با عنایت به درخواست شماره 21992 /952500 مورخ 1395/7/4 سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری در خصوص تهیه طرح ویژه پهنه تاریخی نیشابور، شورای عالی شهرسازی و معماری ایران در جلسه مورخ 1395/8/24 پس از استماع گزارش توجیهی تهیه طرح ویژه، به شرح ذیل تصمیم گیری نمود:
نظر به:
- جایگاه نیشابور به عنوان یکی از مناطق کلیدی خراسان بزرگ و ایران در جغرافیای طبیعی و تاریخی حوزه ایرانشهر
- اهمیت شناخت ویژگی های اقلیمی و محیطی پهنه زیستی نیشابور و سنجش عملکردهای محلی و منطقه ای و فرامنطقه ای آن در حوزه های گوناگون طبیعی، تاریخی، اقتصادی، سیاسی، مذهبی، اجتماعی (تعامل دیرینه انسان با جغرافیا و محیط)
- لزوم شناخت توان بالقوه طبیعی و زیست محیطی و ارزش های بنیادین منطقه نیشابور و پهنه شهر کهن نیشابور به طور یکپارچه و در تمامیت آن برای سنجش امکان تحول توان پهنه از قوه به فعل، با هدف آبادانی سرزمین و حیات پایدار و با توجه به شاخص های مهم طبیعی - محیطی و فرهنگی نیشابور و لزوم حفظ شاخص های آبادانی از جمله:
- ارتباط تنگاتنگ شهر و روستا و مزارع و باغ ها و اهمیت آن از دیرباز در معیشت منطقه و لزوم حفظ این ارتباط
- میراث همچنان زنده و پویای کشاورزی و روستایی و منابع طبیعی و معدنی و لزوم حفظ کاربری اراضی کشاورزی و باغات
- بافت روستایی اصیل و تداوم حضور جوامع محلی و لزوم جلوگیری از مهاجرت و توانمند سازی جوامع محلی
- مدیریت بهینه نظام پایدار آب در منطقه و لزوم احیاء نظام پایدار آب در نیشابور
- جایگاه نیشابور از منظر تحولات دینی و مذهبی و لزوم شناخت بستر حضور و استقرار امام هشتم شیعیان در نیشابور و روند تحولات در حوزه های دینی و مذهبی و تبعات منطقه ای و جهانی آن، بستر تولید حجم عظیمی از میراث مکتوب و غیر مکتوب با شهرت جهانی.
- جایگاه ویژه منطقه نیشابور و موقعیت شهر کهن نیشابور از منظر تاریخ سیاسی و جغرافیای اداری و لزوم بررسی جامع نگر در چارچوب چالش های منطقه ای و جهانی
- جایگاه ویژه نیشابور در حوزه ارتباطات و اقتصاد شرق در دوران باستان و دوران اسلامی و لزوم شناخت شاخص ها و ویژگی های شبکه های ارتباطی و روابط اقتصادی و امکان سنجی ارتقاء سطح توان منطقه از قوه به فعل
- جایگاه ویژه نیشابور از منظر تحولات حوزه فرهنگ و ادب، علوم و فنون و صناعت و لزوم شناخت شاخص ها و ویژگی های مرتبط با این حوزه ها و امکان سنجی ارتقاء سطح توان منطقه از قوه به فعل.
- جایگاه ویژه نیشابور از منظر تنوع پهنه های زیستی و آثار تاریخی و فرهنگی، بستر شکل گیری محوطه های استقراری و حجم عظیمی از میراث فرهنگی با شهرت جهانی، لزوم حفظ آثار و ارزش های آن.
- جایگاه تاریخی نیشابور از منظر جغرافیای سیاحت، بستر شکل گیری محوطه های زیستی مرتبط و تولید حجم عظیمی از میراث فرهنگی، لزوم تبیین چارچوب ضوابط کارآمد گردشگری فرهنگی.
مقرر شد طرح ویژه آمایش حریم منظری شهر کهن نیشابور و طرح ویژه تفصیلی عرصه و حریم شهر کهن نیشابور (ابلاغ شده به نامه شماره 889 /92250 مورخ 1392/12/6) با رویکرد حفاظت از ارزش های اشاره شده، به مقیاس های مناسب، توسط وزارت راه و شهرسازی و با همکاری سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری و سایر دستگاه ها و نهادهای ذیربط تهیه شده و به تصویب شورای عالی شهرسازی و معماری برسد. شرح خدمات طرح های مذکور به تایید کمیته تخصصی معماری، طراحی شهری و بافت های واجد ارزش خواهد رسید. همچنین لازم است در کلیه مراحل راهبری تهیه طرح از مشارکت فعال نخبگان و صاحب نظران حوزه های مختلف مرتبط با شهر نیشابور بهره جسته شود. با توجه به تاثیر هرگونه اقدام بر لایه های زیرین پهنه شهر کهن نیشابور، کلیه اقدامات موضعی و عمرانی در مقیاس خرد و کلان از جمله طرح های گردشگری، احداث راه و. .. پس از تصویب طرح ویژه آمایش حریم منظری شهر کهن نیشابور مقدور بوده و لازم است از هرگونه تهیه طرح و انجام اقدامات توسعه ای موازی اجتناب گردد همچنین در زمان تهیه طرح اخذ نظر و استعلام از سازمان میراث فرهنگی کشور ضروری است. مادام به تصویب و ابلاغ طرح، استانداری خراسان رضوی، اداره کل راه و شهرسازی و سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری مسئولیت مدیریت اقدامات مختلف عمرانی و جلوگیری از آسیب، تعرض و تخریب ارزش های طبیعی - محیطی و تاریخی را بر عهده خواهند داشت.
مراتب جهت استحضار و صدور دستور انعکاس و اقدام اعلام میشود.
معاون معماری و شهرسازی و دبیر شورای عالی معماری و شهرسازی - پیروز حناچی