مرجع صدور رأی اصلاحی پس از اعتراض به رأی

تاریخ دادنامه قطعی: 1393/11/06
شماره دادنامه قطعی: ---

پیام: پس از اعتراض به رای، تصحیح رای در صلاحیت دادگاه رسیدگی کننده به رای معترضٌ عنه است.

یکم: برابر مندرجات پرونده بدوی به کلاسه --- یا 585 - / 90 شعبه دوم دادگاه عمومی شهرستان میاندرود 1 - در تاریخ 1390/12/18 آقای الف. م. وکیل پایه یکم دادگستری به وکالت از آقایان ر. ع.م. و ک.گ. و ع.ر.گ. و ج.ت. و ک.گ. و ق.گ. و ذ.گ. و الف. ب. و ع.الف. و م.ت. و ع.م. و ن.ص. و م.ح. و ج.گ. و الف. گ. و م.گ. با ارائه دادخواست به طرفیت امور اراضی جهاد کشاورزی و خانم‌ها س.الف. و ع.م. و ه.م. و آقایان پ.م. و ع.م. و الف. م. و خانم ن.م. به خواسته‌های 1 - احراز و اثبات حقوق تصرفی و دستدارمی و اعیانی نسبت به پلاک... فرعی از... اصلی بخش... ساری و 2 - ابطال سند مالکیت پلاک... فرعی از... فرعی از... اصلی بخش... ساری به مساحت پنج هزار و چهارصد متر مربع و 3 - الزام خوانده ردیف اول بر تنظیم سند واگذاری ملک متنازعٌ‌فیه به نام خواهان‌ها در اجرای قانون انحلال بنگاه خالصجات به انضمام کلیه خسارات دادرسی اعم از هزینه دادرسی و حق‌الوکاله و کارشناسی از باب تسبیب هر یک مقوم به 51/000/000 ریال 4 - صدور فوری دستور موقت بر منع انتقال پلاک مرقوم با پیوست کردن وکالتنامه‌اش و تصاویر مصدق از کارت‌های ملی... و از سند مالکیت رسمی و استشهادیه و مکاتبات و... اعلام داشته: «...خواهان‌ها از مورد چندین سال قبل از پیروزی انقلاب اسلامی تاکنون متصرف و مالک حقوق تصرفی و دستدارمی و اعیانی در پلاک‌ها فرعی موصوف از اراضی ساحلی خالصجات بوده و می‌باشند که آباء و اجدادی در آن به‌عنوان دامداری و صیدگاه صیادی‌شان در دریای مازندران استفاده می‌کنند و استشهادیه محلی و نامه انجمن ده (روستای) وقت و نامه‌های مدیرکل وقت کشاورزی مازندران و شوراهای اسلامی و روستاهای شریف آباد و حسن آباد و تازه آباد سپاه به ریاست سازمان قضایی و اداره شیلات بابلسر و اداره منابع طبیعی و نامه مدیرکل دفتر برنامه‌ریزی و هماهنگی استانداری مازندران به اداره کل شیلات، همگی موید سابقه بیش از پنجاه و پنج ساله تصرفات مالکانه تصرفی و دستدارمی اعیانی خواهان‌ها از روستای شریف آباد و بر اراضی متنازعٌ‌فیه که از اراضی ساحلی خالصه می‌باشد مستند بر اساس قانون انحلال بنگاه خالصجات مصوب 1346/04/20 مجلس شورای ملی وقت علی‌الخصوص ماده 3 قانون مرقوم که مقرر می‌دارد: اراضی خالصه که دارای حقوق اعیانی و متصرفی متصرف می‌باشند، از طریق کمیسیون ماده مرقوم پس از ارزیابی دریافت حقوق دولتی به متصرفین واگذار شود. ازجمله این اراضی خالصه پلاک... اصلی مرقوم می‌باشد که پس از طی تشریفات قانونی به نام دولت رژیم سابق به ثبت رسیده و به درخواست اداره کل کشاورزی و عمران اصلاحات اراضی وقت مازندران برابر صورت‌مجلس تفکیکی 16689 - 1346/09/09 به قطعات متعددی ازجمله پلاک... فرعی... به مساحت 100/39 متر مربع تفکیک شد که درخواست خواهان‌ها قبل از پیروزی انقلاب اسلامی برای واگذاری این اراضی، موید سبق تصرفات و حقوق موصوف آن‌ها در رقبه متنازعٌ‌فیه است. ولی خوانده ردیف دوم با تدارک اسناد ساختگی و مالک قلمداد کردن مورث خواندگان ردیف‌های 3 الی 7 و خوانده ردیف هشتم، مدعی واگذاری و خرید حقوق دستدارمی آن‌ها شده و از طریق ماده 147 و 148 اصلاحی قانون ثبت به شرحی که مرقوم داشته اقدام به اخذ سند مالکیت در تاریخ 1390/02/25 می‌نمایند و با اعلام عدم تصرف و... آنان تقاضای رسیدگی و صدور رای به خواسته‌های مزبور را دارد. 2 - به موجب دادنامه شماره --- - / 90 - 1390/12/23 با اعلام عدم احراز فوریت دعوی خواهان‌ها و... قرار رد تقاضای دستور فوری موقت موردنظر صادر و دستور ثبت مجدد پرونده و متعاقبا دستور تعیین وقت رسیدگی و دعوت از اصحاب دعوی داده شد. وقت رسیدگی برای 1391/06/09 تعیین و پس از اقدام به دعوت از طرفین آقای م.ش. دارای پرونده وکالت پایه یکم دادگستری به وکالت از خانم س.الف. وکالت‌نامه به‌ضمیمه مستنداتش طی لایحه ثبت شده به شماره 650 - / 91 - 1391/06/15 ضمن اعلام مالکیت رسمی موکله‌اش با رعایت تشریفات قانونی مقید و متصرف اراضی موردنظر به نحو خریداری به شرح مرقوم شد. او افزود به علت بی‌ارتباط بودن موضوعی پیوست‌های دادخواست خواهان‌ها در طبیعت با اراضی ملکی موکله‌اش و مطرح بودن سابقه تصرف عدوانی و... خواهان‌ها به شماره بایگانی --- در مرجع تجدیدنظر جهت اخذ آخرین دفاع مورخه 1391/07/15 و فقدان دلیل هرگونه سابقه تصرفات... و درج اسامی خواندگان ردیف‌های 3 الی 8 جهت اطاله دادرسی و واهی بودن دعوی مطروحه، درخواست رد دعوی خواهان‌ها را دارد و لایحه ابرازی مدیر امور اراضی جهاد کشاورزی مبنی بر واگذاری ملک متنازع‌فیه با اخذ حقوق دولتی به خانم س.الف. و عدم مشاهده هرگونه سوابق اجرایی خواهان‌ها در خصوص تصرفات اراضی مورد ادعا مشمول خالصجات و معرفی کردن دیوان عدالت اداری برای اعتراض خواهان‌ها به تصمیمات مدیریت مذکور و درخواست رد دعوی به شماره 649 - / 91 - 1391/06/15 ثبت و پیوست است. 3 - در وقت مقرر رسیدگی مذکور آقای وکیل موصوف خواهان‌ها ضمن شرح مفصل و با تکرار دعاوی و خواسته‌ها به شرح دادخواست تقدیمی و پاسخ به لوایح واصله یاد شده استدعای رسیدگی و احقاق حق خواهان‌ها را نمود، اما خواندگان حضور نیافتند و لوایح فوق‌الاشعار خوانده ردیف اول و آقای وکیل خوانده ردیف دوم ثبت و پیوست بوده است. (صفحات 1 لغایت 72 ) طی دادنامه شماره --- - / 91 - 1391/06/25 ضمن شرح دعاوی و خواسته‌ها و استماع اظهارات آقای وکیل خواهان‌ها و مداقه لوایح تقدیمی خواندگان موصوف و به استناد مقررات ماده 13 قانون دیوان عدالت مصوب 1385/03/09 با اعلام صلاحیت رسیدگی به دعوی مزبور با دیوان عدالت اداری با قید اینکه ورود دادگاه در ماهیت دعوی خواهان‌ها به خواسته اثبات مالکیت ملک مورد دعوی و ابطال سند ثبتی و نهایتا الزام خواندگان به تنظیم سند به نام خواهان‌ها مستلزم رسیدگی به اعتراض خواهان‌ها و ابطال تصمیمات سازمان مذکور در دیوان عدالت اداری را می‌طلبد و با وجود تصمیم سازمان امور اراضی استان مازندران به شرح مذکور دادگاه قادر به رسیدگی به خواسته‌های خواهان‌ها نمی‌باشد و رسیدگی به خواسته‌های آنان در وضعیت فعلی فاقد شرایط قانونی تشخیص و حکم به رد دعوی صادر و رای صادره حضوری و ظرف مهلت قانونی قابل تجدیدنظرخواهی اعلام شد. (صفحات 73 لغایت 77 ). دوم: رای مزبور به شرح ظهر 90 به آقای الف. م. به وکالت از خواهان‌ها در 1391/07/26 ابلاغ و دستور ثبت فرجام‌خواهی‌اش 1391/08/11 داده شد. (صفحات 98 لغایت 121 ) سوم: طی دادنامه اصلاحی شماره 545 - 1391/08/21 به لحاظ عدم قید نام خوانده ردیف هشتم خانم ن.م. ناشی از سهو قلم به استناد ماده 309 قانون آیین دادرسی مدنی اقدام به درج نام مشارٌالیها به‌عنوان خوانده هشتم در دادنامه قبلی به شرح مندرج گردید. (صفحات 122 لغایت 124 ) چهارم: رای اصلاحی یاد شده به شرح ظهر صفحه 127 در تاریخ 1391/09/29 به آقای الف. م. به وکالت از خواهان‌های موصوف ابلاغ و فرجام‌خواهی‌اش در تاریخ 1391/10/25 ثبت گردید (صفحات 139 لغایت 145 ) و مشارٌالیه به شرح لایحه تقدیمی اقدام به رفع نقص برابر فیش‌های ضمیمه کرد (صفحات 136 لغایت 138 ) لایحه دفاعیه آقای م.ش. به وکالت از خانم س.الف. به شماره 987 - / 91 - 1391/09/08 ثبت شد. او با اعلام اینکه آقای وکیل خواهان‌ها در مهلت مقرر قانونی دادخواست تجدیدنظرخواهی تقدیم نکرد و برخلاف مقررات اقدام به تقدیم دادخواست فرجام‌خواهی نمود. پیوست (صفحه 126 ) می‌باشد. لایحه بعدی مشارٌالیه به شماره 683 - / 92 - 1392/05/31 پیوست (صفحات 165 لغایت 168 ) می‌باشد. پرونده به دیوان‌عالی‌کشور ارسال و به کلاسه بالا ثبت و به شبیه 21 دیوان‌عالی‌کشور ارجاع شده است که هنگام شور توسط اعضای هیات پرونده فرجامی نیز قرائت می‌گردد.

هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای کیقبادی عضو ممیز و اوراق پرونده و نظریه کتبی آقای رحیمی دادیار دیوان‌عالی‌کشور اجمالا مبنی بر اعاده پرونده به دادگاه بدوی برای ارسال پرونده به دادگاه تجدیدنظر و نقض رای تصحیحی مشاوره نموده، چنین رای می‌دهد.

دادنامه فرجام‌خواسته به شماره 9100418 - 1391/06/25 در تاریخ 1391/07/26 به وکیل خواهان‌ها ابلاغ گردیده. وی در تاریخ 1391/08/11 مبادرت به تقدیم دادخواست فرجامی نموده که ظهور در قصد استفاده از حکم ماده 367 قانون آیین دادرس دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی، دارد؛ اما با توجه به این که حکم ماده ناظر است به احکام قطعیت یافته که در تاریخ تقدیم دادخواست این صورت محقق نبوده، موضوع تحت عنوان فرجام‌خواهی قابلیت طرح در دیوان‌عالی‌کشور را پیدا نکرده، هرچند رای اصلاحی صادره به شماره 9100545 - 1391/08/21 بر اساس بند 8 لایحه اعتراضیه فرجام‌خواهی که در تاریخ 1391/09/29 به نامبرده ابلاغ شده و ظاهرا به جهت پیوست بودن آن با دادنامه اصلی موجب شده تا در نامه اصلی هم مجددا در 1391/09/29 به آقای وکیل فوق ابلاغ گردد و با تقدیم درخواست دیگری در 1391/10/25 تحت عنوان فرجام‌خواهی آراء اصلی و اصلاحی مورد تعرض واقع شده‌اند. این امر آثار دادخواست تقدیم شده در مهلت تجدیدنظرخواهی را زائل ننموده و باعث نمی‌شود از قواعد امری صلاحیت عدول شود و قابلیت فرجام‌خواهی در وضعیت فوق را پیدا نماید. علی‌هذا در خصوص دادخواست اولی چون به هر صورت نسبت به رای صادره در مهلت تجدیدنظرخواهی تعرض شده و نباید به جهت ذکر عنوان فرجام‌خواهی از معترض سلب حق گردد، زیرا سلب حق مستلزم حکم قانونی است که وجود ندارد و باید به اعتراضات مطروحه در دادگاه تجدیدنظر رسیدگی گردد. مقرر می‌دارد دفتر پرونده را در زمینه مذکور به دادگاه بدوی اعاده دهد تا به وظیفه قانونی خود عمل نموده و نسبت به ارسال پرونده به مرجع تجدیدنظر مربوطه اعمال تمهید نماید. در خصوص فرجام‌خواهی نسبت به رای اصلاحی (تصحیحی) اعتراض وارد می‌باشد. زیرا قبل از اقدام دادگاه به تصحیح رای اصلی نسبت به این رای تعرض شده (با تقدیم دادخواست فرجامی با توصیفی که به عمل آمد) و چون در دادخواست مربوطه هم شخصی که نامش (آنهم فقط در رای دادگاه) از قلم افتاده، (در تنظیم دادنامه اصلی مشخصات ن.م. جزء‌ خواندگان دادنامه (ردیف 7 ) درج شده (البته با عنوان آقا) جزء خواندگان دادخواست مربوطه ذکر گردیده، حسب مفهوم ماده 309 قانون آیین دادرسی مارالذکر مورد اعلام شده در بند هشتم لایحه اعتراضیه پیوست دادخواست مزبور از مواردی تصحیح رای توسط دادگاه صادرکننده رای اصلی نبوده، بلکه حسب موارد مندرج در مواد 351 و 403 قانون آیین دادرسی مرقوم در مراجع مربوط (دادگاه تجدیدنظر یا شعبه دیوان‌عالی‌کشور) اصلاح می‌گردد. علی‌هذا رای تصحیحی توجها به بند 3 ماده 371 قانون آیین دادرسی یاد شده نقض می‌گردد و اتخاذ تصمیم نسبت به مورد اعلام شده در بند 8 دادخواست فوق با دادگاه تجدیدنظر مربوطه فوق محول خواهد بود.

رئیس و مستشار شعبه --- دیوان‌عالی‌کشور

اخوان ملایری - کیقبادی