تاریخ دادنامه قطعی: 1394/05/31
شماره دادنامه قطعی: ---
پیام: حتی اگر مقتضی صدور حکم طلاق به دلیل عسروحرج زوجه وجود داشته باشد، در فرضی که الزام به طلاق مستلزم حرج بر زوج است، حکم طلاق قابل ابرام نیست.
خواهان زوجه خانم ش. ا. خانه دار با وکالت آقای س. ا. طی دادخواست تقدیمی به ریاست محترم دادگاههای عمومی و انقلاب شهرستان خ. به طرفیت خوانده همسرش آقای م. ن.و. شغل آزاد طرفین دعوی اهل و مقیم خوی تقاضای رسیدگی و صدور گواهی عدم امکان سازش جهت اجرای صیغه طلاق به لحاظ عسروحرج شدید نموده و وکیل مذکور توضیح داده تاریخ 1387/02/22 که زندگی مشترک را شروع کرده اند خوانده دعوی موکله را با طرح پرونده های متعدد واهی مبنی بر تدلیس و فسخ نکاح آزارو اذیت نموده و موجبات هتک حرمت وی و خانوادگی اش رافراهم و با بیان و شرح گذشته زندگی اش و طرح دعوی فسخ نکاح (که دادنامه های بدوی و تجدیدنظر و دیوان عالی کشور مبنی بر ردّ دعوی فسخ نکاح که ضمیمه پرونده است نشانگر آنست موجب عسروحرج موکله شده و امکان ادامه زندگی مشترک وجود ندارد. به علاوه به لحاظ عدم توانایی مالی خوانده برای پرداخت نفقه و سایر حقوق قانونی اش ادامه زندگی را غیرقابل تحمل ساخته است لذا تقاضای رسیدگی و صدور حکم و گواهی عدم امکان سازش به منظور اجرای صیغه طلاق را نموده است و پرونده پس از تشریفات ثبت و ارجاع در شعبه هفتم دادگاه عمومی حقوقی خوی مطرح و در جلسه اولیه دادگاه وکیل خواهان گفته خواسته به شرح دادخواست است و مطالب مذکور را و اینکه زوج با طرح دعاوی موجب هتک حرمت و اذیّت و آزار روحی موکله شده و کاملا در عسروحرج میباشد تکرار و تقاضای رسیدگی و صدور حکم طلاق نموده است و وکیل خوانده اظهار داشته طبق قاعده فقهی الطلاق بید من اخذ بالساق طلاق حق مرد است و خواهان مدعی عسروحرج است در صورتی که هیچگونه عسروحرج برای زوجه وجود نداشته و موکل زندگی خویش را دوست دارد و حاضر برای طلاق نمیباشد و طرح دعوی فسخ نکاح از سوی زوج نمی تواند از موجبات عسروحرج برای زوجه باشد و در خصوص نفقه نیز موکل حاضر به پرداخت نفقه زوجه میباشد و در صورتی عدم پرداخت نفقه موجب عسروحرج میشود که زوج برابر احکام صادره و علی رغم الزام وی به پرداخت نفقه از تادیه نفقه امتناع نماید که در ما نحن فیه این امر محقق نشده است و تقاضای صدور حکم به ردّ دعوی خواهان نموده است و دادگاه قرار ارجاع امر به داوری صادر و داور زوج نوشته پس از انجام مذاکرات لازم با زوج نامبرده اصرار بر تداوم زندگی مشترک دارد و حاضر به طلاق همسرش نمیباشد و متاسفانه با زوجه نتوانستم مذاکره داشته باشم و داور زوجه نیز ضمن بیان اظهارات زوجه از جمله اینکه گفته 6 سال است از عقد نکاح ما می گذرد و پس از طرح فسخ نکاح در دادگاه هیچ یا افراد خیراندیش را نفرستاند برای حل و فسخ قضیه چرا که قبلا راضی به حلّ مشکل نبودند و در این شش سال به وجود اطلاع وی در چگونگی اوضاع و احوال معیشتی بنده از پرداخت حق و حقوق بنده از قبیل مهریه، نفقه، یارانه خودداری نمود و گفته این مدت را در عسروحرج سپری نموده ام و دیگر زندگی با همسری که بناحق به اتهام تدلیس و فسخ نکاح آبروی خانوادگی را از بین برده عاقبت خوشی نخواهد داشت و پزشک قانونی زوجه را غیرمدخوله ذکر نموده و کارشناس رسمی کلّ نفقه معوقه زوجه را مبلغ 50/700/000 ریال تعیین نموده است و دادگاه پس از تحقیقات انجام شده در دادنامه شماره --- - 1392/02/28 در خصوص خواسته ش. ا. با وکالت س. الف.ز. به طرفیت م. ن.و. به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش به لحاظ عسروحرج شدید با توجه به فتوکپی سند نکاحیه وجود علقه زوجیت دائم بین طرفین را محرز و نظر به اینکه داوران تشخیص عدم امکان سازش طرفین داده اند دادگاه عسروحرج در ادامه زندگی مشترک نامبردگان را محرز و دعوی را ثابت تشخیص و نظر به اینکه زوجه 2 عدد از سکه های خود را از مهریه بذل کرده به استناد مواد قانونی که ذکر کرده به صدور گواهی عدم امکان سازش اظهارنظر کرده است که از ناحیه زوج آقای م. ن.و. با وکالت الف. ب. مورد اعتراض و طی دادخواست تقدیمی و لایحه پیوست تجدیدنظرخواهی نموده است. لذا پرونده در شعبه پنجم دادگاه تجدیدنظر استان آذربایجان غربی مطرح و در دادنامه شماره --- - 1393/10/30 تجدیدنظرخواهی را وارد ندانسته و با قید اینکه حکم به الزام زوج به طلاق زوجه صادر مینماید دادنامه بدوی را تصحیح و آن را تایید نموده است. متعاقبا زوج آقای م. ن.و. با وکالت آقای الف. ب. نسبت به دادنامه شماره --- - 1393/10/30 دادگاه تجدیدنظر مذکور اعتراض و طی دادخواست فرجامی فرجام خواهی نموده است بدین جهت پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و به این شعبه ( 26 دیوان عالی کشور) ارجاع گردیده است.هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای رضا انصاری عضو ممیز و اوراق پرونده و دادنامه شماره --- - 1393/10/30 فرجام خواسته مشاوره نموده چنین رای میدهد:
در خصوص اعتراض فرجام خواهی زوج آقای م. ن.و. به طرفیت همسرش خانم ش. ا. نسبت به دادنامه شماره فوق صادره از شعبه پنجم دادگاه تجدیدنظر استان آذربایجان غربی با توجه به محتویات پرونده و دفاعیات فرجام خواه در طول دادرسی و نامه شماره 1473 - 1393/09/27 مرکز مداخله در بحران های فردی، خانوادگی، اجتماعی سازمان بهزیستی استان مبنی بر اینکه طبق اظهارات همسایگان، فرجام خواه(زوج) بیکار و فاقد درآمدی میباشد با اینکه اختیار طلاق با زوج است به حکم الطلاق بید من اخذ بالسّاق الزام زوج به طلاق و پرداخت 698 سکه بهارآزادی مستلزم حرج بر زوج است و قاعده لاحرج بر او نیز جاری است لذا ابرام دادنامه فرجام خواسته مشکل است و فرجام خواهی زوج وارد به نظر میرسد و ضمن نقض دادنامه پرونده به استناد بند ج ماده 401 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی به دادگاه همعرض صادر کننده رای منقوض ارجاع میشود.
شعبه --- دیوان عالی کشور - رئیس و عضو معاون
رضا انصاری - محمد ربّانی نژاد