدیریتی در دستگاه های اجرایی ملی و استانی با احتساب بالاترین مقام اجرایی در هر واحد سازمانی، به قرار ذیل تعیین میگردد:
- وزارتخانه ها و موسسات دولتی: حداکثر در (4) سطح.
- واحدهای استانی: حداکثر (3) سطح.
- واحدهای شهرستانی، مناطق و نواحی همتراز: حداکثر (2) سطح.
- سایر واحدهای تقسیمات کشوری: یک سطح.
ماده 54- به منظور استقرار نظام شایستگی و ایجاد ثبات در خدمت مدیران، دستگاه های اجرایی موظفند اقدامات زیر را انجام دهند:
الف - در انتخاب و انتصاب افراد به پست های مدیریت حرفه ای، شرایط تخصصی لازم را تعیین نموده تا افراد از مسیر ارتقاء شغلی به مراتب بالاتر ارتقاء یابند. در مواردی که از این طریق امکان انتخاب وجود نداشته باشد، با برگزاری امتحانات تخصصی لازم، انتخاب صورت می پذیرد. دستگاه های اجرایی میتوانند برای حداکثر پانزده درصد (15%) سمتهای مدیریت حرفه ای از افراد شایسته (با رعایت تخصص و تجربه شاغل نسبت به شغل، بدون رعایت سلسه مراتب مدیریتی) خارج از دستگاه استفاده نمایند.
ب - عزل و نصب متصدیان پست های مدیریت سیاسی (مذکور در ماده (71) این قانون) بدون الزام به رعایت مسیر ارتقاء شغلی از اختیارات مقامات بالاتر میباشد.
ج - دوره خدمت در پست های مدیریت حرفه ای چهارساله میباشد و تمدید آن بلامانع است. تغییر سمت افراد قبل از مدت مذکور براساس آییننامه ای که با پیشنهاد سازمان به تصویب هیات وزیران میرسد امکان پذیر میباشد.
تبصره 1 - در اجراء این ماده مجموع شرکت های زیرمجموعه یک شرکت مادرتخصصی برای انتصاب مدیران یک دستگاه اجرایی تلقی میگردد.
تبصره 2 - در هر یک از دستگاه های اجرایی، یکی از پست های معاونین مقامات اجرایی مذکور در بندهای (د) و (ه-) ماده (71) این قانون ثابت تلقی میگردد و عزل و نصب متصدی آن براساس آییننامه ای است که با پیشنهاد سازمان به تصویب هیات وزیران میرسد.
تبصره 3 - دستگاه های اجرایی موظفند امکان ارتقاء مسیر شغلی را با توجه به امتیازات مربوطه در فضای رقابتی برای کلیه کارمندان فراهم نمایند.
تبصره 4 - مدیران مذکور در ماده (71) این قانون مدیران سیاسی و بقیه مدیران حرفه ای تلقی می گردند.
ماده 57 - دستورالعمل اجرایی این فصل و شرایط تخصصی و عمومی پست های مدیریت حرفه ای ونحوه ارتقاء مسیر شغلی با پیشنهاد سازمان به تصویب شورای عالی اداری میرسد.
ماده 65 - کلیه مشاغل مشمول این قانون براساس عواملی نظیر اهمیت و پیچیدگی وظایف و مسئولیت ها، سطح تخصص و مهارت های مورد نیاز به یکی از طبقات جدول یا جداول حق شغل اختصاص می یابند. حداقل امتیاز جدول یا جداول ارزشیابی مشاغل (2000) و حداکثر آن (6000) میباشد.
تبصره 1 - هرکدام از مشاغل متناسب با ویژگی ها، حداکثردر پنج رتبه، مقدماتی، پایه، ارشد، خبره و عالی طبقه بندی می گردند و هرکدام از رتبه ها به یکی از طبقات جدول یا جداول موضوع این ماده اختصاص می یابد. رتبه های خبره و عالی به مشاغل کارشناسی و بالاتر اختصاص می یابد. شاغلین مربوط در بدو استخدام در رتبه مقدماتی قرار می گیرند و براساس عواملی نظیر ابتکار و خلاقیت، میزان افزایش مهارتها، انجام خدمات برجسته، طی دوره های آموزشی و میزان جلب رضایت ارباب رجوع براساس ضوابطی که متناسب با ویژگی های مشاغل به تصویب شورای توسعه مدیریت میرسد ارزیابی و حسب امتیازات مکتسبه و طی حداقل مدت تجربه مربوط به سطوح پایه، ارشد، خبره و عالی ارتقاء می یابند. نخبگانی که طبق ضوابط مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی تعیین میشوند و افرادی که علاوه بر شرایط عمومی در بدو استخدام از تجربه و مهارت لازم برخوردار هستند طبق آییننامه ای که به پیشنهاد سازمان به تصویب هیات وزیران میرسد از طی برخی از رتبه ها معاف و در یکی از رتبه های دیگر قرار می گیرند.
تبصره 2 - کلیه عناوین مدیریت و سرپرستی متناسب با پیچیدگی وظایف و مسئولیتها، حیطه سرپرستی و نظارت و حساسیتهای شغلی و سایر عوامل مربوط در یکی از طبقات جدول فوق العاده مدیریت که حداقل امتیاز آن (500) و حداکثر آن (5000) است، قرار می گیرند.
تبصره 3 - امتیاز طبقه مشاغل آموزشی تمام وقت وزارت آموزش و پرورش و بهداشتی و درمانی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در جدول یا جداول حق شغل با ضریب (1 /1) محاسبه میگردد.
ماده 67 - جدول یا جداول موضوع ماده (65) و تبصره های (1) و (2) آن بنا به پیشنهاد سازمان به تصویب هیات وزیران میرسد و تخصیص هرکدام از مشاغل و طبقات شغلی آن به یکی از طبقات جداول حق شغل با پیشنهاد سازمان توسط شورای توسعه مدیریت انجام و برای اجراء به دستگاه های اجرایی ابلاغ میگردد. ارزیابی عوامل مربوط به شاغل براساس ضوابطی که با پیشنهاد سازمان به تصویب شورای مذکور میرسد توسط دستگاه های اجرایی انجام خواهد شد و سازمان بر اجراء این امر نظارت مینماید.
ماده 116 - شورای توسعه مدیریت و سرمایه انسانی که در این قانون شورای توسعه مدیریت نامیده میشود برای انجام وظایف ذیل و با ترکیب مذکور در این ماده تشکیل میگردد.
ب - وظایف و اختیارات:
1- بررسی و تصویب تعاریف و شرح وظایف رشته های شغلی.
2- بررسی و تصویب شرایط احراز رشته های شغلی و نحوه تخصیص آنها به طبقات جداول حقوق.
3- بررسی و تصویب دستورالعملها و رویه هایی که به موجب این قانون در صلاحیت شورا قرار میگیرد.
4 - هماهنگی در اظهارنظر و پاسخگویی به استعلامات و ابهامات اداری و استخدامی دستگاه های اجرایی در اجراء مفاد این قانون.
5- ایجاد رویه های واحد اداری و استخدامی در چهارچوب مقررات این قانون...
تصمیمات این شورا پس از تایید رئیس جمهور برای دستگاه های مشمول این قانون لازم الاجراء است.
دستورالعمل اجرایی نحوه انتخاب و انتصاب مدیران حرفه ای مصوب 1395/02/27 شورای عالی اداری (نامه شماره 579095 مورخ 1395/04/01 رئیس شورای عالی اداری)
ماده 1 - تعریف واژگان:
سازمان: سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور.
مدیران حرفه ای: شامل تمامی عناوین سمت های مدیریتی دستگاه های اجرایی مشمول قانون مدیریت خدمات کشوری، به استثناء سمت های مدیریت سیاسی، موضوع ماده 71 قانون مذکور و همترازان آنان است که به چهار گروه به شرح زیر تقسیم شده اند:
● مدیران ارشد: آن دسته از مدیرانی میباشند که وظیفه سیاست گذاری، خط مشی گذاری، برنامه ریزی کلان، هدایت و نظارت عالیه بر عملکرد دستگاه را در واحدهای ستادی به عهده دارند.
● مدیران میانی: به آن دسته از مدیرانی اطلاق میشود که وظیفه هماهنگی، ایجاد ارتباط بین سطوح عالی (مقامات) و یا مدیران ارشد را در واحدهای ستادی به عهده دارند. مانند: مدیران کل و معاونین آنان، معاونین سازمان ها، موسسات دولتی و مزاکر مستقل و سمت های مدیریتی هم سطح آن ها.
● مدیران پایه: به آن دسته از مدیرانی اطلاق میشود که وظیفه اجرای سیاست ها، خط مشی ها و برنامه های سازمانی را در واحدهای ستادی بر عهده دارند. مانند: روسای ادارات، روسای گروه ها، و سمت های مدیریتی همسطح آن ها.
● مدیران عملیاتی: شامل مدیران آن دسته از واحدهای عملیاتی یا اجرایی دستگاه های اجرایی نظیر مدارس، بیمارستان ها، ورزشگاه ها، موزه ها، مراکز فنی و حرفه ای و مراکز نگهداری معلولین هستند که تولید، تامین و ارایه خدمات اصلی و نهایی دستگاه را به عهده دارند.
● شایستگی عمومی مدیران: به مجموعه ای از دانش، مهارت ها، نگرش ها و ویژگی های تعیین شده از سوی سازمان اطلاق میشود که به یک فرد امکان می دهد تا بتواند وظایف مربوط را پس از احراز سمت مدیریتی و یا ارتقاء به سطوح بالاتر به طور موفقیت آمیز انجام دهد.