در تاریخ 1399/07/05 خانم پ. ب. ب. لت از طرف خانم ف. و. ش. به طرفیت اقای ا. ا. دادخواستی به خواسته صدور حکم طلاق بدلیل عسر و حرج ناشی از سوی رفتار شدید زوج و ابتلای وی به بیماری عصبی و عدم امنیت جانی در منزل مشترک تقدیم نموده که حسب الارجاع در شعبه *ثبت و مورد رسیدگی قرار میگیرد. خانم ف. م. و اقای ا. س. وکلای پایه یک دادگستری با تقدیم وکالتنامه از جانب خوانده (زوج) اعلام وکالت نمودهاند در جلسه رسیدگی مورخ 1399/08/20 که با حضور زوجین و وکلای انان تشکیل گردیده وکیل خواهان اظهار داشت خواسته به شرح دادخواست تقدیمی است.تقاضای صدور حکم بر الزام خوانده به مطلقه نمودن موکل به علت عسر و حرج را دارم. برابر اظهار موکل زوج دارای مشکل روحی و روانی شدید بوده و شدیدا بد دل و بدگمان میباشد. و با رفتارهای نامتعارف در طول زندگی مشترک وی را به عناوین مختلف مورد ازار و اذیت روحی قرار داده است.و موکل شدیدا در عسر و حرج قرار دارد. زوجه اظهار داشت زوج شدیدا دارای مشکل روحی و روانی بوده و در مدت 21 سال زندگی مشترک همیشه بد دل و شکاک بوده و بر اساس تخیلات غیرواقعی اینجانبه را کتک کاری و ازار و اذیت روحی قرار داده و قادر به ادامه زندگی مشترک نمی باشم و تقاضای صدور حکم بر طلاق دارم. وکیل حاضر خوانده اظهار داشت موکل ادعای خواهان را قبول ندارد. و مهریه و حقوق مالی ایشان را پرداخت نمودهاند و ادعاها مستند به دلیل نمیباشد. تقاضای رد دعوی خواهان را دارم. زوج اظهار داشت یک اپارتمان به نام ایشان زده ام و زمین به نام ایشان زده ام و از نظر اخلاقی مشکلی ندارم. و از سلامت روحی و روانی برخوردار هستم و حاضرم به پزشکی قانونی بروم و زندگی خودم را دوست دارم. سپس دادگاه قرار ارجاع امر بداوری صادر نموده و داوران زوجین هر یک نظریه کتبی خود را که حاکی از عدم حصول سازش بین طرفین بوده تقدیم داشته اند سپس دادگاه زوج را جهت بررسی وضعیت روحی و روانی او به *معرفی نموده و در نظریه مورخ 1399/11/26 پزشکی قانونی اعلام گردیده که نامبرده مبتلا به اختلال شخصیت پارانویید میباشد. خوانده طی لایحه تقدیمی هر دو وکیل منتخب خود را از وکالت خویش عزل نموده است. در جلسه رسیدگی مورخ 1400/01/18 زوجه و وکیل ایشان همان مطالب جلسه قبل را بیان نموده نمودهاند و زوج اظهار داشت به نظریه پزشکی قانونی اعتراض دارم. بنده مدتی افسرده بودم و چند ماهی دارو خوردم و خوب شدم و شکاک و بددل نیستم و زوجه ظواهر پوشش خود را رعایت نمی کند و می گویند اگر سه میلیارد تومان بدهی حاضرم به زندگی مشترک برگردم النهایه راضی به طلاق نیستم. دادگاه با توجه به اعتراض زوج به نظریه پزشکی قانونی، نظریه کمیسیون پزشکی را در خصوص مورد خواستار گردیده و در نظریه مورخ 1400/04/02 کمیسیون سه نفره پزشکی قانونی استان *درباره زوج اعلام گردیده که نامبرده مبتلا به اختلال شخصیت پارانوییدی میباشد. و گواهی مورخ 99/11/26 پزشکی قانونی *مورد تایید میباشد. در جلسه مورخ 1400/05/18 وکیل خواهان اظهار داشت موکل اصرار به طلاق دارد. و مهریه و کلیه حقوق مالی خویش را بذل مینماید. و جهیزیه در تصرف موکل میباشد. و فرزند غیربالغ ندارند. زوج اعلام نموده که زوجه مهریه خویش را دریافت نموده است.پزشکی *طی گواهی مورخ 1400/06/03 نتیجه آزمایش بارداری زوجه را منفی اعلام نموده است. سرانجام دادگاه ختم دادرسی را اعلام و پس از اظهار عقیده قاضی مشاور به موجب دادنامه شماره *مورخ 1400/07/21 با توجه به اظهارات زوجه و وکیل ایشان و نظریات پزشکی قانونی و مشکلات روحی و روانی زوج عسر و حرج زوجه را در تداوم زوجیت محرز تشخیص و با لحاظ نظریه قاضی مشاور و به استناد مواد 1130 و 1145 و 1146 قانون مدنی و مواد 26 و 27 و 29 قانون حمایت خانواده حکم بر الزام زوج به مطلقه نمودن زوجه صادر و توضیح داده که زوجه الباقی مهریه و حقوق ناشی از نکاح را در قبال طلاق بذل مینماید. و جهیزیه در تصرف زوجه بوده و زوجین فاقد فرزند غیربالغ میباشند و برابر گواهی پزشکی قانونی زوجه باردار نمیباشد. و نوع طلاق باین خلعی بوده و عده طلاق سه طهر میباشد. اعتبار رای صادره شش ماه از تاریخ ابلاغ رای فرجامی یا انقضای مهلت فرجام خواهی میباشد. زوج در مهلت قانونی با تقدیم دادخواست نسبت به دادنامه صادره تجدیدنظرخواهی نموده که پس از طی تشریفات قانونی و وصول پرونده بمرجع تجدیدنظر *اذربایجان شرقی شعبه *حسب الارجاع وارد رسیدگی شده و در جلسه فوق العاده مورخ 1400/09/21 توضیحات زوجه را استماع و در صورتمجلس منعکس نموده و زوجه اعلام داشته بابت تمام مهریه خود یک قطعه زمین به مساحت 330 متر واقع در شرکت ولی عصر مراغه از شوهرم تحویل گرفته ام و با بذل مبلغ پنجاه میلیون تومان وجه نقد سبب کراهت از زوج و تعیین نوع طلاق و تعهد به استرداد ان در حق زوج در زمان اجرای طلاق تقاضای رد اعتراض ایشان و تایید دادنامه صادره را دارم. سرانجام دادگاه ختم دادرسی را اعلام و به موجب دادنامه شماره *مورخ 1400/09/22 اعتراض تجدیدنظرخواه را غیرموجه تشخیص و دادنامه تجدیدنظرخواسته را به شرح زیر اصلاح نموده 1- تصمیم دادگاه در الزام زوج به مطلقه نمودن زوجه در یکی از دفاتر رسمی طلاق به صدور حکم به الزام زوج به طلاق زوجه و به سبب عسر و حرج تغییر می یابد. 2- زوجه مبلغ پنجاه میلیون تومان وجه نقد به سبب کراهت و در قبال طلاق در مرحله تجدیدنظر به زوج بذل نمودند با توجه به دریافت قبلی تمام مهریه مبلغ مذکور در زمان اجرای طلاق به زوج پرداخت خواهد شد. 3- درصورت امتناع زوج از حضور در دفتر طلاق دادگاه جهت اجرا و ثبت واقعه طلاق به سردفتر مجری طلاق نمایندگی اعطای مینماید. و سپس با رد اعتراض تجدیدنظرخواه به استناد ماده 358 قانون ایین دادرسی مدنی دادنامه تجدیدنظرخواسته را تایید نموده است. دادنامه اخیرالذکر در تاریخ 1400/09/24 به زوج ابلاغ شد و نامبرده در تاریخ 1400/10/12 با تقدیم دادخواست نسبت به ان فرجام خواهی نموده که پس از طی تشریفات قانونی و وصول پرونده به دیوان عالی کشور جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع گردیده است. دادخواست فرجامی به هنگام شور قرائت میگردد.
هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای ح. ع. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می دهد:
فرجام خواهی اقای ا. ا. نسبت به دادنامه شماره *مورخ 1400/09/22 شعبه *که در جهت اصلاح و تایید دادنامه شماره *مورخ 1400/07/21 صادره از شعبه *انشای گردیده و به موجب ارای مرقوم به لحاظ احراز عسر و حرج زوجه در تداوم زوجیت حکم بر الزام زوج (فرجام خواه) به مطلقه نمودن زوجه (فرجام خوانده) با شرایط مقرر صادر گردیده است.با توجه به جامع اوراق پرونده و تحقیقات و رسیدگی های به عمل امده وارد و موجه نیست زیرا زوج فرجام خواه حسب نظریه بدوی پزشکی قانونی و هم چنین نظریه کمیسیون مضبوط در پرونده مبتلا به اختلال شخصیت پارانویید میباشد. که از عوارض این بیماری بددلی و سوی ظن و شکاکیت زوج نسبت به زوجه بوده که می توانسته موجبات ازار و اذیت روحی و جسمی زوجه را در ایام زندگی مشترک بدنبال داشته باشد. که درنهایت ادامه زندگی مشترک را برای زوجه غیرقابل تحمل ساخته و موجب افتراق جسمانی طرفین گردیده است.در چنین شرایطی که زوج مبتلا به بیماری پارانویید بوده تکلیف به زوجه به تحمل این وضعیت همراه با مشقت و سختی، تکلیف مالایطاق محسوب بوده که شرعا جایز نخواهد بود و درنتیجه تداوم این وضعیت نیز با توجه به اوضاع و احوال حاکم بر روابط و زندگی طرفین برای زوجه مشقت بار و غیرقابل تحمل بوده و موجب عسر و حرج وی در استمرار زوجیت خواهد بود بنابراین استنباط و تشخیص دادگاه در احراز عسر و حرج زوجه در ادامه زندگی مشترک صایب و موجه بوده و از این رو دادنامه های بدوی و فرجام خواسته به لحاظ مجموع اوراق و محتویات پرونده و اظهارات طرفین در جلسات دادرسی و نظریات پزشکی قانونی و اقدامات و رسیدگی های به عمل امده موجها و مطابق مقررات و موازین قانونی اصدار یافته و اعتراض فرجام خواه در حد و کیفیتی نیست که به استنباط و تشخیص دادگاه و اساس دادنامه معترض عنه خلل و خدشه ای وارد و موجبات نقض ان را فراهم سازد و چون از حیث رعایت اصول و قواعد دادرسی ایراد موثری بر دادنامه مرقوم مترتب نمیباشد. لهذا ضمن رد فرجام خواهی فرجام خواه به استناد مواد 370 و 396 قانون ایین دادرسی مدنی دادنامه فرجام خواسته ابرام میگردد.
رئیس شعبه *: ح. ع.
مستشار: ح. م. ه. مستشار: م. ح. م.