بسمه تعالی
هیات تخصصی اداری و امور عمومی
شماره پرونده: 0400099 شماره دادنامه سیلور: 140431390002160329 تاریخ:1404/08/25
شاکی: شرکت دادآفرین دادبه پارسیان با وکالت خانم سمانه رجبی و آقای ارژنگ منصوری جوزانی
طرف شکایت: سازمان بورس و اوراق بهادار
موضوع خواسته: ابطال ماده 4 و تبصره های آن موضوع دستورالعمل حاکمیت شرکتی ناشران ثبت شده نزد سازمان بورس و اوراق بهادار مصوب هیات مدیره سازمان بورس مورخ 1401/07/18
شاکی دادخواستی به طرفیت سازمان بورس و اوراق بهادار به خواسته ابطال ماده 4 و تبصره های آن موضوع دستورالعمل حاکمیت شرکتی ناشران ثبت شده نزد سازمان بورس و اوراق بهادار مصوب هیات مدیره سازمان بورس مورخ 1401/07/18 تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر می‌باشد:
اعضای هیات مدیره و مدیر عامل برای ایفای مسیولیت های خود در شرکت و در راستای رعایت ضوابط و الزامات قانونی باید دارای تحصیلات و تجربه لازم (مطابق ضوابط مندرج در آیین‌نامه ماده 13 قانون توسعه ابزارها و نهادهای مالی جدید در راستای تسهیل اجرای سیاست های کلی اصل 44 قانون اساسی) و فاقد محکومیت قطعی کیفری یا انضباطی موثر موضوع قوانین و مقررات بازار سرمایه بوده و یا یک سال از اتمام آن گذشته باشد. در این خصوص اعضای هیات مدیره اقرارنامه ای مبنی بر رعایت شرایط یاد شده به کمیته انتصابات ارایه می نمایند.
تبصره 1: اکثریت هیات مدیره باید غیرموظف باشند. بانک ها، موسسات مالی و اعتباری و بیمه ها موظفند مفاد این تبصره را با لحاظ اساسنامه نمونه مصوب سازمان اجرا نمایند.
تبصره 2: رییس هیات مدیره یک شرکت نمی‌تواند همزمان هیچگونه سمت دیگری در همان شرکت داشته باشد. مدیرعامل و اعضای موظف هیات مدیره نمی توانند در شرکت های ثبت شده نزد سازمان بورس یا نهادهای مالی دیگر، مدیرعامل یا عضو موظف هیات مدیره بوده و یا سمت اجرایی داشته باشند. هیچ یک از اعضای هیات مدیره نباید اصالتاً یا به نمایندگی از شخص حقوقی همزمان در بیش از 3 شرکت ثبت شده نزد سازمان بورس یا نهادهای مالی، به عنوان عضو هیات مدیره انتخاب شوند. اعضای هیات مدیره باید در این خصوص، اقرارنامه ای به کمیته انتصابات ارایه نمایند. مدیران نهادهای واسط از تعدد عضویت بیش از 3 شرکت مستثنی می‌باشد.
تبصره 3: اعضای هیات مدیره باید علاوه بر اقرارنامه موضوع تبصره 2 این ماده، به صورت مکتوب قبولی سمت عضویت در هیات مدیره و پذیرش تعهدات و مسیولیت های آن را به کمیته انتصابات اعلام نمایند.
تبصره 4: حداقل یکی از اعضای هیات مدیره باید غیرموظف و دارای تحصیلات مالی (حسابداری، اقتصاد، مدیریت مالی و سایر رشته های مدیریت با گرایش مالی یا اقتصادی) و تجربه مرتبط باشد.
تبصره 5: موظف شدن اعضای هیات مدیره، ضمن رعایت شرایط این ماده، صرفاً پس از تصویب هیات مدیره امکان پذیر خواهد بود و مدیر ذی نفع در این تصمیم گیری حق رای ندارد.
نظریه شورای نگهبان:
عطف به نامه شماره 0303786 (0400099) مورخ1404/2/27:
موضوع ماده 4 و تبصره های آن از دستورالعمل حاکمیت شرکتی ناشران ثبت شده نزد سازمان بورس اوراق بهادار مصوب هیات مدیره سازمان بورس مورخ 1401/07/18، در جلسه مورخ 1404/06/03 فقهای معظم شورای نگهبان مورد بحث و بررسی قرار گرفت که به شرح ذیل اعلام نظر می‌گردد:
- جعل شرایط مذکور در مواد و تبصره های مورد شکایت فی نفسه خلاف شرع نیست و در صورتی که واضع دستورالعمل، صلاحیت قانونی داشته و در حدود اختیارات عمل کرده باشد، خلاف شرع شناخته نشد. تشخیص این دو امر به عهده دیوان عدالت اداری است.
پرونده کلاسه 0400099 ه ع با موضوع "ابطال ماده 4 و تبصره های آن از دستورالعمل حاکمیت شرکتی ناشران ثبت شده نزد سازمان بورس و اوراق بهادار تهران مصوب هیات مدیره سازمان بورس مورخ 1401/07/18" در جلسه هیات تخصصی اداری و امور عمومی مطرح و به شرح آتی رای صادر گردید.
رای هیات تخصصی اداری و امور عمومی دیوان عدالت اداری
نظر به اینکه قایم مقام دبیر شورای معظم نگهبان به موجب نامه شماره 47025/102 مورخ 1404/06/12 اعلام داشته که موضوع ماده 4 و تبصره های آن از دستورالعمل حاکمیت شرکتی ناشران ثبت شده نزد سازمان بورس و اوراق بهادار تهران مصوب هیات مدیره سازمان بورس مورخ 1401/07/18 در جلسه مورخ1404/06/03 فقهای معظم شورای نگهبان مورد بحث قرار گرفت که بر این اساس "جعل شرایط مذکور در مواد و تبصره های مورد شکایت فی نفسه خلاف شرع شناخته نشد." بنابراین نظر به اینکه بر اساس ماده 87 قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی 1402/02/10) نظر فقهای شورای نگهبان برای هیات عمومی یا هیاتهای تخصصی مربوط لازم الاتباع است و بر اساس ماده 33 آیین‌نامه اداره جلسات هیات عمومی و هیاتهای تخصصی دیوان عدالت اداری مصوب رییس قوه قضاییه در مواردی که درخواست ابطال مصوبه‌ای در هیات تخصصی به لحاظ مغایرت با شرع مورد رسیدگی قرارگرفته و هیات تخصصی نیز به استناد نظر فقهای شورای نگهبان شکایت را رد کرده باشد، این شکایت مشمول اعتراض موضوع بند «ب» ماده 84 قانون نخواهد بود. در نتیجه با اتفاق آراء اعضای هیات تخصصی و مستنداً به بند (1) ماده 87 قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی 10/2/1402) رای به رد شکایت صادر می‌شود؛ بر اساس ماده 93 قانون یاد شده آرای هیاتهای تخصصی و هیات عمومی در ابطال و عدم ابطال مصوبات موضوع بند (1) ماده (12) این قانون، در رسیدگی و تصمیم گیری مراجع قضایی و اداری، معتبر و ملاک عمل است.
دکتر زین العابدین تقوی
رییس هیات تخصصی اداری و امور عمومی