شماره پرونده: ه- ع/ 0003558 شماره دادنامه: 140109970906000283 تاریخ: 05/05/1401
شاکی: آقای سجاد کریمی پاشاکی
طرف شکایت: هیات وزیران
موضوع شکایت و خواسته: ابطال ماده یک اساسنامه صندوق کارآفرینی امید موضوع تصویبنامه شماره 81540/ت 57064ه- مورخ 1/8/1400 هیات وزیران
شاکی دادخواستی به طرفیت هیات وزیران به خواسته ابطال ماده یک اساسنامه صندوق کارآفرینی امید موضوع تصویبنامه شماره 81540/ت 57064ه- مورخ 1/8/1400 هیات وزیران به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
تصویبنامه شماره 81540/ت 57064ه- مورخ 1/8/1400 هیات وزیران
ماده 1- صندوق کارآفرینی امید که در این اساسنامه به اختصار "صندوق" نامیده میشود، به عنوان موسسه عمومی غیردولتی دارای شخصیت حقوقی و استقلال اداری و مالی است.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
مطابق بند «و» تبصره 12 بودجه سال 1396 صندوق ها نوآوری و شکوفایی و کارآفرینی امید در سال 1396به مدت یک سال به قانون فهرست نهادها و موسسات عمومی غیردولتی مصوب 19/4/1373 اضافه گردید و قید گردید اساسنامه آنها حداکثر تا پایان سال 1396 به عنوان نهاد عمومی غیردولتی به تصویب هیات وزیران میرسد لیکن توسعه این شخصیت حقوقی (موسسه عمومی غیر دولتی) بر سالها بدون مجوز مقنن فاقد اعتبار میباشد بنابراین درج عبارت موسسه عمومی غیردولتی در ماده یک اساسنامه توسط طرف شکایت متعین ماهیت حقوقی آن بود که مخالف موازین قانونی از جمله ماده 3 قانون مدیریت خدمات کشوری و ماده 11 اصلاحی اساسنامه میباشد.
1- مغایرت با قانون مدنی و بند و تبصره 12 بودجه سال 1396
مغایرت با خارج از حدود اختیارات
در پاسخ به شکایت مذکور، مدیر کل حقوقی دفتر ریاست جمهوری به موجب لایحه شماره 14537 به طور خلاصه توضیح داده است که:
صندوق کارآفرینی امید اعتبار تصویبنامه شماره 125752/ت 53854 ه- مورخ 8/10/1395 جز آن شرکتهای دولتی بود که به موجب بند و تبصره 12 قانون بودجه سال 1396 کل کشور هیات وزیران در تاریخ 27/12/1396 اساسنامه صندوق کارآفرینی امید را تصویب نموده و مطابق ماده یک اساسنامه به عنوان یک موسسه عمومی غیردولتی دارای شخصیت حقوقی و استقلال اداری و مالی بوده و مطابق ماده واحده قانون استفساریه در خصوص اختیار اصلاح اساسنامه سازمانها، شرکتها و موسسات دولتی و وابسته به دولت مصوب 30/1/1377 هیات وزیران اختیار اصلاح آن را دارد درج و عبارت حداکثر تا پایان سال 1396 در بند «واو» تبصره 12 قانون بودجه سال 1396 به این معنا نیست که نهاد مزبور حداکثر تا پایان 1396 به عنوان نهاد عمومی غیر دولتی قلمداد میشود بلکه اشاره به این دارد که هیات وزیران باید حداکثر تا پایان سال 1396 اساسنامه صندوق را به تصویب برساند و حکم اضافه شدن صندوق به قانون فهرست نهادها و موسسات عمومی غیردولتی برای یک سال نافه این مواردی نیست که این صندوق بدون اینکه در قانون فهرست از آن نام برده شود به اعتبار ذیل بند مزبور و اساسنامهای که به موجب آن به تصویب رسیده به عنوان نهاد عمومی غیر دولتی قلمداد شود هر چند که در قانون فهرست از آن یاد نشده باشد.
پرونده شماره ه- ع/ 0003558 مبنی بر ابطال (ماده یک اساسنامه صندوق کارآفرینی امید) موضوع تصویب نامه شماره 81540/ت57064 ه- مورخ 1/8/1400 هیات وزیران در جلسه مورخ 26/4/1401 هیات تخصصی بیمه، کار و تامین اجتماعی مورد رسیدگی قرار گرفت و اعضا به اتفاق به شرح زیر اعلام نظر نمودند:
رای هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی:
نظر به اینکه اولاً، موسسات عمومی غیردولتی به دو دسته: الف- موسسات عمومی غیردولتی که در قانون فهرست نهادها و موسسات عمومی غیردولتی ذکر شده اند و ب، موسسات و نهادهای عمومی غیردولتی خارج از قانون فهرست نهادها و موسسات عمومی غیردولتی تقسیم میشوند.
ثانیاً: بند (و) تبصره (12) قانون بودجه سال 1396 دارای دو قسمت میباشد که بر اساس قسمت اول آن مقرر شده است صندوق های «نوآوری و شکوفایی» و «کارآفرینی امید» به مدت یک سال به قانون فهرست نهادها و موسسات عمومی غیردولتی اضافه میشوند و بر اساس قسمت دوم آن مقرر شده اساسنامه آنها حداکثر تا پایان سال 1396 به عنوان نهاد عمومی غیردولتی به تصویب هیات وزیران میرسد.
لذا از آنجا که قید یک سال مقرر در بند (و) تبصره (12) قانون بودجه سال 1396 ناظر بر اضافه شدن این صندوق به قانون فهرست نهادها و موسسات عمومی غیردولتی بوده و نافی ماهیت حقوقی آن به عنوان یک نهاد و موسسه عمومی غیردولتی نبوده وضع اساسنامه به عنوان موسسه عمومی غیردولتی توسط هیات وزیران نیز موید این امر میباشد. لذا وضع اساسنامه برای «صندوق کارآفرینی امید» از سوی هیات وزیران به عنوان «موسسه عمومی غیردولتی» بر اساس قسمت اخیر بند (و) تبصره (12) قانون بودجه سال 1396 بوده است، لذا مغایر قانون و خارج از حدود اختیار قانونی مقام وضع کننده نبوده و رای به رد شکایت صادر میگردد.
این رای به استناد بند (ب) ماده (84) قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392 ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رئیس محترم دیوان عدالت اداری یا 10 نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است.
فتح الله نعمتی
نائب رئیس هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی
دیوان عدالت اداری